«Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική βαρύτητα της σοβαρής και ιδιαιτέρως επιζήμιας εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορουμένου, το δικαστήριο κρίνει ότι η συνολική ποινή πρέπει να ανέλθει στα 20 έτη φυλάκισης», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Οι κατηγορίες
Ο 78χρονος Λάι, ιδρυτής της – κλειστής πλέον – εφημερίδας Apple Daily, κρίθηκε ένοχος τον Δεκέμβριο για:
(α) συνεργασία με ξένες δυνάμεις, (β) υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας και (γ) συνωμοσία για δημοσίευση «στασιαστικού» υλικού.
Η ποινή των 20 ετών είναι η βαρύτερη που έχει επιβληθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του συγκεκριμένου νόμου, ξεπερνώντας τη δεκαετή κάθειρξη που είχε επιβληθεί το 2024 στον ακτιβιστή Μπένι Τάι.
Ο Λάι βρίσκεται υπό κράτηση εδώ και περισσότερα από πέντε χρόνια, ενώ εκτίει και ξεχωριστή ποινή φυλάκισης για υπόθεση απάτης.
«Σκληρή και βαθιά άδικη» απόφαση, λένε οι οργανώσεις
«Μια ποινή τέτοιου μεγέθους είναι σκληρή και βαθιά άδικη», δήλωσε η Έλεϊν Πίρσον, διευθύντρια Ασίας της Human Rights Watch, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της σταδιακής περιστολής των ελευθεριών στο Χονγκ Κονγκ.
Ο Λάι συγκαταλέγεται στους πρώτους εξέχοντες επικριτές του Πεκίνου που συνελήφθησαν τον Αύγουστο του 2020, στον απόηχο των μαζικών φιλοδημοκρατικών κινητοποιήσεων του 2019. Η εφημερίδα Apple Daily ανέστειλε τη λειτουργία της τον Ιούνιο του 2021, όταν η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη ανώτερων στελεχών της εταιρείας και στη δέσμευση των περιουσιακών της στοιχείων, βάζοντας τέλος σε μια πορεία 26 ετών.
Διεθνείς αντιδράσεις και διπλωματικές πιέσεις
Η υπόθεση έχει προκαλέσει κύμα έντονης διεθνούς κριτικής. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει τον Δεκέμβριο τη στήριξή του προς τον Λάι, αναφέροντας ότι έθεσε το ζήτημα στον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping, χωρίς όμως να ανακοινώσει την υιοθέτηση νέων πιέσεων προς το Πεκίνο.
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, έθιξε επίσης το θέμα κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κίνα, ζητώντας την απελευθέρωση του Λάι, ο οποίος είναι κάτοχος βρετανικής υπηκοότητας. «Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν και ο υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται σε επαφή με την οικογένεια του κ. Λάι», ανέφερε.
Η κυβέρνηση της Ταϊβάν χαρακτήρισε την επιβληθείσα ποινή «σκληρή» και την περιέγραψε ως πράξη «καταπάτησης της ελευθερίας του λόγου και του Τύπου».
Η θέση των αρχών του Χονγκ Κονγκ
Οι αρχές του Χονγκ Κονγκ υποστηρίζουν ότι η υπόθεση δεν αποσκοπεί στον περιορισμό της δημοσιογραφικής δραστηριότητας, αλλά αφορά ενέργειες που —όπως τονίζουν— έθεσαν σε κίνδυνο την ασφάλεια της Κίνας και της πόλης.
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Λάι φέρεται να συνωμότησε με πρώην στελέχη της Apple Daily και ακτιβιστές, με στόχο την άσκηση πίεσης σε ξένες κυβερνήσεις ώστε να επιβάλουν κυρώσεις και να προβούν σε «εχθρικές ενέργειες» εις βάρος του Χονγκ Κονγκ.
Για τους επικριτές, ωστόσο, η καταδίκη του Τζίμι Λάι συνιστά σημείο καμπής: ένα σαφές μήνυμα ότι ο χώρος για διαφωνία και ανεξάρτητη δημοσιογραφία στο Χονγκ Κονγκ περιορίζεται δραστικά.
