Ο Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Reuters, δήλωσε ότι άτομα τα οποία χαρακτήρισε «τρομοκράτες» βρίσκονται πίσω από τους θανάτους τόσο διαδηλωτών όσο και προσωπικού ασφαλείας. Ο αξιωματούχος, που ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του, δεν έδωσε ανάλυση για το ποιοι ακριβώς σκοτώθηκαν.
Οι ταραχές, που πυροδοτήθηκαν από τις άσχημες οικονομικές συνθήκες, αποτελούν τη μεγαλύτερη εσωτερική πρόκληση για το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια και εκδηλώνονται σε μια περίοδο αυξανόμενης διεθνούς πίεσης, μετά τις ισραηλινές και αμερικανικές επιδρομές πέρυσι.
Το βράδυ της Δευτέρας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 25% στις εισαγωγές προϊόντων από οποιαδήποτε χώρα συνεργάζεται εμπορικά με το Ιράν, έναν μεγάλο εξαγωγέα πετρελαίου. Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι εξετάζει και περαιτέρω στρατιωτική δράση για να τιμωρήσει το Ιράν για την καταστολή, λέγοντας νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι «είμαστε έτοιμοι και οπλισμένοι».
Η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη απαντήσει δημόσια στην ανακοίνωση των δασμών από τον Τραμπ, αλλά αυτή επικρίθηκε άμεσα από την Κίνα. Το Ιράν, που ήδη βρίσκεται υπό βαριές αμερικανικές κυρώσεις, εξάγει μεγάλο μέρος του πετρελαίου του στην Κίνα, ενώ μεταξύ των άλλων βασικών εμπορικών του εταίρων περιλαμβάνονται η Τουρκία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία.
Διττή προσέγγιση στις διαδηλώσεις
Αν και αναλυτές λένε ότι το Ιράν έχει ξεπεράσει στο παρελθόν μεγαλύτερα κύματα διαμαρτυριών, οι τρέχουσες ταραχές σημειώνονται σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη στιγμή για τις αρχές, λόγω της κλίμακας των οικονομικών προβλημάτων.
Υπογραμμίζοντας τη διεθνή αβεβαιότητα για το τι θα ακολουθήσει στο Ιράν, μία από τις κυρίαρχες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι πιστεύει πως η κυβέρνηση θα πέσει.
«Υποθέτω ότι τώρα παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες αυτού του καθεστώτος», είπε την Τρίτη, προσθέτοντας ότι αν χρειάζεται να διατηρεί την εξουσία μέσω της βίας, «τότε ουσιαστικά βρίσκεται στο τέλος του». Δεν διευκρίνισε αν αυτή η εκτίμηση βασιζόταν σε πληροφορίες ή άλλες αξιολογήσεις.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί απέρριψε τις επικρίσεις του Μερτς, κατηγορώντας το Βερολίνο για διπλά πρότυπα και λέγοντας ότι είχε «εξαλείψει κάθε ίχνος αξιοπιστίας».
Παρά τις πανεθνικές διαδηλώσεις και τα χρόνια εξωτερικής πίεσης, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ρήγματος στις ελίτ των δυνάμεων ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στο τέλος του θεοκρατικού συστήματος που κυβερνά από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Οι ιρανικές αρχές έχουν επιχειρήσει να ακολουθήσουν μια διπλή τακτική απέναντι στις διαδηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τις διαμαρτυρίες για τα οικονομικά προβλήματα ως θεμιτές, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζουν σκληρή καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας.
«Η κυβέρνηση βλέπει τις δυνάμεις ασφαλείας και τους διαδηλωτές ως παιδιά της. Στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, προσπαθήσαμε και θα προσπαθήσουμε να ακούσουμε τις φωνές τους, ακόμη κι αν κάποιοι επιχείρησαν να καπηλευτούν αυτές τις διαδηλώσεις», δήλωσε την Τρίτη η κυβερνητική εκπρόσωπος Φατεμέχ Μοχατζερανί.
Οι αρχές έχουν κατηγορήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές, μαζί με άγνωστα άτομα που αποκαλούν «τρομοκράτες» και λένε ότι έχουν καταλάβει τις διαδηλώσεις.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfnfhmj6ccjd?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Μπλοκάρισμα πληροφοριών
Οι περιορισμοί στις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού του διαδικτύου τις τελευταίες ημέρες, έχουν δυσχεράνει τη ροή πληροφοριών. Το γραφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ δήλωσε την Τρίτη ότι οι τηλεφωνικές υπηρεσίες έχουν αποκατασταθεί, αλλά οι διαδικτυακές συνδέσεις με το Ιράν παραμένουν προβληματικές.
Βίντεο από νυχτερινές συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας την περασμένη εβδομάδα —συμπεριλαμβανομένων αρκετών που επαληθεύτηκαν από το Reuters— δείχνουν βίαιες αντιπαραθέσεις με πυροβολισμούς και καμένα αυτοκίνητα και κτίρια.
Η αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA ανέφερε ότι μέχρι αργά τη Δευτέρα είχαν συλληφθεί 10.721 άτομα. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τα στοιχεία.
Οργανώσεις δικαιωμάτων λένε ότι έχουν ταυτοποιήσει ονομαστικά εκατοντάδες από τους νεκρούς. Αντιπολιτευόμενες ομάδες εκτός Ιράν υποστηρίζουν ότι ο αριθμός των θυμάτων είναι πολύ υψηλότερος από τους 2.000 που εκτίμησε ο Ιρανός αξιωματούχος την Τρίτη.
Διάλογος με την Ουάσινγκτον
Οι ιρανικές αρχές δήλωσαν τη Δευτέρα ότι διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον, καθώς ο Τραμπ εξετάζει πώς θα απαντήσει στην καταστολή στο Ιράν.
«Έχουμε το καθήκον να κάνουμε διάλογο και σίγουρα θα το κάνουμε», δήλωσε την Τρίτη η κυβερνητική εκπρόσωπος Μοχατζερανί.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ είπε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ότι, αν και οι αεροπορικές επιδρομές είναι μία από τις πολλές επιλογές που έχει ο Τραμπ, «η διπλωματία είναι πάντα η πρώτη επιλογή για τον πρόεδρο».
Ο υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη μελετά τις ιδέες που προτάθηκαν από την Ουάσιγκτον, αν και αυτές είναι «ασύμβατες» με τις αμερικανικές απειλές.
«Οι επικοινωνίες μεταξύ του (ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ) Γουίτκοφ και εμού συνεχίστηκαν πριν και μετά τις διαδηλώσεις και συνεχίζονται ακόμη», δήλωσε τη Δευτέρα στο Al Jazeera.
