Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον 62 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, εκ των οποίων οι 48 ήταν διαδηλωτές και οι 14 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Οι ταραχές ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου με αφορμή τη δραματική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, όμως γρήγορα μετατράπηκαν σε ευθεία πολιτική αμφισβήτηση του καθεστώτος.
Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το Reuters δείχνουν φλεγόμενα οχήματα, καταστροφές σε τράπεζες και σταθμούς του μετρό, καθώς και μαζικές πορείες στην Τεχεράνη και άλλες μεγάλες πόλεις. Σε ορισμένα από αυτά ακούγονται συνθήματα όπως «Θάνατος στον Χαμενεΐ» και εκκλήσεις για ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος.«Θάνατος στον Χαμενεΐ» και εκκλήσεις για ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfk7mzfwiep5?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Μπλακάουτ, απειλές για θανατικές ποινές και σκληρό μήνυμα Χαμενεΐ
Σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τη διάδοση πληροφοριών και τον συντονισμό των διαδηλώσεων, οι ιρανικές αρχές προχώρησαν σε σχεδόν καθολική διακοπή του διαδικτύου, ενώ τηλεφωνικές επικοινωνίες με το εξωτερικό κατέστησαν σχεδόν αδύνατες. Παράλληλα, ακυρώθηκαν δεκάδες πτήσεις προς και από το Ιράν, εντείνοντας την αίσθηση απομόνωσης.
Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης της χώρας, Αλί Χαμενεΐ, εμφανίστηκε σε τηλεοπτικό διάγγελμα με εξαιρετικά σκληρή ρητορική, δηλώνοντας ότι το Ιράν «δεν θα λυγίσει μπροστά σε βανδάλους και σαμποτέρ». Κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι δρουν κατ’ εντολή εξόριστων αντιπολιτευόμενων ομάδων και των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ εξαπέλυσε προσωπική επίθεση στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προσωπική επίθεση στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προσωπική επίθεση στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτήρισε «αλαζόνα» και προειδοποίησε ότι «θα ανατραπεί».
Την ίδια στιγμή, ο γενικός εισαγγελέας της Τεχεράνης απείλησε ανοιχτά με θανατικές ποινές όσους κατηγορηθούν για εμπρησμούς, δολιοφθορές ή συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής.
Παρότι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είχε νωρίτερα καλέσει σε «υπεύθυνη και ήπια αντιμετώπιση» και η κυβέρνηση ανακοίνωσε περιορισμένα οικονομικά μέτρα στήριξης, η γραμμή του Χαμενεΐ δείχνει ότι η καταστολή αποτελεί την κυρίαρχη επιλογή.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfk95nmzu955?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Παχλαβί, εξόριστη αντιπολίτευση και διεθνής ανησυχία
Καθώς οι διαδηλώσεις κλιμακώνονται, επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα της εξωτερικής αντιπολίτευσης. Συνθήματα υπέρ της επιστροφής της μοναρχίας ακούστηκαν σε αρκετές πόλεις, ενώ ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις.
«Τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα πάνω σας. Βγείτε στους δρόμους», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλώντας παράλληλα τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δώσει προσωπική προσοχή στην κρίση και να στηρίξει τους διαδηλωτές.
Ωστόσο, η πραγματική επιρροή του Παχλαβί και άλλων εξόριστων ομάδων στο εσωτερικό της χώρας παραμένει αντικείμενο έντονης συζήτησης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κοινωνική οργή πηγάζει κυρίως από το εσωτερικό, από τη φτώχεια, τον πληθωρισμό που ξεπέρασε το 40%, και την κατάρρευση του ριάλ, το οποίο έχασε σχεδόν τη μισή του αξία μέσα σε έναν χρόνο.
Ο ΟΗΕ εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τη χρήση βίας και τις διακοπές επικοινωνιών, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να υποβαθμίσει τον κίνδυνο ξένης στρατιωτικής επέμβασης, με τον υπουργό Εξωτερικών να δηλώνει ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι «πολύ χαμηλό».
Το Ιράν έχει επιβιώσει και στο παρελθόν από μεγάλες εξεγέρσεις – το 1999, το 2009, το 2019 και το 2022. Όμως, όπως επισημαίνουν ειδικοί, το επίπεδο οργής και απόγνωσης σήμερα μοιάζει βαθύτερο από ποτέ, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν αυτή τη φορά το καθεστώς θα αντέξει χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfk8p708cpip?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
