Τους τελευταίους μήνες ένα μεγάλο μέρος των εισοδημάτων και των αποταμιεύσεων που έχουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις περνά στις μεγάλες πετρελαϊκές δυνάμεις. ΗΠΑ, Ρωσία και αραβικές χώρες συγκεντρώνουν τα χρήματα των πολιτών, σημείωσε σε πρόσφατη ανάλυσή του ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Πατρών και πρόεδρος του ΚΕΠΕ, Παναγιώτης Πετράκης.
Πέρα από το κόστος των πολέμων που πληρώνουν οι φορολογούμενοι, οι μεγάλες πετρελαϊκές δυνάμεις του πλανήτη μαζεύουν τώρα το χρήμα των πολιτών.
Στην οικονομική επιστήμη, το φαινόμενο αυτό περιγράφεται συχνά ως ένας «έμμεσος φόρος» που επιβάλλεται στις χώρες-καταναλωτές και μεταφέρεται απευθείας στις χώρες-παραγωγούς και στις ενεργειακές ελίτ.
Το πετρέλαιο επηρεάζει το κόστος των πάντων: από τα καύσιμα κίνησης και τη θέρμανση, μέχρι τα τρόφιμα (λόγω κόστους μεταφοράς και λιπασμάτων). Αυτό λειτουργεί ως οριζόντιος, οπισθοδρομικός φόρος που πλήττει περισσότερο τους φτωχούς.
Σε μία πιο μικρή κλίμακα, τα διυλιστήρια εισπράττουν ένα μεγάλο κομμάτι από το εισόδημα των νοικοκυριών.
Μόνο στις ΗΠΑ, οι Αμερικανοί πολίτες έχουν δαπανήσει περίπου 107 δισ. δολάρια περισσότερα για βενζίνη και ντίζελ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. Δηλαδή έχουν «καπέλο» +100 δισ. ευρώ στα έξοδά τους για καύσιμα, εξαιτίας του πολέμου.
Προφανώς, αναμένονται ανάλογες μετρήσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα. Μπορούμε βέβαια να υποθέσουμε πως και στην Ελλάδα το επιπλέον κόστος για καύσιμα είναι πολύ μεγάλο τους τελευταίους μήνες.
Οι ενεργειακές κρίσεις οδηγούν συχνά σε ιστορικά ρεκόρ κερδοφορίας για τις εταιρείες πετρελαίου και διύλισης, τα οποία μεταφράζονται σε τεράστια μερίσματα.
Πέρα από τον άμεσο αντίκτυπο στα καύσιμα οι υψηλές τιμές στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα συνεχίσουν να πιέζουν την οικονομία και τον πληθωρισμό σε βάθος χρόνου.
Για να αναχαιτίσουν τις κρίσεις οι Κεντρικές Τράπεζες αναγκάζονται να αυξήσουν τα επιτόκια. Αυτό αποτελεί ένα δεύτερο κύμα αναδιανομής: οι δανειολήπτες (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) πληρώνουν περισσότερα, ενώ οι κάτοχοι μεγάλων κεφαλαίων απολαμβάνουν υψηλότερες αποδόσεις χωρίς ρίσκο.
Οι παρεμβάσεις λοιπόν των κυβερνήσεων για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων είναι επιβεβλημένες και δεν υπάρχει λόγος να φαίνεται ότι «μας κάνουν και τη χάρη».
Για την ώρα ο Έλληνας πρωθυπουργός πέρα από την επιδότηση στην αντλία του πετρελαίου κίνησης δεν έχει κάνει άλλη κίνηση και πετά το μπαλάκι της μείωσης του ΕΦΚ στα καύσιμα στην Ευρώπη. Παράλληλα, προαναγγέλλει παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης με στόχο να πέσει στο 1,75 ευρώ το λίτρο. Θυμίζουμε μόνο ότι πριν από ένα χρόνο η αντίστοιχη τιμή ήταν 1,10 ευρώ το λίτρο και αναμένουμε τη συνέχεια...
