Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση, στην ΕΕ οι επενδύσεις στην ΤΝ αυξάνονται δυναμικά, αντικατοπτρίζοντας την προσπάθεια των κρατών μελών να ενισχύσουν τις τεχνολογικές τους ικανότητες και να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε έναν διαρκώς εξελισσόμενο ψηφιακό κόσμο. Παράλληλα, η σύγκριση με τρίτες χώρες – με βασικότερες εξ αυτών τις ΗΠΑ και την Κίνα – αποκαλύπτει σημαντικές διαφοροποιήσεις στο μέγεθος, την κατεύθυνση και τη δομή των επενδύσεων.

ΕΕ: Συνολικές επενδύσεις στην ΤΝ το 2023

Σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΟΟΣΑ, το 2023 στην ΕΕ, οι συνολικές επενδύσεις στην ΤΝ κυμάνθηκαν μεταξύ 220 και 294 δισεκατομμυρίων ευρώ, με την πλειονότητα αυτών (περίπου 73%) να προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Συγκεκριμένα, οι ιδιωτικές επενδύσεις άγγιξαν τα 188 δισ. ευρώ, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις ανήλθαν στα 69 δισ. ευρώ. Η κατηγορία των δεξιοτήτων (Skills) απορρόφησε το μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης, φτάνοντας το 41% του συνόλου, με 105,3 δισ. ευρώ, ακολουθούμενη από τις επενδύσεις σε δεδομένα και εξοπλισμό, με περίπου 95,4 δισ. ευρώ.

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των επενδύσεων στην ΕΕ είναι η διαφοροποίηση των προτεραιοτήτων ανά κατηγορία και χώρα, η οποία αντικατοπτρίζει τις ειδικεύσεις και τις τεχνολογικές δυνατότητες των κρατών μελών.

Επιμέρους χώρες της ΕΕ και επενδυτικές κατηγορίες

Ιρλανδία: Η Ιρλανδία ξεχωρίζει ως η χώρα με τις υψηλότερες επενδύσεις ανά κάτοικο, ξεπερνώντας τα 1.600 ευρώ ανά άτομο. Αυτό αποδίδεται στην παρουσία σημαντικών τεχνολογικών εταιρειών και σε ένα δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας, που υποστηρίζει έντονα την ανάπτυξη της ΤΝ.

Ολλανδία: Η Ολλανδία εστιάζει σημαντικά στις επενδύσεις σε υπολογιστικό υλικό και λογισμικό/βάσεις δεδομένων, με ποσά 2,57 δισ. και 10,18 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Η τεχνολογική της υπεροχή οφείλεται εν μέρει στην ηγετική θέση της ASML, εταιρείας αιχμής στην κατασκευή εξοπλισμού για ημιαγωγούς, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην υποστήριξη της ΤΝ με προηγμένα τσιπ.

Γερμανία: Η Γερμανία διακρίνεται για τη μεγάλη της βιομηχανική ισχύ, με τις επενδύσεις να εστιάζουν κυρίως στην αμοιβή ειδικών πληροφορικής (31 δισ. ευρώ) και στο RnD (Έρευνα και Ανάπτυξη), με 10,8 δισ. ευρώ. Αυτή η κατανομή αναδεικνύει τη σημασία που δίνει η χώρα στην ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου και στην τεχνολογική καινοτομία για την προώθηση της ΤΝ.

Γαλλία: Στη Γαλλία, οι επενδύσεις επικεντρώνονται επίσης σε λογισμικό/βάσεις δεδομένων (18,9 δισ. ευρώ) και οργανωτικό κεφάλαιο (3 δισ. ευρώ), γεγονός που συνδέεται με το ανεπτυγμένο οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων (startups) στον τομέα της ΤΝ.

Πολωνία: Η Πολωνία καταγράφει υψηλές επενδύσεις σε αμοιβές ειδικών πληροφορικής (10,1 δισ. ευρώ), αντανακλώντας τη θέση της ως σημαντικού κέντρου outsourcing και shared services στην Ευρώπη. Η μεγάλη και αναπτυσσόμενη τεχνολογική της βάση καθιστά τη χώρα ελκυστική για την εγκατάσταση κέντρων ανάπτυξης ΤΝ από πολυεθνικές.

Βόρεια Ευρώπη (Σουηδία): Οι σκανδιναβικές χώρες παρουσιάζουν πιο ισορροπημένες επενδύσεις, με τη Σουηδία να ξεχωρίζει σε επενδύσεις σχεδιασμού (Design) και οργανωτικού κεφαλαίου, δείχνοντας μια διαφορετική προσέγγιση που εστιάζει, επίσης, σε τομείς που αφορούν την οργάνωση και την καινοτομία στην επιχειρηματική δομή.

Νότια Ευρώπη

Η ευρύτερη περιοχή της Νότιας Ευρώπης εμφανίζει μικρότερες επενδύσεις ανά κάτοικο και περιορισμένη εξειδίκευση στις κύριες κατηγορίες ΤΝ, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ενίσχυση της τεχνολογικής υποδομής και των δεξιοτήτων στην περιοχή.

Η Ελλάδα, είναι μεταξύ των χωρών με επενδύσεις που βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, με τις περισσότερες εξ αυτών να γίνονται στον τομέα των δεξιοτήτων (skills), όπως φαίνεται από το παρακάτω διάγραμμα.

Επενδύσεις στην ΤΝ στα κράτη-μέλη της ΕΕ ανά χώρα και κατηγορία

Δυναμική επενδύσεων στην ΕΕ από το 2015 έως το 2023

Η περίοδος 2015-2018 χαρακτηρίζεται από σταθερή αλλά συγκρατημένη αύξηση των επενδύσεων στην ΤΝ, ενώ μετά το 2019 καταγράφεται σημαντική επιτάχυνση. Ιδιαίτερα, οι επενδύσεις σε τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό αυξήθηκαν κατά 154,3%, υποδεικνύοντας τη σημασία που δίνει η ΕΕ στην ενίσχυση της υποδομής για υπολογιστική ισχύ και δίκτυα 5G, απαραίτητα για την υποστήριξη εφαρμογών ΤΝ.

Παράλληλα, οι επενδύσεις σε υπολογιστικό υλικό (hardware) αυξήθηκαν κατά 107,3%, εν μέρει χάρη στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Chips Act που επιδιώκει τη μείωση της εξάρτησης από αμερικανικούς και ασιατικούς παρόχους ημιαγωγών.

Η έρευνα και ανάπτυξη (RnD) στον τομέα της ΤΝ παρουσίασε σταθερή άνοδο, με αύξηση 12,7%, ενώ οι επενδύσεις σε οργάνωση και σχεδιασμό σημείωσαν μέτρια αλλά συνεχή ανάπτυξη.

Αναλυτικός πίνακας: Επενδύσεις στην ΤΝ ανά κράτος-μέλος της ΕΕ και ανά κατηγορία

Τρίτες χώρες

ΗΠΑ

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να οδηγούν την «κούρσα», με τις επενδύσεις στην ΤΝ να ξεπερνούν τα 89 δισ. ευρώ στο RnD, πράγμα που σημαίνει ότι είναι σχεδόν δεκαπλάσιες σε σχέση με τη Γερμανία, τη Γαλλία ή την Ιαπωνία. Παρόμοια είναι η εικόνα στα δεδομένα και τον εξοπλισμό, όπου οι ΗΠΑ επενδύουν περίπου 200 δισ. ευρώ, σαφώς περισσότερα από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και τη Γαλλία, που κινούνται μεταξύ 20 και 25 δισ. ευρώ.

Κίνα

Η Κίνα αναδεικνύεται ως ένας από τους βασικούς «παίκτες» στον παγκόσμιο χάρτη της ΤΝ, με σημαντικές επενδύσεις και στρατηγικές πρωτοβουλίες.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ δεν επεκτείνεται σχετικά με την Κίνα, ωστόσο με βάση άλλα πρόσφατα στοιχεία έχει καταγραφεί ότι κατά την περίοδο 2019-2023, οι ιδιωτικές ανήλθαν σε περίπου 119 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις ανήλθαν σε περίπου 133 δισεκατομμύρια δολάρια.

Φέτος, η Κίνα έχει αναπτύξει στρατηγικές όπως το «Made in China 2025» και το εθνικό σχέδιο ανάπτυξης ΤΝ, με σκοπό την ενίσχυση της θέσης της στον τομέα της ΤΝ. Η χώρα έχει επενδύσει σημαντικά σε τομείς όπως η ρομποτική, τα αυτόνομα οχήματα, οι αισθητήρες ρομπότ και το υλικό πληροφορικής (IT hardware).

Σύμφωνα με το Reuters, έχει επίσης ανακοινώσει σχέδια για την ενίσχυση της υποστήριξης για εφαρμογές ΤΝ, την ανάπτυξη κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και άλλες τεχνολογικές καινοτομίες, με στόχο την επίτευξη μεγαλύτερης αυτονομίας. Αυτή η πρωτοβουλία περιλαμβάνει τον τομέα των βιομηχανικών κατασκευών, την κβαντική τεχνολογία, την ενσωματωμένη ΤΝ και την τεχνολογία 6G. Η χώρα σκοπεύει να αναπτύξει νέα μοντέλα για εθνικά εργαστήρια και να προσφέρει σημαντική υποστήριξη και ευθύνες σε νέους επιστήμονες και μηχανικούς.

Προκλήσεις και προοπτικές

Από την έκθεση του ΟΟΣΑ προκύπτει ότι η ΕΕ βρίσκεται σε φάση ταχείας εξέλιξης όσον αφορά τις επενδύσεις στην ΤΝ, με σαφή στροφή προς ενίσχυση της υποδομής και των δεξιοτήτων. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ κρατών-μελών παραμένουν σημαντικές, καθώς χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Γερμανία και η Γαλλία ηγούνται, ενώ άλλες, κυρίως στη Νότια Ευρώπη κινούνται με πιο αργούς «μεσογειακούς» ρυθμούς.

Στη Νότια Ευρώπη, για παράδειγμα, υπογραμμίζεται η ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων ειδικά στον τομέα των δεξιοτήτων και των υποδομών, ώστε να επιτευχθεί καλύτερη ενσωμάτωση στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας και να μειωθούν οι τεχνολογικές ανισότητες εντός της Ένωσης

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην επέκταση της ανάλυσης σε χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Κίνα, και στην ενσωμάτωση επενδύσεων σε τομείς που σχετίζονται άμεσα με την ΤΝ, όπως η ενέργεια, που αποτελεί βασικό παράγοντα για την αειφορία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.