Ο απτικός χάρτης βρίσκεται στο πρώτο υπόγειο επίπεδο του σταθμού «Σύνταγμα», στην είσοδο της μόνιμης αρχαιολογικής έκθεσης. Πρόκειται για μια καινοτόμο παρέμβαση καθολικής προσβασιμότητας, η οποία συνδυάζει την καθημερινή μετακίνηση στην πόλη με την πολιτιστική της κληρονομιά.
Η αφή «διαβάζει» την πόλη από την Ομόνοια έως το Σύνταγμα
Απευθύνεται σε πολίτες με προβλήματα όρασης και έχει ως στόχο να τους βοηθήσει να εξοικειωθούν με την ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται από την Ομόνοια και το Μοναστηράκι έως το Σύνταγμα. Στον χάρτη αποτυπώνονται χαρακτηριστικά σημεία της περιοχής, μεταξύ άλλων κτίρια, πλατείες, εκκλησίες, αρχαιολογικοί χώροι και σταθμοί του Μετρό, καθώς και οι δρόμοι και οι πεζόδρομοι του κέντρου.
Για τον σχεδιασμό του έχουν χρησιμοποιηθεί απτικά σύμβολα, τα οποία διαφοροποιούνται ως προς το σχήμα, την υφή και το ύψος. Τα ονόματα των οδών και των πεζοδρόμων, η αρίθμηση των τοποσήμων και οι πληροφορίες του υπομνήματος αποδίδονται με γραφή Braille.
Παράλληλα με τον απτικό χάρτη υπάρχει και επεξηγηματικός χάρτης για τους επισκέπτες χωρίς προβλήματα όρασης. Με αυτόν τον τρόπο, το έργο είναι προσβάσιμο και κατανοητό από όλους, ανεξάρτητα από την ικανότητα όρασης.
Η πρωτοβουλία αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ του Τμήματος Διαχείρισης Γεωχωρικών Δεδομένων Πόλεως της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού, Ανθεκτικότητας, Καινοτομίας και Τεκμηρίωσης του δήμου Αθηναίων, του Εργαστηρίου Χαρτογραφίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της Ομάδας Εργασίας Προσβασιμότητας & Συμπερίληψης του δήμου Αθηναίων, εκπροσώπων φορέων τυφλών και της ΣΤΑΣΥ Α.Ε.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε σχετικά: «Πρόκειται για έναν απτικό χάρτη, σχεδιασμένο για πολίτες με οπτική αναπηρία. Αγγίζοντάς τον κάποιος, μπορεί να καταλάβει πού βρίσκεται η Ομόνοια, πού είναι το Δημαρχείο, η Βαρβάκειος, το Μοναστηράκι, το Σύνταγμα, ενώ υπάρχει επεξηγηματικός χάρτης για τους βλέποντες, αλλά και QR Code με ηχητική περιγραφή.
Το πιο σημαντικό είναι ότι σχεδιάστηκε μαζί με τους ανθρώπους που θα τον χρησιμοποιήσουν. Θέλω να ευχαριστήσω το Εργαστήριο Χαρτογραφίας του ΕΜΠ, τους εκπροσώπους των φορέων τυφλών, της ΣΤΑ.ΣΥ.Α.Ε., καθώς και την Ομάδα Εργασίας Προσβασιμότητας & Συμπερίληψης και όλες τις υπηρεσίες του Δήμου που εργάστηκαν για την υλοποίηση του έργου.
Στόχος μας είναι ο χάρτης να καταστεί σημείο αναφοράς για την καθολική προσβασιμότητα, αναδεικνύοντας την Αθήνα ως πρότυπο συμπεριληπτικής πόλης».
Ο πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Χατζηγεωργίου, υπογράμμισε: «Για ακόμα μία φορά το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αναδεικνύεται πρωτοπόρο σε θέματα προστασίας ευάλωτων ομάδων και προσφοράς προς την κοινωνία. Η συμπερίληψη είναι στο DNA μας και στο αίμα μας. Εμείς είμαστε εδώ για να συνδράμουμε. Εύχομαι, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία να αναπτυχθεί, να εμπλουτιστεί και να επεκταθεί σε όλον τον δήμο. Και εμείς θα είμαστε εδώ πάντα να σας βοηθήσουμε».
Στην παρουσίαση του έργου παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της ΣΤΑΣΥ Α.Ε., μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της ΣΤΑΣΥ Α.Ε. και διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΣΑ, Αντώνης Κεραστάρης, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε., Αθανάσιος Κοτταράς.
Ο Αθανάσιος Κεραστάρης ανέφερε: «Η προσβασιμότητα είναι για τη ΣΤΑ.ΣΥ και τις Συγκοινωνίες Αθηνών σταθερή προτεραιότητα. Τα τελευταία χρόνια εργαζόμαστε συστηματικά για τη βελτίωση της εμπειρίας μετακίνησης των ατόμων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα. Εργαζόμαστε για ένα δίκτυο που θα μπορεί να εξυπηρετεί ισότιμα όλους τους επιβάτες».
Η πρώην πρόεδρος του Φάρου Τυφλών, Δήμητρα Ασιδέρη, σημείωσε: «Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω εκ μέρους της Κοινότητας των Τυφλών και των συνοδών, για το έργο αυτό που θα βελτιώσει τη ζωή των ατόμων με προβλήματα όρασης. Μαζί με τον Δήμαρχο θα συνεχίσουμε κι άλλα προγράμματα που θα διευκολύνουν τη ζωή μας στην Αθήνα που αγαπάμε».
Από την πλευρά της, η εντεταλμένη δημοτική σύμβουλος Προσβασιμότητας του δήμου Αθηναίων, Έλενα Μαντζαβίνου, τόνισε: «Σε αυτή την πόλη ζούμε μαζί – και ο απτικός χάρτης, που από σήμερα βρίσκεται εδώ, στον Σταθμό Μετρό “Σύνταγμα”, είναι μια πρωτοβουλία που το επιβεβαιώνει. Δουλέψαμε βήμα-βήμα, σχεδιάζοντας μαζί, ακούγοντας τις εμπειρίες τους. Αυτός ο χάρτης δεν είναι απλώς ένα εργαλείο – είναι απόδειξη ότι όταν η πόλη σχεδιάζεται μαζί με τους ανθρώπους της, γίνεται πραγματικά δική μας: όλων μας, χωρίς εξαιρέσεις».
Συμμετοχή των ατόμων με οπτική αναπηρία στον σχεδιασμό
Κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του έργου είχε η Ομάδα Εργασίας Προσβασιμότητας & Συμπερίληψης, η οποία φρόντισε ώστε οι ίδιοι οι χρήστες με οπτική αναπηρία να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία δοκιμής του χάρτη.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο δήμος Αθηναίων επισημαίνει ότι επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του σε έναν σχεδιασμό χωρίς αποκλεισμούς, ο οποίος βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και αποσκοπεί στη βιώσιμη, καθολική και ισότιμη μετακίνηση όλων στην πόλη.
