Οι προσδοκίες ότι το δικαστήριο θα ακυρώσει τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης του 1977 (IEEPA) ενισχύθηκαν μετά τις ακροάσεις του Νοεμβρίου, όταν τόσο συντηρητικοί όσο και φιλελεύθεροι δικαστές εξέφρασαν σκεπτικισμό ως προς το αν ο νόμος αυτός του παρείχε την εξουσία να επιβάλει δασμούς. Το δικαστήριο αναμένεται να εκδώσει αποφάσεις την Παρασκευή, χωρίς ωστόσο –όπως συνηθίζεται– να έχει ανακοινώσει ποιες υποθέσεις θα εξεταστούν.
Ορισμένες εταιρείες εκτιμούν ότι ακόμη και αν το δικαστήριο ακυρώσει τους δασμούς του Τραμπ, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος δεν θα διευκολύνει την επιστροφή των χρημάτων.
«Δεν είναι στο DNA της κυβέρνησης να επιστρέφει χρήματα. Και ο Τραμπ δεν θα ήθελε να επιστρέψει χρήματα», δήλωσε ο Τζιμ Έστιλ, διευθύνων σύμβουλος της Danby Appliances, καναδικής εταιρείας που πωλεί μικρά ψυγεία, φούρνους μικροκυμάτων και εξοπλισμό πλυντηρίων μέσω μεγάλων αλυσίδων όπως η Home Depot.
Τα προϊόντα κατασκευάζονται στην Κίνα και σε άλλες ασιατικές χώρες που στοχοποιήθηκαν από τους δασμούς Τραμπ. Αν η Danby καταφέρει να πάρει πίσω τα 7 εκατ. δολάρια που κατέβαλε, ο Έστιλ δήλωσε ότι ανησυχεί πως και η Home Depot, καθώς και οι πελάτες της, θα ζητήσουν μερίδιο. «Θα γίνει ένα απόλυτο μπάχαλο», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος που επικαλέστηκε τον IEEPA για την επιβολή δασμών. Ο νόμος αυτός χρησιμοποιούνταν ιστορικά για την επιβολή κυρώσεων σε αντιπάλους των ΗΠΑ ή για το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων.
Οι δασμοί που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA απέφεραν εκτιμώμενα έσοδα 133,5 δισ. δολαρίων μεταξύ 4 Φεβρουαρίου και 14 Δεκεμβρίου, ημερομηνία των πιο πρόσφατων στοιχείων της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP). Το συνολικό ποσό εκτιμάται ότι πλησιάζει τα 150 δισ. δολάρια, με βάση τη συνέχιση των μέσων ημερήσιων εισπράξεων από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Ηλεκτρονικές επιστροφές
Μια τεχνική αλλαγή που γνωστοποίησε η CBP στις 2 Ιανουαρίου, σύμφωνα με την οποία όλες οι επιστροφές δασμών θα γίνονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά από τις 6 Φεβρουαρίου, δημιουργεί ελπίδες για μια πιο ομαλή διαδικασία. Αν και το μέτρο δεν φτάνει στο σημείο μιας πλήρως αυτόματης επιστροφής, «δείχνει ότι τα Τελωνεία είναι πλήρως προετοιμασμένα να προχωρήσουν σε επιστροφές, εφόσον το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε η Άντζελα Λιούις, επικεφαλής τελωνειακών θεμάτων της εταιρείας logistics Flexport.
Εκπρόσωπος της CBP δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με το πώς θα χειριστεί η υπηρεσία μια απόφαση κατά των δασμών Τραμπ. Σε ανακοίνωσή της, η υπηρεσία ανέφερε ότι η κατάργηση των επιταγών σε χαρτί θα επιταχύνει τις πληρωμές μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ACE και θα μειώσει λάθη και απάτες.
Παρότι το μέγεθος αυτών των πιθανών επιστροφών είναι πρωτοφανές για την CBP, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών είναι συνηθισμένο στη γρήγορη διανομή εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επιστροφές φόρων κάθε χρόνο. Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τις πιθανές επιστροφές δασμών. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, έχει εκφράσει τη βεβαιότητα ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θα στηρίξει τον Τραμπ.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε ότι το υπουργείο Οικονομικών και η CBP θα πρέπει να διευθετήσουν τυχόν δικαιώματα επιστροφών και εξέφρασε την πεποίθηση ότι τυχόν απώλειες εσόδων θα μπορούσαν να αναπληρωθούν με νέους δασμούς που θα επιβληθούν από τον Τραμπ βάσει άλλων νομικών εξουσιών.
Ο Τραμπ επέβαλε δασμούς βάσει του IEEPA με δύο τρόπους. Τον περασμένο Απρίλιο ανακοίνωσε «ανταποδοτικούς» δασμούς σε εισαγόμενα προϊόντα από τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, επικαλούμενος εθνική έκτακτη ανάγκη λόγω των εμπορικών ελλειμμάτων. Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο επέβαλε δασμούς σε Κίνα, Καναδά και Μεξικό, επικαλούμενος τη διακίνηση φαιντανύλης και παράνομων ναρκωτικών ως εθνική απειλή.
Προληπτικές κινήσεις
Η όποια διαδικασία επιστροφών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν το Ανώτατο Δικαστήριο θα δώσει συγκεκριμένες οδηγίες ή αν θα παραπέμψει το θέμα σε κατώτερο δικαστήριο, πιθανότατα στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, σύμφωνα με τον Τζόζεφ Σπράραγκεν, δικηγόρο τελωνειακού δικαίου στη Νέα Υόρκη.
Οι εισαγωγείς έχουν συνήθως 314 ημέρες για να διορθώσουν τις δηλώσεις εισαγωγής πριν αυτές «οριστικοποιηθούν», οπότε δεν επιτρέπονται επιστροφές. Η προθεσμία αυτή έχει ήδη παρέλθει για εισαγωγές από την Κίνα που επλήγησαν από δασμούς τον Φεβρουάριο του 2025.
Ορισμένες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Costco, έχουν καταθέσει προληπτικές αγωγές κατά της CBP για να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους σε ενδεχόμενες επιστροφές. Η Costco υποστήριξε σε δικαστικό έγγραφο ότι η ενέργεια αυτή είναι απαραίτητη, διότι ακόμη και αν το Ανώτατο Δικαστήριο κρίνει τους δασμούς παράνομους, οι εισαγωγείς «δεν έχουν εγγυημένο δικαίωμα επιστροφής» χωρίς δικαστική παρέμβαση.
Παρόμοιες αγωγές έχουν καταθέσει η Bumble Bee Foods, η Revlon, η EssilorLuxottica (Ray-Ban), η Kawasaki Motors και η Yokohama Tire.
Δικαιώματα επιστροφής
Ορισμένες μικρότερες εταιρείες δεν περιμένουν, επιλέγοντας να πουλήσουν τις απαιτήσεις τους σε hedge funds έναντι μικρού τιμήματος, σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη δευτερογενή αγορά δικαιωμάτων επιστροφής. Η εταιρεία παιχνιδιών Kids2 δήλωσε στο Reuters ότι έλαβε 23 σεντς ανά δολάριο για τους «ανταποδοτικούς» δασμούς, αλλά μόλις 9 σεντς για εκείνους που συνδέονται με τη φαιντανύλη.
Ο Τζέι Φόρμαν, διευθύνων σύμβουλος της Basic Fun!, εξέφρασε αμφιβολίες ότι η εταιρεία θα δει ποτέ τα 6 εκατ. δολάρια που κατέβαλε σε δασμούς πριν από την εορταστική περίοδο. Εκτίμησε ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα «συσκοτίσει ή θα καθυστερήσει» τις επιστροφές, ακόμη και αν διαταχθεί να τις καταβάλει.
Ο Φόρμαν δήλωσε ότι δεν έχει εξετάσει ακόμη την πώληση της απαίτησης της εταιρείας, αλλά θα το σκεφτόταν μετά την απόφαση, εάν αυτό σημαίνει ταχύτερη αποπληρωμή.
«Το τελευταίο πράγμα που θέλει να μάθει το αμερικανικό κοινό είναι ότι κάποιοι επιτήδειοι της Wall Street ή αρπακτικά funds θα βγάλουν μια περιουσία από όλη αυτή την υπόθεση», είπε.
Ο Πιτ Μέντο, σύμβουλος εμπορικών θεμάτων στην Baker Tilly, συνέστησε στις εταιρείες να τηρούν σχολαστικά αρχεία και να κινηθούν γρήγορα. Εκτίμησε ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδείξουν ότι κατέβαλαν δασμούς βάσει του IEEPA για να δικαιούνται επιστροφή.
«Όσοι καταθέσουν νωρίς τις αιτήσεις τους και τις έχουν σωστά συμπληρωμένες θα είναι αυτοί που θα ωφεληθούν ταχύτερα», είπε. «Και, γνωρίζοντας πώς λειτουργούν οι διαδικασίες στην Ουάσιγκτον, μπορεί να περάσουν χρόνια μέχρι να δουν αυτά τα χρήματα».
