Οι πρώτες λεπτομέρειες, όπως οι αναφορές ότι μια προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε τελικά να αποδεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, έχουν μετατρέψει παλαιούς πιστούς συμμάχους σε επικριτές. Ανησυχούν ότι η συμφωνία δεν κάνει αρκετά για να περιορίσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και ότι προσφέρει οικονομική ανακούφιση στην Τεχεράνη, επιτρέποντας στο καθεστώς να ανασυγκροτήσει το πυραυλικό του οπλοστάσιο. Ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ εξέφρασαν επίσης απογοήτευση τις τελευταίες ημέρες επειδή η κυβέρνηση δεν είχε ακόμη δημοσιοποιήσει το κείμενο της συμφωνίας που ο πρόεδρος ανακοίνωσε την Κυριακή.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, δύο σημαντικές προσωπικότητες που συμβούλευαν ιδιωτικά τον Τραμπ καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου — ο απόστρατος στρατηγός του Στρατού Τζακ Κιν, συνεργάτης του Fox News, και ο Μαρκ Τίσεν, πρώην επικεφαλής λογογράφος του πρώην προέδρου Τζορτζ Γ. Μπους — εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για τη συμφωνία.
«Δεν μπορώ να συμβιβάσω ορισμένα από αυτά που ακούγονται από την κυβέρνηση από αξιόπιστες πηγές. Αυτό είναι που βρίσκω τόσο ανησυχητικό», δήλωσε ο Κιν στο Fox News το βράδυ της Δευτέρας. Ο Τίσεν χαρακτήρισε τις πρώτες πληροφορίες για τη συμφωνία «απόλυτα καταστροφικές». Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ (Ρεπουμπλικανός, Νότια Καρολίνα), επίσης σύμβουλος του Τραμπ, δήλωσε ότι ανυπομονεί να δει το κείμενο της συμφωνίας.
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συζητήσει την άρση κυρώσεων, την αποκατάσταση της πρόσβασης της Τεχεράνης σε μέρος των περίπου 100 δισ. δολαρίων παγωμένων κεφαλαίων της και τη δημιουργία ταμείου 300 δισ. δολαρίων για τη διευκόλυνση της ανοικοδόμησης και αποκατάστασης των πολεμικών ζημιών. Οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι το Ιράν δεν θα λάβει χρήματα από Αμερικανούς φορολογούμενους.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση στα παγωμένα κεφάλαια μόνο εφόσον αποδείξει ότι θα τηρήσει τους όρους της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της εξουδετέρωσης του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του και της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. Ο ίδιος απέρριψε την κριτική των συντηρητικών «γερακιών», υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία εκπληρώνει τους στόχους του προέδρου και διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Οι σύμμαχοι του Τραμπ στο Κογκρέσο απέφυγαν να επικρίνουν ανοιχτά τη συμφωνία, αλλά δήλωσαν ότι χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες. Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή νομοθεσία, το Κογκρέσο έχει την εξουσία να εξετάσει οποιαδήποτε συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν και ενδεχομένως να ψηφίσει επ’ αυτής.
«Θέλω να τη δω ο ίδιος», είπε ο Γκράχαμ για την προκαταρκτική συμφωνία. «Ο τρόπος που την περιγράφει το Ιράν είναι τρομερός. Ο τρόπος που την περιγράφουμε εμείς μου φαίνεται λογικός», είπε. «Ας τη δούμε και ας διαπιστώσουμε τι πραγματικά είναι». Ο ηγέτης της πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τζον Θουν (Ρεπουμπλικανός, Νότια Ντακότα), δήλωσε την Τρίτη ότι οι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έχουν ζητήσει το κείμενο της συμφωνίας και ενημερώσεις από την κυβέρνηση. «Πρέπει να μας τη φέρουν μπροστά μας και ελπίζω αυτό να γίνει νωρίτερα παρά αργότερα», είπε.
Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς
Παρότι οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, μια πιο συγκεκριμένη εικόνα της προκαταρκτικής συμφωνίας αρχίζει να διαμορφώνεται. Το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει παρατεταμένη παύση των εχθροπραξιών, άρση των αμερικανικών και ιρανικών αποκλεισμών στα Στενά του Ορμούζ και θέτει τις βάσεις για παρατεταμένες συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Wall Street Journal ανέφερε νωρίτερα την Τρίτη ότι η συμφωνία επιτρέπει στο Ιράν να αρχίσει αμέσως να πουλά πετρέλαιο και καύσιμα.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πραγματοποίησε σειρά τηλεοπτικών εμφανίσεων αυτή την εβδομάδα για να προωθήσει τη συμφωνία και να απαντήσει στην κριτική. «Οι Ιρανοί δεν παίρνουν ούτε δεκάρα αν δεν συμπεριφερθούν σωστά και δεν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους», δήλωσε τη Δευτέρα το βράδυ στο Fox News. Τόνισε ότι το ταμείο ανοικοδόμησης θα χρηματοδοτηθεί από κράτη του Κόλπου και όχι από τις ΗΠΑ.
Οι εντάσεις μεταξύ των εξωτερικών συμβούλων του Τραμπ σχετικά με τη συμφωνία έχουν, πάντως, πλέον γίνει δημόσιες.
Όταν ο Μαρκ Λέβιν, σύμμαχος του Τραμπ, κάλεσε την κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει το κείμενο της συμφωνίας, ο πρώην συνεργάτης της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ, Άλεξ Μπρουζεβιτς, τον επέκρινε στα κοινωνικά δίκτυα, κατηγορώντας τον ότι πανικοβάλλεται χωρίς λόγο. Ο Λέβιν, τον οποίο ο Τραμπ είχε επαινέσει στο παρελθόν για τις αναλύσεις του σχετικά με τον πόλεμο με το Ιράν, απάντησε ότι ο Μπρουζεβιτς είναι «ανόητος».
«Αν ο πρόεδρος υπέγραψε μια κακή συμφωνία, πολλοί από εμάς που τον επευφημήσαμε, τον στηρίξαμε και θεωρήσαμε ηρωική την ενέργειά του στο Ιράν, θα απογοητευτούμε βαθιά», δήλωσε ο δημοφιλής συντηρητικός σχολιαστής Μπεν Σαπίρο. «Δεν αρκεί να κερδίσεις το πρώτο ημίχρονο ενός αγώνα μπάσκετ. Πρέπει να τον τελειώσεις νικηφόρα».
Ο αντιδημοφιλής πόλεμος έχει μειώσει τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ και έχει ήδη διχάσει μέρος του συνασπισμού που τον οδήγησε ξανά στην προεδρία. Τόσο ο Τάκερ Κάρλσον όσο και η Μέγκιν Κέλι, δύο επιδραστικοί συντηρητικοί podcasters που είχαν κάνει εκστρατεία υπέρ του, δέχθηκαν την επίπληξη του Τραμπ και απομονώθηκαν από το κίνημα MAGA αφού κατήγγειλαν τον πόλεμο με το Ιράν ως προδοσία μιας εξωτερικής πολιτικής «Πρώτα η Αμερική». Τώρα, η πορεία προς την ειρήνη απειλεί να αποξενώσει τους πιο σκληροπυρηνικούς συντηρητικούς που παρέμειναν στο πλευρό του προέδρου κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
«Αν οι μόνοι που τελικά καταλήξουν να τους αρέσει αυτή η συμφωνία είναι εκείνοι που επί μήνες φώναζαν στον Τραμπ επειδή αντιμετώπισε έναν 47χρονο εχθρό των ΗΠΑ, τότε εξ ορισμού θα πρόκειται για κακή συμφωνία», δήλωσε ο Σαπίρο.
Ο Βανς φάνηκε να ενοχλείται από την πρόωρη κριτική, γράφοντας στα κοινωνικά δίκτυα την Παρασκευή ότι «άνθρωποι που (δικαίως) έλεγαν πριν από έναν μήνα ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν ιστορικός πρόεδρος» τώρα «επικρίνουν μια συμφωνία βασισμένοι σε ανεπιβεβαίωτες δημοσιογραφικές αναφορές».
Το βασικό ερώτημα για τους συντηρητικούς αν έχουν επιτευχθεί επαρκώς οι διακηρυγμένοι πολεμικοί στόχοι του Τραμπ. Παρότι ο Τραμπ υποστηρίζει συχνά ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί και ο στρατός του έχει καταστραφεί, οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η «άνευ όρων παράδοση» που είχε υποσχεθεί να επιβάλει στους Ιρανούς δεν έχει πραγματοποιηθεί. Ο συντηρητικός ραδιοφωνικός παρουσιαστής Έρικ Έρικσον άνοιξε την εκπομπή του τη Δευτέρα καταγγέλλοντας τη συμφωνία ως «αμερικανική παράδοση».
Ο Έρικσον προέβλεψε ότι η Τεχεράνη τελικά θα βγει ενισχυμένη λόγω της ικανότητάς της να απειλεί τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ και χάρη στα κονδύλια ανοικοδόμησης που θα προκύψουν από τη συμφωνία ειρήνης.
«Το θανάσιμο αμάρτημα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες είναι ότι δεν ολοκληρώνουμε αυτό που ξεκινάμε», δήλωσε ο συντηρητικός αρθρογράφος του Newsweek, Τζος Χάμερ, προσθέτοντας ότι «ο Τραμπ έχει κερδίσει αρκετή αξιοπιστία στο ζήτημα του Ιράν ώστε να συνεχίσει να απολαμβάνει το τεκμήριο καλής πίστης για λίγο ακόμη».
Ο Βανς, ένας από τους πιο γνωστούς σκεπτικιστές της κυβέρνησης απέναντι στους ξένους πολέμους, αναμένεται να μεταβεί την Παρασκευή στην Ελβετία για να υπογράψει τη συμφωνία, την οποία βοήθησε να διαπραγματευθεί. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τόσο κορυφαίο επίτευγμα της θητείας του όσο και πιθανή πολιτική επιβάρυνση, καθώς εξετάζει τις δικές του προεδρικές φιλοδοξίες.
«Ο αμερικανικός λαός δεν συμπαθεί τους πολέμους· του αρέσει ακόμη λιγότερο να χάνει πολέμους», προειδοποίησε ο Σαπίρο. «Αν αυτή η συμφωνία θεωρηθεί αμερικανική ήττα και ο αντιπρόεδρος ήταν εκείνος που τη διαμεσολάβησε, τότε οι πολιτικές συνέπειες θα είναι σημαντικές».
