Το Axios σχολιάζει ότι οι εποχές που οι παγκόσμιοι ηγέτες βάδιζαν στις μύτες γύρω από τον Τραμπ έχουν τελειώσει. Ο πρώτος χρόνος της θητείας του —με αποκορύφωμα την κρίση για τη Γροιλανδία— παγίωσε τον φόβο ότι η παλιά διεθνής τάξη πραγμάτων δεν μπορεί πλέον να διασωθεί.

«Το να είσαι ένας ευτυχισμένος υποτελής είναι ένα πράγμα. Το να είσαι ένας δυστυχισμένος σκλάβος είναι κάτι εντελώς διαφορετικό», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, αναφερόμενος στις απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών λόγω της Γροιλανδίας.
«Αν υποχωρήσεις τώρα, χάνεις την αξιοπρέπειά σου».

Η ασυνήθιστα ωμή ρητορική αντήχησε σε όλο το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στο Νταβός, όπου ο Τραμπ αναμένεται να φτάσει την Τετάρτη, σε μια σύνοδο ήδη φορτισμένη από διπλωματική ένταση και ανησυχία στις αγορές.

Συγκρίσεις Τραμπ με... Νίξον

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρομοίασε την εχθρική στάση του Τραμπ απέναντι στους συμμάχους με το «σοκ Νίξον» του 1971 — όταν οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τη μεταπολεμική οικονομική τάξη εγκαταλείποντας τον κανόνα του χρυσού.

Κάλεσε την Ευρώπη να αποκτήσει «μόνιμη» στρατηγική ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι η αναμονή μιας επιστροφής στην «κανονικότητα» μετά τον Τραμπ θα βαθύνει μόνο την ευρωπαϊκή ευαλωτότητα.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τη «διαρκή συσσώρευση νέων δασμών» από τον Τραμπ ως «θεμελιωδώς απαράδεκτη», ιδίως όταν χρησιμοποιούνται ως «μοχλός πίεσης κατά της εδαφικής κυριαρχίας».

Κάρνει: Βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έδωσε την πιο ωμή διάγνωση, λέγοντας στο ακροατήριο του Νταβός:
«Ας είμαστε ξεκάθαροι: Βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης».

«Γνωρίζαμε ότι η ιστορία της διεθνούς, βασισμένης σε κανόνες τάξης ήταν εν μέρει ψευδής. Ότι οι ισχυρότεροι εξαιρούνταν όταν τους συνέφερε. Ότι οι εμπορικοί κανόνες εφαρμόζονταν ασύμμετρα. … Ότι το διεθνές δίκαιο ίσχυε με διαφορετική αυστηρότητα, ανάλογα με το ποιος ήταν ο κατηγορούμενος ή το θύμα», δήλωσε.

Όπως τόνισε, αυτή η «χρήσιμη μυθοπλασία» λειτουργούσε επειδή η αμερικανική ηγεμονία παρείχε παγκόσμια δημόσια αγαθά — από ανοικτές θαλάσσιες οδούς έως ένα σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Αυτή η συμφωνία δεν λειτουργεί πια», προειδοποίησε, σημειώνοντας ότι οι «μεγάλες δυνάμεις» πλέον εργαλειοποιούν την οικονομική διασύνδεση που στήριξε επί δεκαετίες την παγκοσμιοποίηση.

Καναδός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Κάρνεϊ απέφυγε σκόπιμα να κατονομάσει τις ΗΠΑ ή τον Τραμπ, αλλά ότι τα σχόλιά του στόχευαν ευθέως στις πρόσφατες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου. Η ομιλία του απέσπασε όρθιο χειροκρότημα.

Οι Ευρωπαίοι στα όριά τους

Πρώην ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, με στενές σχέσεις με Ευρωπαίους ηγέτες, δήλωσε ότι η πίεση του Τραμπ για τη Γροιλανδία «ξεπέρασε για πρώτη φορά μια κόκκινη γραμμή για τους Ευρωπαίους» — και ότι πολλοί θεωρούν πως αυτή ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία να αντιδράσουν.

Η Ε.Ε. εξετάζει πακέτο αντιποίνων ύψους 93 δισ. ευρώ σε δασμούς, ενώ ο Μακρόν δήλωσε ότι το μπλοκ «δεν πρέπει να διστάσει» να ενεργοποιήσει το εργαλείο κατά του εξαναγκασμού — έναν ισχυρό μηχανισμό που είχε σχεδιαστεί αρχικά για την αντιμετώπιση της κινεζικής πίεσης.

«Είναι τρέλα. Το λυπάμαι πραγματικά», είπε ο Μακρόν για το ενδεχόμενο χρήσης του κατά των ΗΠΑ. «Αλλά είναι συνέπεια της απρόβλεπτης και άσκοπης επιθετικότητας».

Στο προσκήνιο συνάντηση για τη Γροιλανδία

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να συναντηθεί με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και άλλους αξιωματούχους για τη Γροιλανδία — ωστόσο αρκετοί από τους πλέον κρίσιμους ηγέτες θα απουσιάζουν.

Η πρωθυπουργός της Δανίας επέλεξε να μην μεταβεί στο Νταβός, ενώ ο Μακρόν αποχώρησε από την Ελβετία χωρίς συνάντηση με τον Τραμπ. Παραμένει ασαφές αν οι ηγέτες της Γερμανίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου θα συμμετάσχουν.

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ αυξάνεται η ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία και ο πρωθυπουργός του νησιού προειδοποιεί τους πολίτες να προετοιμαστούν ακόμη και για εισβολή.
«Δεν υπάρχει πλέον λόγος να είμαστε ήπιοι», κατέληξε ο Ντε Βέβερ.
«Αν κάποιος σου λέει: “Θέλω να πάρω έδαφος του ΝΑΤΟ, αλλιώς θα ξεκινήσω εμπορικό πόλεμο”, τότε απαντάς με εμπορικό πόλεμο».