Ο βρετανικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας βρέθηκε σε δύσκολη θέση αφού πρόβαλε ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο η ομιλία του Τραμπ στις 6 Ιανουαρίου 2021 είχε μονταριστεί με τρόπο που έδινε την εντύπωση ότι ενθάρρυνε ρητά τους υποστηρικτές του να επιτεθούν στο Καπιτώλιο.

Καθώς αυξάνονταν οι ανησυχίες για το ντοκιμαντέρ, το BBC μπήκε σε κατάσταση κρίσης, με τον γενικό διευθυντή και την επικεφαλής του τμήματος ειδήσεων να παραιτούνται. Παράλληλα, ο πρόεδρος του BBC Σαμίρ Σαχ δήλωσε ότι ο οργανισμός εξετάζει τις «πολύ σοβαρές καταγγελίες» και ζήτησε συγγνώμη για ένα «σφάλμα κρίσης» σχετικά με το μοντάζ.

Την Πέμπτη, το BBC ζήτησε συγγνώμη από τον Τραμπ και συμφώνησε να μην προβάλει ξανά το ντοκιμαντέρ σε καμία από τις πλατφόρμες του. Φέρεται, ωστόσο, να απέρριψε το αίτημα του Αμερικανού προέδρου για αποζημίωση. Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News αυτή την εβδομάδα ότι έχει «υποχρέωση» να μηνύσει το BBC.

Πώς φτάσαμε ως εδώ;
Τον Οκτώβριο του 2024, το BBC πρόβαλε ένα ντοκιμαντέρ της σειράς Panorama με τίτλο «Trump: A Second Chance?» στο οποίο έδειξε τον Τραμπ να απευθύνεται σε υποστηρικτές του στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Στο πρόγραμμα, ο Τραμπ εμφανιζόταν να λέει: «Θα περπατήσουμε προς το Καπιτώλιο ... και θα είμαι εκεί μαζί σας. Και πολεμάμε. Πολεμάμε σαν την κόλαση.» Το μοντάζ συνδύαζε δύο διαφορετικά σημεία της ομιλίας, χωρίς να ενημερωθεί το κοινό, δημιουργώντας την εντύπωση ότι καλούσε σε επίθεση σε μία ενιαία δήλωση.

Αυτό δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, καθώς ο Τραμπ είχε πει: «Θα περπατήσουμε προς το Καπιτώλιο, και θα εμψυχώσουμε τους γενναίους γερουσιαστές και βουλευτές μας» και πολύ αργότερα (περίπου 54 λεπτά μετά) πρόσθεσε: «και θα είμαι εκεί μαζί σας. Και πολεμάμε. Πολεμάμε σαν την κόλαση.»

Η ομιλία έγινε διαβόητη καθώς οι υποστηρικτές του Τραμπ κατευθύνθηκαν προς το Καπιτώλιο μετά από αυτήν, συγκρούστηκαν με την αστυνομία και αρκετοί εισέβαλαν στο κτίριο. Εκείνη την ώρα, ο Τραμπ κάλεσε όσους εμπλέκονταν στις ταραχές να «γυρίσουν σπίτι τώρα».

Το ντοκιμαντέρ δεν φαίνεται να προκάλεσε αντιδράσεις τότε, αλλά η διαδικασία επεξεργασίας ήρθε στο φως όταν διέρρευσε στα μέσα ενημέρωσης ένα υπόμνημα του πρώην συμβούλου του BBC, Μάικλ Πρέσκοτ, στο οποίο επέκρινε τα δημοσιογραφικά πρότυπα του οργανισμού.

Το επίμαχο ντοκιμαντέρ Panorama δεν είχε παραχθεί από το BBC, αλλά από την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής October Films. Παρ' όλα αυτά, τέθηκαν ερωτήματα για το πώς εγκρίθηκε και προβάλλεται. Δεν είναι πλέον διαθέσιμο στο BBC iPlayer.

Τι θέλει ο Τραμπ;
Μια κρίση ξέσπασε στο BBC μετά την αποκάλυψη του λανθασμένου μοντάζ. Ο γενικός διευθυντής Τιμ Ντέιβι και η επικεφαλής ειδήσεων Ντέμπορα Τέρνες παραιτήθηκαν. Ωστόσο, το σκάνδαλο συνεχίζει να γιγαντώνεται, με επίκεντρο τα δημοσιογραφικά πρότυπα του BBC και κατηγορίες για θεσμική μεροληψία.

Την Τρίτη, το BBC δήλωσε ότι «αποδέχεται πως το μοντάζ δημιούργησε την εντύπωση ότι δείχναμε ένα ενιαίο συνεχόμενο τμήμα της ομιλίας, αντί για αποσπάσματα από δύο διαφορετικά σημεία.»

«Κατά συνέπεια, αυτό έδωσε την εντύπωση ότι ο πρόεδρος Τραμπ προέβη σε άμεση πρόσκληση σε βίαιη δράση. Θα θέλαμε να ζητήσουμε συγγνώμη για αυτό το σφάλμα κρίσης», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι «δεν υπήρχε πρόθεση παραπλάνησης.»

Η νομική ομάδα του Τραμπ έστειλε επιστολή στο BBC απαιτώντας άμεση ανάκληση «ψευδών, συκοφαντικών, υποτιμητικών και εμπρηστικών δηλώσεων» στο ντοκιμαντέρ. Η επιστολή —που δημοσιεύτηκε πλήρως από το Sky News— υποστήριζε ότι η προβολή του προγράμματος προκάλεσε «συντριπτική οικονομική και φημιστική βλάβη» στον Τραμπ.

Προειδοποιούσε ότι ο Τραμπ θα καταθέσει αγωγή ύψους 1 δισ. δολαρίων, εκτός εάν ο οργανισμός εκδώσει «πλήρη και δίκαιη ανάκληση», ζητήσει συγγνώμη και αποζημιώσει τον πρόεδρο «για τη ζημία που προκλήθηκε».

Η επιστολή, υπογεγραμμένη από τον δικηγόρο του Τραμπ, Αλεχάντρο Μπρίτο, ανέφερε ότι το BBC έχει διορία έως τις 5 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής, την Παρασκευή 14 Νοεμβρίου, αλλιώς ο Τραμπ «δεν θα έχει άλλη επιλογή» παρά να προσφύγει στα δικαστήρια για αποζημίωση «όχι μικρότερη από 1.000.000.000 δολάρια.»

«Το BBC ειδοποιήθηκε,» κατέληγε η επιστολή.

Στα πρώτα του σχόλια για την υπόθεση, ο Τραμπ είπε στο Fox News τη Δευτέρα ότι η ομιλία του της 6ης Ιανουαρίου είχε «σφαγιαστεί» στο μοντάζ του Panorama. Όταν ρωτήθηκε αν θα προχωρήσει τελικά στην αγωγή, απάντησε: «Λοιπόν, νομίζω ότι έχω υποχρέωση να το κάνω, γιατί δεν μπορείς να αφήνεις τους ανθρώπους να κάνουν κάτι τέτοιο.»

Τι γίνεται τώρα;
Την Πέμπτη, το BBC δημοσίευσε δήλωση στη σελίδα των Διορθώσεων και Διευκρινίσεών του, λέγοντας ότι επανεξέτασε το ντοκιμαντέρ Panorama μετά τις επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο μονταρίστηκε η ομιλία του Τραμπ.

«Αποδεχόμαστε ότι το μοντάζ μας δημιούργησε άθελά του την εντύπωση ότι δείχναμε ένα ενιαίο συνεχόμενο τμήμα της ομιλίας, αντί για αποσπάσματα από διαφορετικά σημεία, και ότι αυτό έδινε την λανθασμένη εντύπωση ότι ο πρόεδρος Τραμπ προέβη σε άμεση προτροπή για βίαιη δράση,» ανέφερε.

«Το BBC θα ήθελε να ζητήσει συγγνώμη από τον πρόεδρο Τραμπ για αυτό το σφάλμα κρίσης.»

Ένας εκπρόσωπος του BBC είπε ότι, παρότι ο οργανισμός «λυπάται ειλικρινά» για τον τρόπο με τον οποίο έγινε το μοντάζ, «διαφωνεί κάθετα» ότι υπάρχει βάση για αγωγή συκοφαντικής δυσφήμισης.

Το BBC News ανέφερε ότι «αν ο Τραμπ μηνύσει στη Φλόριντα, θα πρέπει επίσης να αποδείξει ότι το ντοκιμαντέρ του Panorama ήταν διαθέσιμο εκεί.» Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία ότι προβλήθηκε στις ΗΠΑ.

Η βρετανική κυβέρνηση υπερασπίστηκε το BBC, με την υπουργό Πολιτισμού Λίζα Νάντι να επιθυμεί να διαχωρίσει τα «δημοσιογραφικά λάθη» από τους επικριτές του BBC που, όπως είπε, «εξαπολύουν μια συντονισμένη επίθεση κατά του θεσμού.»

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ σχολίασε επίσης το θέμα την Τετάρτη, λέγοντας στους βουλευτές ότι πιστεύει σε ένα «ισχυρό και ανεξάρτητο BBC.»

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ κινείται νομικά κατά μεγάλων οργανισμών ΜΜΕ, έχοντας καταθέσει αγωγές κατά των Wall Street Journal, CNN, CBS, ABC και New York Times τα τελευταία χρόνια — με κάποιες υποθέσεις να καταλήγουν σε συμβιβασμούς και άλλες να απορρίπτονται.