Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, o σχεδιασμός αυτός έρχεται την ώρα που ο ιρανικός στρατός ενισχύει τον έλεγχό του στα Στενά του Ορμούζ, επιτιθέμενος σε αρκετά εμπορικά πλοία το Σάββατο και δηλώνοντας ότι η θαλάσσια οδός βρίσκεται υπό «αυστηρό έλεγχο» του Ιράν. Οι εξελίξεις προκάλεσαν αναστάτωση στις ναυτιλιακές εταιρείες, μία ημέρα μετά τη δήλωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών ότι το πέρασμα είναι πλήρως ανοιχτό για την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη αποσκοπεί στο να αναγκάσει το καθεστώς να ανοίξει εκ νέου το στενό και να προχωρήσει σε παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί βασικό αντικείμενο των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή (17/4) ότι το Ιράν έχει ήδη συμφωνήσει να παραδώσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ισχυρισμός που απορρίφθηκε από την Τεχεράνη. Παράλληλα, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το Ιράν θα απέχει από τον εμπλουτισμό ουρανίου, καθώς και το ενδεχόμενο να λάβει δισεκατομμύρια δολάρια από δεσμευμένα κεφάλαια στο εξωτερικό στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ήδη αποτρέψει 23 πλοία από το να αποπλεύσουν από ιρανικά λιμάνια, στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν θέσει σε εφαρμογή. Η επέκταση της επιχείρησης θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να θέτουν υπό τον έλεγχό τους πλοία που συνδέονται με το Ιράν σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων όσων μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο εκτός Περσικού Κόλπου, αλλά και πλοίων που μεταφέρουν όπλα.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταδιώκουν ενεργά κάθε πλοίο με ιρανική σημαία ή οποιοδήποτε πλοίο επιχειρεί να παρέχει υλική υποστήριξη στο Ιράν», δήλωσε την Πέμπτη ο στρατηγός Dan Caine, πρόεδρος των Μεικτών Επιτελείων. «Αυτό περιλαμβάνει και τα πλοία του λεγόμενου “σκιώδους στόλου” που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο - δηλαδή πλοία που παρακάμπτουν διεθνείς κανονισμούς, κυρώσεις ή απαιτήσεις ασφάλισης».
Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση, σηματοδοτεί μια νέα φάση της αμερικανικής στρατηγικής πίεσης προς την Τεχεράνη, η οποία από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ αποκαλείται «Economic Fury».
Ο Λευκός Οίκος εκφράζει την εκτίμηση ότι ο ναυτικός αποκλεισμός, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα οικονομικά μέτρα, μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.
Η εντατικοποίηση της πίεσης έρχεται καθώς η προσωρινή εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών αναμένεται να λήξει την επόμενη εβδομάδα. Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Πακιστάν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο δεν απέδωσαν αποτέλεσμα, ενώ δεν έχει ακόμη οριστεί νέος γύρος διαπραγματεύσεων.
Και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο επανέναρξης των συγκρούσεων, αν και καμία δεν φαίνεται να το επιδιώκει. Το Ιράν διατηρεί χιλιάδες πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς και επαναφέρει εκτοξευτές από υπόγειες εγκαταστάσεις, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η αμυντική του βιομηχανία έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα, περιορίζοντας τη δυνατότητα ταχείας αναπλήρωσης.
ΗΠΑ: Έμφαση στην οικονομική «πίεση» για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι «σε πλήρη ετοιμότητα» για επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων εάν αποτύχουν οι συνομιλίες. Ωστόσο, η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα, καθώς ενέχει κινδύνους απωλειών και δεν είναι δημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο πλήγματος σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίποινα κατά ενεργειακών υποδομών σε χώρες συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ουάσιγκτον δίνει έμφαση στην οικονομική πίεση ως βασικό εργαλείο για την επίτευξη συμφωνίας και την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των 1,6 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου παραγόνται καθημερινά από το Ιράν κατευθύνεται προς την Κίνα και αγοράζεται κυρίως από μικρά, ανεξάρτητα διυλιστήρια. Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι οι δηλώσεις των ΗΠΑ λειτουργούν και ως μήνυμα προς το Πεκίνο.
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι επεκτείνει τη λίστα κυρώσεων σε πλοία, εταιρείες και πρόσωπα που σχετίζονται με το παράνομο εμπόριο πετρελαίου του Ιράν.
Παράλληλα, εκατοντάδες πλοία που συνδέονται με το Ιράν έχουν ήδη τεθεί υπό κυρώσεις και ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο ελέγχων και κατασχέσεων, ενώ το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δεσμεύεται να διώκει όσους εμπλέκονται στην αγορά ή πώληση ιρανικού πετρελαίου.
