Αποκαλύπτοντας την τελευταία κατάσταση των ειρηνευτικών συνομιλιών, που διεξάγονται με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι φάνηκε να έχει εξασφαλίσει αρκετές σημαντικές παραχωρήσεις σε σχέση με προηγούμενες εκδοχές του πλέον «εξορθολογισμένου» σχεδίου, έπειτα από εντατικές διαπραγματεύσεις με την αμερικανική ομάδα, όπως μεταδίδει ο Guardian.
Ανεξαρτήτως του αν τελικά γίνει αποδεκτό από τη Μόσχα, το σχέδιο συνιστά επιτυχία για το Κίεβο, καθώς αναθεωρεί ένα αρχικό αμερικανικό προσχέδιο που είχε επικριθεί ως «λίστα επιθυμιών του Κρεμλίνου». Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αναμένει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να έρθουν σε επαφή με το Κρεμλίνο την Τετάρτη.
Η νέα πρόβλεψη του ειρηνευτικού σχεδίου
Στην πιο πρόσφατη εκδοχή του ειρηνευτικού σχεδίου, η Ουκρανία αποδέχεται κατ’ αρχήν τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στις ανατολικές της περιοχές —ένα σημείο που εδώ και καιρό αποτελούσε εμπόδιο— υπό την προϋπόθεση ότι και η Ρωσία θα αποσύρει αντίστοιχα τις δυνάμεις της.
Λεπτομέρειες της πρότασης έχουν σταλεί στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν από τον απεσταλμένο του, Κίριλ Ντμιτρίεφ, ενώ εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε ότι η Μόσχα διαμορφώνει την απάντησή της και δεν θα σχολιάσει άμεσα δημόσια.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ανέφερε ότι ο Ντμιτρίεφ ενημέρωσε τον Πούτιν για το πρόσφατο ταξίδι του στο Μαϊάμι, όπου είχε συνομιλίες με απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Πεσκόφ αρνήθηκε να σχολιάσει την αντίδραση της Ρωσίας ή τη μορφή των εγγράφων, λέγοντας ότι το Κρεμλίνο δεν σκοπεύει να επικοινωνεί μέσω των μέσων ενημέρωσης.
«Όλες οι βασικές παράμετροι της ρωσικής θέσης είναι καλά γνωστές στους Αμερικανούς συναδέλφους μας», δήλωσε.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Πούτιν έχει επαναλάβει ότι οι όροι του για ειρήνη περιλαμβάνουν την παραχώρηση από την Ουκρανία περίπου 5.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων του Ντονμπάς που εξακολουθεί να ελέγχει, καθώς και την επίσημη εγκατάλειψη της πρόθεσης του Κιέβου να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Επώδυνες παραχωρήσεις
Στη σύνθετη χορογραφία των διαπραγματεύσεων, η Ουκρανία εμφανίζεται έτοιμη να αποδεχθεί ορισμένες επώδυνες παραχωρήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απόσυρση ουκρανικών στρατευμάτων από τμήματα του ανατολικού μετώπου και η εγκατάλειψη της φιλοδοξίας ένταξης στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη που θα προσομοιάζουν στο άρθρο 5 της Συμμαχίας. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς ακριβώς θα διαμορφώνονταν αυτές οι εγγυήσεις.
Το τελευταίο σχέδιο προβλέπει επίσης την αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από τις περιοχές Ντνιπροπετρόφσκ, Μικολάιβ, Σούμι και Χάρκοβο, καθώς και την ανάπτυξη διεθνών στρατευμάτων κατά μήκος της γραμμής επαφής για την παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας.
Ο Ζελένσκι παρουσίασε το σχέδιο σε δίωρη ενημέρωση δημοσιογράφων, διαβάζοντας από μια επισημασμένη και σχολιασμένη εκδοχή του εγγράφου. Υποστήριξε ότι οι προτάσεις ενισχύουν τη θέση της Ουκρανίας, καθώς η Μόσχα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μαζικής ενίσχυσης της ουκρανικής στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ και την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων, εάν απορρίψει το σχέδιο.
«Η Μόσχα δεν μπορεί να πει στον πρόεδρο Τραμπ: “Είμαστε κατά μιας ειρηνικής διευθέτησης”», δήλωσε. «Αν προσπαθήσουν να μπλοκάρουν τα πάντα, τότε ο πρόεδρος Τραμπ θα αναγκαστεί να μας εξοπλίσει μαζικά και να επιβάλει όλες τις δυνατές κυρώσεις».
Αναφερόμενος στις περιοχές Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, ο Ζελένσκι είπε ότι «η γραμμή ανάπτυξης των στρατευμάτων κατά την ημερομηνία της συμφωνίας αναγνωρίζεται de facto ως γραμμή επαφής».
Πρόσθεσε ότι θα συσταθεί ομάδα εργασίας για τον καθορισμό της αναδιάταξης των δυνάμεων και των παραμέτρων ενδεχόμενων μελλοντικών ειδικών οικονομικών ζωνών — μια διατύπωση που υποδηλώνει άνοιγμα σε επιλογές τις οποίες το Κίεβο στο παρελθόν απέρριπτε.
Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι οποιοδήποτε σχέδιο που θα περιλαμβάνει αποχώρηση ουκρανικών στρατευμάτων θα πρέπει να εγκριθεί μέσω δημοψηφίσματος. «Αν συζητάμε για ελεύθερη οικονομική ζώνη, τότε πρέπει να πάμε σε δημοψήφισμα», είπε.
Για το ΝΑΤΟ, τόνισε: «Η απόφαση ανήκει στα κράτη-μέλη. Η δική μας επιλογή έχει γίνει. Απομακρυνθήκαμε από προτεινόμενες συνταγματικές αλλαγές που θα απαγόρευαν την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ».
Η Ρωσία, ωστόσο, επιμένει εδώ και καιρό στον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, και παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο αν θα αποδεχόταν μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ή την απόσυρση των δυνάμεών της, ενώ εκκρεμούν και άλλα κρίσιμα ζητήματα, όπως ο έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια.
Η συνέντευξη Τύπου του Ζελένσκι πραγματοποιήθηκε μετά τις επανειλημμένες προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να μεσολαβήσει για τον τερματισμό του τετραετούς πολέμου που προκάλεσε η ρωσική εισβολή το 2022.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, η ανατολική Ουκρανία έχει καταστραφεί και εκατομμύρια έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προελαύνουν στο μέτωπο και να πλήττουν πόλεις και το ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας με νυχτερινές επιθέσεις πυραύλων και drones. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι κατέλαβε ακόμη έναν ουκρανικό οικισμό στη νότια περιοχή της Ζαπορίζια.
Το 2022, η Μόσχα ισχυρίστηκε ότι προσάρτησε τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες — Ντονέτσκ, Χερσώνα, Λουχάνσκ και Ζαπορίζια — καθώς και τη χερσόνησο της Κριμαίας, την οποία είχε καταλάβει το 2014.
