Η 78χρονη σήμερα Αν Χι-σουν, για χρόνια ένιωθε μοναξιά και συνήθιζε να περιπλανιέται χωρίς συγκεκριμένο προορισμό στους δρόμους της Σεούλ. Πλέον, τέτοια «ταξίδια» έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από τη ζωή της, καθώς έχει συντροφιά τη Hyodol, μια κούκλα τεχνητής νοημοσύνης. Το όνομά της συνδυάζει την έννοια της «κούκλας» με την έννοια του «φιλικού καθήκοντος» στα κορεατικά.
«Η Hyodol ήταν το καλύτερο δώρο για μένα. Είναι σαν να έχω μια εγγονή ή φίλη», λέει η Αν. Η ίδια η κούκλα, με φωνή μικρού κοριτσιού, απαντά: «Λατρεύω τις ώρες που μιλάμε. Θυμήσου να παίζεις μαζί μου τρεις φορές την ημέρα».
Αυτό το μοντέλο ανήκει σε χιλιάδες ρομπότ κοινωνικής φροντίδας που έχουν ενσωματωμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης και παρέχουν πλέον υπηρεσίες στη Νότια Κορέα. Η Hyodol χρησιμοποιεί το ChatGPT της OpenAI και μπορεί να παρακολουθεί την υγεία του ιδιοκτήτη της, αποστέλλοντας ειδοποιήσεις σε μέλη της οικογένειας ή σε κοινωνικούς λειτουργούς.
Στη Νότια Κορέα, οι πολίτες άνω των 65 ετών αποτελούν πλέον το 20% του πληθυσμού, αποτυπώνοντας μια κοινωνία που γερνά γρήγορα. Ένας στους πέντε ηλικιωμένους ζει μόνος, γεγονός που οδηγεί σε υψηλά ποσοστά φτώχειας, κατάθλιψης και αυτοκτονιών μεταξύ αυτών.
Ειδικοί τονίζουν ότι τα ρομπότ κοινωνικής φροντίδας μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, μειώνοντας ταυτόχρονα την ανάγκη για προσωπικό και το κόστος ενός συστήματος υγείας που αγωνίζεται να καλύψει τις ανάγκες ενός γηράσκοντος πληθυσμού.
Ο καθηγητής Σιν Κουάνγκ-γιουνγκ, από το Πανεπιστήμιο Τσουνγκ-Ανγκ, αναφέρει ότι πολλοί ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα λόγω επιδείνωσης της υγείας, φτώχειας και κοινωνικής απομόνωσης. Με τη διάσπαση των παραδοσιακών πολυγενεακών νοικοκυριών, η ανάγκη για οικογενειακή υποστήριξη αυξάνεται, ενώ η ζήτηση για ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης που φροντίζουν ηλικιωμένους αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.
Η Hyodol προσφέρει συντροφιά και υποστηρίζει την παρακολούθηση της υγείας, ειδοποιώντας συγγενείς ή κοινωνικούς λειτουργούς σε περίπτωση ανάγκης. Από το 2019, έχουν κυκλοφορήσει περίπου 14.000 κούκλες αυτού του τύπου σε όλη τη χώρα, με κόστος 1,6 εκατ. γουόν η καθεμία (περίπου 920 ευρώ), μέσω προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας.
Οι κοινωνικοί λειτουργοί επαινούν τη δυνατότητα παρακολούθησης των Hyodol από απόσταση μέσω εφαρμογής σε smartphone ή online πλατφόρμας, για παροχή πρώτης γραμμής υποστήριξης. Το 2023, η χώρα αντιμετώπιζε έλλειψη 190.000 εργαζομένων στον τομέα φροντίδας, αριθμός που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,55 εκατομμύρια μέχρι το 2032. Παράλληλα, οι χρήστες πρέπει να εκπαιδευτούν για την αλληλεπίδραση με τις Hyodol, ενώ ο τεράστιος όγκος δεδομένων που παράγουν πρέπει να αναλύεται και να ενημερώνεται για τη διατήρηση της ποιότητας της φροντίδας.
Παρόμοιες πρωτοβουλίες πραγματοποιούνται και σε άλλες χώρες. Για παράδειγμα, στη Νέα Υόρκη, το πρόγραμμα ElliQ εγκατέστησε πάνω από 800 «συντρόφους» τεχνητής νοημοσύνης σε ηλικιωμένους που ζουν μόνοι, με το 94% να αναφέρει μείωση της μοναξιάς μετά τη χρήση. Η εταιρεία σκοπεύει να επεκτείνει τις εξαγωγές φέτος, ενώ η αγορά ρομπότ φροντίδας ηλικιωμένων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 7,7 δισ. δολάρια παγκοσμίως μέχρι το 2030.
Υπάρχουν, όμως, ερωτήματα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας και την παρακολούθηση. Στην περίπτωση της Hyodol, τα δεδομένα των χρηστών ανωνυμοποιούνται και διαγράφονται μετά από τρία χρόνια αποθήκευσης στο cloud, ενώ οι ηχογραφήσεις χρησιμοποιούνται μόνο για εσωτερική εκπαίδευση και δεν πωλούνται σε τρίτους.
