Το μέτρο, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 9 Σεπτεμβρίου, θα αποτελέσει την πρώτη φορά που οι Βρυξέλλες επιβάλλουν επιβάρυνση σε προϊόντα που εξέρχονται από την ΕΕ.

Αύξηση ζήτησης και διεθνείς πιέσεις

Τους τελευταίους μήνες, η ζήτηση για ευρωπαϊκό σκραπ αλουμινίου έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει περιορίσει τις εξαγωγές από χώρες του Κόλπου, ενισχύοντας τη διεθνή εξάρτηση από ευρωπαϊκές ποσότητες.

Παράλληλα, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, το νέο καθεστώς φόρου σχεδιάζεται να αποτρέψει τη διοχέτευση κρίσιμων ποσοτήτων προς τρίτες αγορές, όπου τα χυτήρια μπορούν να προσφέρουν υψηλότερες τιμές, να επεξεργάζονται το υλικό και να το επανεξάγουν.

Θέση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

Οι ευρωπαίοι παραγωγοί αλουμινίου υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις διεθνείς τιμές που προσφέρονται για την αγορά σκραπ, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν πρώτες ύλες για την παραγωγή.

Τονίζουν επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει την επάρκεια αλουμινίου, το οποίο αποτελεί κρίσιμο υλικό για πράσινες τεχνολογίες αλλά και για την αμυντική βιομηχανία, την ώρα που οι ΗΠΑ και η Κίνα εντείνουν τις προσπάθειές τους για εξασφάλιση στρατηγικών πρώτων υλών μέσω εξαγορών και συμφωνιών.

Δασμολογικό πλαίσιο και διεθνείς ανισορροπίες

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν δασμό 50% στις εισαγωγές τελικών προϊόντων αλουμινίου, ωστόσο εξαιρούν το σκραπ, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή ζήτηση για ευρωπαϊκές ποσότητες.

Ραγδαία αύξηση εξαγωγών και τιμών

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι εξαγωγές σκραπ αλουμινίου της ΕΕ έφτασαν το 2025 σε ιστορικό υψηλό 1,27 εκατ. τόνων, αυξημένες κατά περίπου 50% σε σχέση με το 2019. Οι μεγαλύτεροι προορισμοί είναι η Ινδία και η Κίνα.

Σύμφωνα με τη Fastmarkets, η τιμή του σκραπ αυξήθηκε περίπου κατά 50% από τον Οκτώβριο, από τα 1.500 ευρώ σε 2.240 ευρώ ανά τόνο.

Αντίθετα, η τιμή του αλουμινίου ενισχύθηκε με πιο ήπιο ρυθμό, από περίπου 2.700 ευρώ σε 3.150 ευρώ ανά τόνο, γεγονός που πιέζει τα περιθώρια κέρδους των ευρωπαίων παραγωγών. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με διεθνείς ανταγωνιστές.

Θεσμικές διεργασίες και αντιδράσεις

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς είχε δεσμευθεί ότι θα προχωρούσε σε σχετικές ρυθμίσεις έως τον Ιούνιο, ωστόσο το σχέδιο συνάντησε αντιδράσεις από εμπόρους ανακυκλώσιμων μετάλλων.

Η European Aluminium, που εκπροσωπεί τον κλάδο, υπογραμμίζει ότι η αύξηση των εξαγωγών απειλεί την επάρκεια πρώτων υλών στην Ευρώπη.

Από την πλευρά της, η ένωση FEAD προειδοποιεί ότι οποιοσδήποτε περιορισμός στις εξαγωγές σκραπ θα μπορούσε να πλήξει την κυκλική οικονομία και να τοποθετήσει τον ευρωπαϊκό κλάδο διαχείρισης αποβλήτων σε μειονεκτική θέση διεθνώς.