Οι δύο βασικές ενστάσεις στο αφήγημα Τραμπ

Υπάρχουν, ωστόσο, δύο σοβαρές ενστάσεις.

Η πρώτη είναι ότι Δανία και ΗΠΑ δεσμεύονται ήδη με διμερή συνθήκη για ζητήματα άμυνας από το 1951. Επιπλέον, αμφότερα τα κράτη είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Υπό αυτό το πρίσμα, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν εύκολα να αναπτύξουν αμυντικές δυνάμεις στο μεγαλύτερο νησί του κόσμου. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ έχει ήδη μειώσει τους Αμερικανούς στρατιώτες που βρίσκονται στο νησί και πλέον λειτουργεί μόλις μία αμερικανική βάση.

Η δεύτερη ένσταση αφορά το ίδιο το επιχείρημα περί ρωσικής απειλής. Αν η Ρωσία συνιστά τόσο σοβαρό κίνδυνο ασφαλείας, με ποιο κριτήριο ο Τραμπ καλεί τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά και τον Αλεξάντερ Λουκασένκο, στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα;

Οι σπάνιες γαίες και ο ορυκτός πλούτος της Αρκτικής

Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ φαίνεται να έχει βάλει στο στόχαστρο τις σπάνιες γαίες της Γροιλανδίας και τον ορυκτό πλούτο της Αρκτικής. Η περιοχή, άλλωστε, τα τελευταία χρόνια αποκτά σταθερά ολοένα και μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία.

Δεν πρέπει, υπό αυτό το πρίσμα, να θεωρείται τυχαία η τοποθέτηση του κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, στη θέση του ειδικού απεσταλμένου για το νησί. Σημειώνεται, επίσης, ότι οι μυστικές υπηρεσίες της Δανίας θεωρούν πλέον τις Ηνωμένες Πολιτείες εθνική απειλή.

Σοκ στην Κοπεγχάγη: Από πιστός σύμμαχος σε στόχο

Για την Κοπεγχάγη, το πλήγμα είναι ιδιαίτερα βαρύ, καθώς η Δανία υπήρξε διαχρονικά ένας από τους πιο πιστούς συμμάχους των ΗΠΑ. Μάλιστα, ακολούθησε την Ουάσιγκτον στους αμφιλεγόμενους πολέμους του Αφγανιστάν και του Ιράκ, έχοντας υποστεί – αναλογικά με τον πληθυσμό της – μεγαλύτερες απώλειες από πολλές άλλες χώρες.

Με τη σημερινή τους στάση, οι ΗΠΑ καθιστούν ουσιαστικά σαφές ότι δεν ενδιαφέρονται πλέον για… συμμάχους.

Οι ίδιοι οι Γροιλανδοί λένε «όχι» στις ΗΠΑ

Από την πλευρά τους, οι ίδιοι οι Γροιλανδοί απορρίπτουν – όπως προκύπτει και από σχετικές έρευνες – την πιθανή ενσωμάτωσή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο νησί υπήρχε, μάλιστα, έντονη κινητικότητα ώστε να αποκτήσει καθεστώς πλήρους ανεξαρτησίας από τη Δανία, στην οποία σήμερα υπάγεται διοικητικά.

Ωστόσο, η επιθετική στάση του Τραμπ αναγκάζει τη Γροιλανδία να σφίξει εκ νέου τους δεσμούς της με την Κοπεγχάγη. Το Σαββατοκύριακο πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις κατά των αμερικανικών επιδιώξεων τόσο στη Γροιλανδία όσο και στη Δανία.

Δοκιμασία για το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, εξέφρασε – εν μέσω των έντονων αμερικανικών πιέσεων και με τον Τραμπ να μην αποκλείει ακόμη και στρατιωτική επέμβαση – την άποψη ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο, «όλα στο ΝΑΤΟ τελειώνουν».

Σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, το «μέτωπο» της Γροιλανδίας έθεσε τους κορυφαίους Ευρωπαίους παράγοντες σε κατάσταση συναγερμού.

Η Δανία ενισχύει τις στρατιωτικές της δυνάμεις στο νησί, ενώ συμβολικές αποστολές απέστειλαν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Βρετανία, η Νορβηγία, η Φινλανδία και η Σουηδία.

Δασμοί, απειλές και εμπορικός πόλεμος

Ο Τραμπ αντέδρασε με τον γνώριμο τρόπο του, απειλώντας με δασμό 10% από τον Φεβρουάριο και 25% από τον Ιούνιο, εάν οι Ευρωπαίοι δεν συναινέσουν. Και αυτό ενώ η – πρόχειρη – εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ για γενικό δασμό 15% δεν έχει ακόμη κυρωθεί και πλέον βρίσκεται στον αέρα.

Η υπόθεση ανέδειξε και ένα μικρό ρήγμα μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας. Ο Εμανουέλ Μακρόν επιμένει στη χρήση της λεγόμενης «μπαζούκας» ως αντίμετρο στις αμερικανικές κινήσεις. Το Βερολίνο, από την άλλη, αιφνιδιαστικά απέσυρε το άγημα των 15 στρατιωτών που είχε στείλει στη Γροιλανδία, πιθανώς επειδή – ως εξαγωγική δύναμη – είναι περισσότερο εκτεθειμένο στις αμερικανικές δασμολογικές πιέσεις.

Το ευρωπαϊκό πακέτο αντιποίνων των 93 δισ. δολαρίων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη έτοιμη την απάντησή της. Πρόκειται για πακέτο ανταποδοτικών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. δολαρίων ετησίως, το οποίο είχε καταρτιστεί από πέρσι και τεθεί σε αναστολή έως τις 7 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο της προσωρινής «εκεχειρίας» στον εμπορικό πόλεμο. Αν δεν αποφασιστεί νέα αναστολή από την πλειοψηφία των κρατών-μελών, το πακέτο θα ενεργοποιηθεί αυτόματα.Στο στόχαστρο βρίσκονται εμβληματικά αμερικανικά προϊόντα και κλάδοι. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η Boeing, καθώς προβλέπονται δασμοί 25% στα αμερικανικά αεροσκάφη, σε μια αγορά όπου οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ έφτασαν τα 11 δισ. δολάρια το 2024. Η λίστα περιλαμβάνει επίσης αυτοκίνητα, μπέρμπον, σόγια, μοτοσικλέτες Harley-Davidson, τζιν Levi’s, τσιγάρα Lucky Strike, αλλά και μηχανήματα, ιατρικές συσκευές, χημικά, πλαστικά προϊόντα και ηλεκτρολογικό εξοπλισμό.

Το «παραλήρημα» Τραμπ στο Truh Social και το Νόμπελ Ειρήνης

Ερωτηματικά συνεχίζει να δημιουργεί και η προσωπική στάση του Ντόναλντ Τραμπ, με ορισμένα ευρωπαϊκά μέσα να του προσάπτουν συμπεριφορά παιδιού. Ο Τραμπ – αφού έλαβε, κατά παράβαση των κανονισμών, το Βραβείο Νόμπελ από την κάτοχο Μαρία Κορίνα Ματσάδο – έστειλε επιστολή στον Νορβηγό πρωθυπουργό, εκφράζοντας την αδικία του για το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε το βραβείο και τονίζοντας πως, εκ του αποτελέσματος, θα στραφεί αποκλειστικά στα αμερικανικά συμφέροντα.

Τη νύχτα από Δευτέρα προς Τρίτη (20/1) ακολούθησε νέο παραλήρημα στο Truth Social, όπου δημοσιοποίησε ιδιωτικές συνομιλίες με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος επιμένει στην τακτική των «επιθέσεων φιλίας».

Ο Τραμπ ανάρτησε χάρτες όπου ο Καναδάς και η Γροιλανδία απεικονίζονται ως αμερικανικό έδαφος, κατηγόρησε τους Βρετανούς και ολοκλήρωσε το κρεσέντο με επίθεση κατά του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο – όπως υποστήριξε – «χωρίς κανέναν απολύτως λόγο» παραδίδει την κυριαρχία των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, θέτοντας σε κίνδυνο μια κρίσιμη αμερικανική στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία.

Από την όλη εξέλιξη, κερδισμένη φαίνεται να είναι η Ρωσία, καθώς οι κινήσεις του Τραμπ νομιμοποιούν, εμμέσως, τις δικές της ενέργειες στο ουκρανικό μέτωπο, με τη Μόσχα να παρακολουθεί – και να διασκεδάζει – τη δυτική αποσύνθεση.

«Τα χειρότερα είναι μπροστά»

Ο κυκεώνας, πάντως, φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στην αρχή του. Πριν την αναχώρησή του για το Νταβός, ο Τραμπ εκτίμησε ότι η αντίδραση των Ευρωπαίων στη Γροιλανδία θα είναι αδύναμη, ενώ ο υπουργός Σκοτ Μπέσεντ επέμεινε ότι η προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ είναι αναγκαία για να αποφευχθεί ένας νέος πόλεμος.

«Τα χειρότερα ενδέχεται να είναι ακόμα μπροστά μας», δήλωσε την Τρίτη (20/1) η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιμένει ότι θα καταλάβει τη Γροιλανδία, η οποία τελεί υπό δανική κυριαρχία.

«Αυτό είναι ένα σκοτεινό κεφάλαιο στο οποίο βρισκόμαστε», τόνισε μιλώντας στη Βουλή, ξεκαθαρίζοντας ότι «η Δανία δεν μπορεί να διαπραγματευτεί την κυριαρχία, την ταυτότητα, τα σύνορα και τη δημοκρατία».

Παράλληλα, η Φρέντερικσεν δήλωσε πως η Ευρώπη «φυσικά θα πρέπει να αντιδράσει» σε περίπτωση εμπορικού πολέμου, μετά τις απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στο σχέδιό του.

«Ως Ευρώπη, αν κάποιος ξεκινήσει εμπορικό πόλεμο εναντίον μας – κάτι που προφανώς δεν μπορώ να συστήσω – τότε φυσικά θα πρέπει να αντιδράσουμε. Είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε», τόνισε, συμπληρώνοντας ότι η χώρα της «ποτέ δεν επιδίωξε τη σύγκρουση».

«Επιθυμούμε σταθερά τη συνεργασία και, για πολλά χρόνια, είμαστε πιστοί και στενοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών», κατέληξε.

Μακρόν: «Επιστρέφουν οι αυτοκρατορικές φιλοδοξίες»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, προσερχόμενος στο Νταβός. «Ο κόσμος μετακινείται προς μια τάξη πραγμάτων χωρίς κανόνες και χωρίς σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Προς έναν κόσμο όπου το διεθνές δίκαιο καταπατάται και όπου ο μόνος νόμος που φαίνεται να μετρά είναι αυτός του ισχυρότερου».

Και προειδοποίησε: «Αυτοκρατορικές φιλοδοξίες επιστρέφουν». Είναι προφανές σε ποιον αναφερόταν.

Το μεγάλο ερώτημα

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι Ευρωπαίοι θα καταφέρουν να διατηρήσουν μακροπρόθεσμα μια ενιαία στάση στο ζήτημα της Γροιλανδίας, τη στιγμή που η άμυνα της Ουκρανίας – και κατ’ επέκταση η ευρωπαϊκή ασφάλεια – εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διαθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.