Ο ίδιος ο Τραμπ συνεχίζει να υποστηρίζει πως ο Πούτιν επιδιώκει συμφωνία ειδικά επί προεδρίας του. Αυτό προκύπτει από συνομιλία του τη Δευτέρα (18/8) με τον Εμανουέλ Μακρόν, η οποία καταγράφηκε από «ανοιχτό μικρόφωνο», ως απόδειξη της ρωσικής διάθεσης για συμβιβασμό. Ωστόσο,η θέση Τραμπ προβληματίζει το δυτικό στρατόπεδο. Δηλώνει ότι δεν είναι σίγουρος αν ο Πούτιν θέλει ειρήνη, ωστόσο δεν προχωρά στην επιβολή δασμών. Παράλληλα ζητά «ευελιξία» από τον Ζελένσκι. Έχει μετακινηθεί από την αρχική του θέση υπέρ άμεσης εκεχειρίας προς ένα πιο ασαφές, μακροπρόθεσμο ειρηνευτικό πλάνο, εξέλιξη που, σύμφωνα με αναλυτές, δίνει πολύτιμο χρόνο στη Ρωσία να ενισχύσει τις στρατιωτικές της θέσεις στο Ντονμπάς.
Η περιοχή του Ντονμπάς θεωρείται στρατηγικής σημασίας και, ήδη, τα ρωσικά στρατεύματα ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της. Ο Ζελένσκι, ωστόσο, δεν εμφανίζεται πρόθυμος να παραχωρήσει τα εδάφη αυτά. Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία απαιτεί αποχώρηση των Ουκρανών ακόμη και σε περιοχές που δεν ελέγχονται στρατιωτικά από τη Μόσχα.
Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη κατάρρευση της άμυνας στην περιοχή θα μπορούσε να επιφέρει καθοριστικό πλήγμα στην Ουκρανία, καθώς το συγκεκριμένο γεωγραφικό ανάγλυφο είχε ευνοήσει μέχρι στιγμής τις ουκρανικές θέσεις, με ορισμένους να φοβούνται κατάρρευση σαν «χάρτινο πύργο».
Παράλληλα, στο διπλωματικό πεδίο, ευρωπαϊκές δυνάμεις τάσσονται υπέρ της διμερούς συνάντησης κορυφής Ανάμεσα σε Πούτιν και Ζελένσκι, επιμένοντας ταυτόχρονα στην ανάγκη για σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο.
Κύκλοι των κυβερνήσεων της Γαλλίας και της Ιταλίας φαίνεται να «καλοβλέπουν» τη Γενεύη ως τόπο διεξαγωγής,, ενώ η Ελβετία εγγυάται μάλιστα ότι δεν θα εκτελέσει το διεθνές ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν. Το Politico ανέφερε πιθανό τόπο διεξαγωγής την Ουγγαρία, λόγω των καλών σχέσεων Όρμπαν-Πούτιν. Δεν αποκλείονται ακόμη το Βατικανό, όπως εξάλλου είχε προτείνει ο Πάπας Λέων και η Κωνσταντινούπολη.
Δεν βιάζεται η Μόσχα
Παρά τις πρωτοβουλίες, η Μόσχα δείχνει να τηρεί στάση αναμονής, επιμένοντας στην «καλή προετοιμασία» των συνομιλιών, όπως δήλωσε ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος φρόντισε να επισημάνει ακόμη ότι μία αλλαγή συνόρων είναι δυνατή μέσω συμφωνίας, επιβεβαιώνοντας ότι η Ρωσία επιμένει στην αλλαγή των συνόρων.
Ο Λαβρόφ υπογράμμισε ακόμη ότι η Ρωσία δεν αποκλείει συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο, αλλά υπογράμμισε ότι όλα πρέπει να γίνουν «βήμα-βήμα». Σύμφωνα με το AFP, ο Πούτιν έχει προτείνει απευθείας συνάντηση με τον Ζελένσκι στη Μόσχα ,μια πρόταση που αμφισβητεί τον ουδέτερο χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων και γεννά επιπλέον ερωτήματα για τις πραγματικές ρωσικές προθέσεις.
Επιπλέον υπάρχει και το ζήτημα της … νομιμοποίησης του Ζελένσκι, καθώς το Κρεμλίνο επιμένει ότι έχει παύσει να αποτελεί πλέον τον νόμιμο εκπρόσωπο του ουκρανικού λαού. Υπενθυμίζεται ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες η θητεία του Ζελένσκι θα είχε λήξει, ωστόσο ο στρατιωτικός νόμος δεν επιτρέπει την διεξαγωγή εκλογών, ενώ θα υπήρχαν και πρακτικά ζητήματα σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Πάντως ο Ζελένσκι δήλωσε τη Δευτέρα (18/8) στον Λευκό Οίκο ότι θα διεξαχθούν εκλογές, εφόσον υπάρξει κατάπαυση του πυρό.
Παρόλα αυτά, η επιμονή του Κρεμλίνου σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις δεν αφήνει, προς το παρόν, πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για άμεση ειρηνευτική διέξοδο.
Στάση αναμονής το Κίεβο
Από την πλευρά του, το Κίεβο δηλώνει θετικό στην επανέναρξη διαλόγου με τη Μόσχα. Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι είναι έτοιμος να συνομιλήσει με τον Πούτιν, ενώ εξυμνεί τη διαμεσολαβητική προσπάθεια των ΗΠΑ και ειδικά του Τραμπ, τον οποίο προσεγγίζει σε ένα είδος «επίθεσης φιλίας». Προς το παρόν, οι Ουκρανοί φαίνεται να αναγνωρίζουν μόνο σιωπηρά τον έλεγχο των κατεχόμενων περιοχών από τη Ρωσία, χωρίς όμως να τον αποδέχονται επισήμως. Στην Ουκρανία δηλώνουν πάντως αναγνωρισμένη από την υποστηρικτή στάση των Ευρωπαίων, οι οποίοι είναι εξάλλου κι εκείνοι που έχουν αναδείξει την ανάγκη εγγυήσεων για την ασφάλεια της χώρας και που όπως φαίνεται θα τραβήξουν το οικονομικό βάρος .
Ο παράγοντας Τραμπ και ο αναβαθμισμένος ρόλος του Ρούμπιο
Την ίδια ώρα, η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones, ενώ η ουκρανική πλευρά ζητά από τον Τραμπ να κλιμακώσει τις πιέσεις προς τη Μόσχα. Το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας παραμένει άλυτο, ενώ ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να στείλει αμερικανικά στρατεύματα. Παρότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν φαίνεται ρεαλιστική στο άμεσο μέλλον, αναμένεται από τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο εγγυήσεων.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία απαιτεί η Κίνα να έχει ρόλο εγγυητή, κάτι που περιπλέκει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες ισορροπίες. Εντύπωση προκάλεσαν ακόμη αιχμές του Τραμπ ότι ορισμένοι Ευρωπαίοι συνομιλητές δεν δείχνουν να βιάζονται με τη συμφωνία μίας μακροπρόθεσμης ειρήνης.
Η συμφωνία θα χρειαστεί … χρόνο
Θα πρέπει βέβαια να αναφερθεί και το εξής: Ακόμη κι αν πραγματοποιηθεί συνάντηση κορυφής ανάμεσα σε Πούτιν και Ζελένσκι είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει συμφωνία μόνο μέσω εκείνης. Αναλυτές δηλώνουν ότι θα χρειάζονταν 3-4 γύροι συνομιλιών σε ανώτατο επίπεδο, παράλληλα με πολύμηνες διεργασίες και προετοιμασίες σε τεχνικό επίπεδο. Το εγχείρημα αυτό θεωρείται δύσκολα υλοποιήσιμο όσο υπάρχει συνέχεια στις σφαγές του μετώπου.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία, καθώς η ουκρανική κρίση βρίσκεται πλέον σε σταυροδρόμι: με διπλωματικές πρωτοβουλίες να αναπτύσσονται, αλλά και τις εχθροπραξίες να παραμένουν, η όποια συμφωνία φαντάζει ακόμη μακρινή.
