Όπως μεταδίδει το Politico, δεν ήταν σαφές γιατί ακριβώς ο Χέγκσεθ έδωσε την εντολή, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους του υπουργείου Άμυνας που γνωρίζουν την υπόθεση.
Να σημειωθεί ωστόσο ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει οργή και απογοήτευση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για την έλλειψη συνεισφοράς τους σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, αν και έχει χαρακτηρίσει την Πολωνία ως «υποδειγματικό σύμμαχο» λόγω των υψηλών αμυντικών δαπανών της.
Η απόφαση προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη, καθώς στρατεύματα και εξοπλισμός είχαν ήδη αρχίσει να φτάνουν στη χώρα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε νέα κύματα ανησυχίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στο Πεντάγωνο την Πέμπτη, σχετικά με το αν τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη Ρωσία και ποιος σύμμαχος μπορεί να αποτελέσει τον επόμενο στόχο της.
«Δεν είχαμε καμία ιδέα ότι ερχόταν αυτό», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους, προσθέτοντας ότι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι πέρασαν τις τελευταίες 24 ώρες σε τηλεφωνικές επαφές προσπαθώντας να κατανοήσουν την απόφαση και να διαπιστώσουν αν έρχονται και άλλες παρόμοιες εκπλήξεις.
Η κίνηση αυτή ακολουθεί την ανακοίνωση του Χέγκσεθ νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι το Πεντάγωνο θα αποσύρει 5.000 στρατιώτες από βάσεις στη Γερμανία. Παρ' όλα αυτά, όπως επισημαίνεται εκείνη η απόφαση αποτελούσε ουσιαστικά την υλοποίηση της απειλής που είχε διατυπώσει ο Τραμπ, μετά τη δήλωση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς ότι οι ΗΠΑ «εξευτελίζουν τον εαυτό τους» με τη σύγκρουση στο Ιράν.
Τι υποστηρίζει το Πεντάγωνο
Πιο αναλυτικά, οι 4.000 στρατιώτες με έδρα το Τέξας επρόκειτο να αναχωρήσουν για μια προγραμματισμένη εννεάμηνη περιοδική αποστολή στην Πολωνία, η οποία περιλάμβανε εκπαίδευση με συμμάχους του ΝΑΤΟ, όταν εκδόθηκε η εντολή αναστολής.
Η ακύρωση αυτής της συνήθους αποστολής θεωρείται ιδιαίτερα ασυνήθιστη, δεδομένου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη λειτουργούν ως βασικός αποτρεπτικός παράγοντας έναντι της Ρωσίας. Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της, ακόμη και καθώς επικρίνει τη στάση των συμμάχων απέναντι στη σύγκρουση στο Ιράν, και η τελευταία αυτή απόφαση υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να μειώσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην ήπειρο.
Ο ρόλος του στρατού των ΗΠΑ στην Ευρώπη «είναι να αποτρέπει τους Ρώσους, να προστατεύει τα στρατηγικά συμφέροντα της Αμερικής και να καθησυχάζει τους συμμάχους», δήλωσε ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Μπεν Χόντζες, πρώην διοικητής του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη. «Και τώρα ένα πολύ σημαντικό στοιχείο αυτής της αποτροπής έχει χαθεί», πρόσθεσε.
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο Πεντάγωνο, το οποίο υπερασπίστηκε την κίνηση ως αποτέλεσμα μιας προσεκτικά σχεδιασμένης διαδικασίας.
«Η απόφαση για απόσυρση στρατευμάτων ακολουθεί μια ολοκληρωμένη, πολυεπίπεδη διαδικασία που ενσωματώνει τις απόψεις βασικών ηγετών των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη και της αλυσίδας διοίκησης», δήλωσε ο υπηρεσιακός εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου Τζόελ Βαλντές. «Δεν επρόκειτο για απρόσμενη, της τελευταίας στιγμής απόφαση», τόνισε.
Ωστόσο, η ευρύτερη στρατηγική παραμένει ασαφής. Η απόσυρση από τη Γερμανία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν την υπόθεση. Πρόκειται για μια σχετικά μικρή μείωση στο σύνολο των 38.000 Αμερικανών στρατιωτών που βρίσκονται στη χώρα, αλλά στέλνει μήνυμα στους Ευρωπαίους συμμάχους ότι ενδέχεται να υπάρξει κόστος για δημόσια διαφωνία με τον Λευκό Οίκο.
«Οι Πολωνοί ποτέ δεν έχουν επικρίνει τον πρόεδρο Τραμπ και κάνουν όλα όσα πρέπει να κάνουν οι καλοί σύμμαχοι», δήλωσε ο Χόντζες. «Κι όμως, αυτό συμβαίνει».
Το Πεντάγωνο υπερασπίστηκε εκ νέου την απόφαση, επιμένοντας ότι αποτελεί προϊόν ολοκληρωμένης διαδικασίας και όχι αιφνιδιαστικής κίνησης.
Η αντίδραση της Πολωνίας
Από τη δική τους πλευρά, πολωνοί αξιωματούχοι αντέδρασαν μέσω κοινωνικών δικτύων είτε υπερασπιζόμενοι την απόφαση είτε εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις της στη συμμαχία.
Ορισμένοι εξέφρασαν την ελπίδα ότι ο αμερικανικός στρατός θα αντικαταστήσει την περιοδική παρουσία με μόνιμη δύναμη ήδη ανεπτυγμένη στην Ευρώπη, ενώ άλλοι επιχείρησαν να υποβαθμίσουν τις συνέπειες.
«Το ζήτημα αυτό δεν αφορά την Πολωνία», ανέφερε ο αναπληρωτής Πολωνός πρωθυπουργός Βουαντίσουαφ Κοσίνιακ-Καμύς σε ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι συνδέεται με την ήδη ανακοινωθείσα αναδιάταξη μέρους των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
Όπως επισημαίνει το Politico, η πλειονότητα των Πολωνών τάσσεται υπέρ της ύπαρξης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στη χώρα, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, σε αντίθεση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες της Πολωνίας αναμένεται να φτάσουν το 4,7% του ΑΕΠ φέτος, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ.
Ο ευρύτερος σχεδιασμός του Πενταγώνου
Το Πεντάγωνο έχει πρόσφατα πραγματοποιήσει αναθεώρηση της παγκόσμιας παρουσίας των αμερικανικών στρατευμάτων, αν και τα αποτελέσματά της δεν αναμένεται να δημοσιοποιηθούν. Αξιωματούχοι έχουν επισημάνει ότι η μελέτη δεν προβλέπει μεγάλη απόσυρση δυνάμεων από την Ευρώπη. Ωστόσο, ένα άλλο βασικό έγγραφο, η Εθνική Στρατηγική Άμυνας, δεσμεύεται για μεγαλύτερη εστίαση σε άλλες περιοχές και για μετακύλιση της ευθύνης της ευρωπαϊκής ασφάλειας στους ίδιους τους Ευρωπαίους.
Το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει τον Οκτώβριο ότι δεν θα αντικαταστήσει μια ταξιαρχία του στρατού που είχε προγραμματιστεί να αποχωρήσει από τη Ρουμανία στα τέλη του προηγούμενου έτους, μια κίνηση που προκάλεσε δυσαρέσκεια σε μέλη του Κογκρέσου που υποστηρίζουν σκληρότερη γραμμή.
«Αυτό αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και έναν ιδιαίτερα αποδιοργανωτικό τρόπο μεταφοράς ευθύνης στους Ευρωπαίους», δήλωσε ο πρώην Φινλανδός αξιωματούχος Γιόελ Λινάινμάκι. «Για τους συμμάχους που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία, αυτό θα αναγκάσει σε επανεξέταση των στρατηγικών τους».
Ωστόσο, ορισμένοι εντός της συμμαχίας προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τον αντίκτυπο της μη άφιξης της αμερικανικής ταξιαρχίας στην Πολωνία. Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι οι περιοδικές δυνάμεις, όπως αυτή η ανάπτυξη στην Πολωνία, δεν επηρεάζουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ενίσχυσης της παρουσίας στη Γηραιά Ήπειρο για την αποτροπή της Ρωσίας.
«Γνωρίζουμε ότι οι ΗΠΑ προσαρμόζουν τη στάση τους στην Ευρώπη», ανέφερε ο αξιωματούχος. «Και ήδη βλέπουμε αυξημένη παρουσία στον ανατολικό τομέα από τον Καναδά και τη Γερμανία, κάτι που συνολικά ενισχύει το ΝΑΤΟ».
Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η Γαλλία και η Γερμανία διαθέτουν συνολικά 5.000 στρατιώτες στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί κατά χιλιάδες μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.
