Η δίκη διεξάγεται στο Όκλαντ της Καλιφόρνια και ξεκίνησε με την κοινή προσφυγή 29 πολιτειών των ΗΠΑ κατά της Meta. Οι πολιτειακές αρχές υποστηρίζουν ότι η εταιρεία σχεδίασε Facebook και Instagram με τρόπο που ενισχύει την εξάρτηση των νεαρών χρηστών, ενώ παράλληλα κατηγορείται ότι συνέλεγε δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς γονική συναίνεση, σύμφωνα τη Le Monde.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Οι πολιτείες ζητούν από το δικαστήριο να υποχρεώσει τη Meta να αλλάξει τον σχεδιασμό των προϊόντων της, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο λειτουργίας και το επιχειρηματικό μοντέλο των δημοφιλέστερων πλατφορμών της.
Την ίδια στιγμή, η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες. Οι δικηγόροι της αναγνωρίζουν ότι η χρήση των social media μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, υποστηρίζουν όμως ότι η εταιρεία έχει αναπτύξει εργαλεία για την προστασία των χρηστών και ότι έχει απενεργοποιήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο λογαριασμούς χρηστών που ήταν κάτω των 13 ετών.
Στο επίκεντρο της πρώτης κατάθεσης βρέθηκε ο Arturo Béjar, πρώην μηχανικός ασφαλείας της Meta, ο οποίος εργάστηκε για την εταιρεία επί περίπου οκτώ χρόνια, σε δύο διαφορετικές περιόδους. Σύμφωνα με μετάδοση του Guardian, o Béjar υποστήριξε ότι η Meta γνώριζε εδώ και χρόνια για περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης, ανεπιθύμητες σεξουαλικές προσεγγίσεις, βίαιο και γραφικό περιεχόμενο που έφτανε σε παιδιά μέσω Facebook και Instagram.
Ο ίδιος ανέφερε ότι είχε ενημερώσει επανειλημμένα στελέχη της εταιρείας, μεταξύ των οποίων τον CEO Μαρκ Ζάκερμπεργκ και τον επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri. Εκτίμησε μάλιστα ότι είχε μιλήσει με τον Ζάκερμπεργκ τουλάχιστον 100 φορές στο πλαίσιο της δουλειάς του.
Το 2021, μετά από δημόσια τοποθέτηση του Ζάκερμπεργκ ότι η Meta δεν βάζει το κέρδος πάνω από την ασφάλεια, ο Béjar αποφάσισε να του στείλει απευθείας τα στοιχεία που είχε συγκεντρώσει για τις αρνητικές εμπειρίες των εφήβων. Όπως είπε στο δικαστήριο, θεώρησε ότι η δημόσια εικόνα που παρουσίαζε ο CEO δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα που αντιμετώπιζαν οι νεαροί χρήστες.
Η απάντηση που περίμενε, ωστόσο, δεν ήρθε ποτέ.
«Όταν ο Μαρκ αποφασίζει ότι κάτι είναι προτεραιότητα, η εταιρεία κινείται», ήταν ουσιαστικά το σκεπτικό του Béjar για την απευθείας επικοινωνία με τον CEO. Στην κατάθεσή του, όμως, ανέφερε ότι δεν έλαβε καμία απάντηση από τον Ζάκερμπεργκ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά ήταν τα στοιχεία της έρευνάς του. Περίπου το 51% των εφήβων που συμμετείχαν δήλωσαν ότι είχαν βιώσει κάποια επιβλαβή εμπειρία στο Instagram μέσα στις προηγούμενες επτά ημέρες. Από αυτές τις περιπτώσεις, σύμφωνα με τον Béjar, μόλις το 0,02% οδήγησε τελικά στην αφαίρεση του σχετικού περιεχομένου.
Ο πρώην μηχανικός συνέδεσε την κατάσταση με τον τρόπο με τον οποίο η Meta βγάζει χρήματα. Λειτουργίες όπως το ατελείωτο scrolling ενθαρρύνουν τους χρήστες να παραμένουν περισσότερο στις πλατφόρμες και, όσο αυξάνεται ο χρόνος παραμονής και οι προβολές, αυξάνεται και ο διαθέσιμος χώρος για διαφημίσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η προσωπική διάσταση της υπόθεσης. Ο Béjar είπε ότι αποφάσισε να ασχοληθεί με το ζήτημα αφού η έφηβη κόρη του άρχισε να δέχεται στο Instagram ανεπιθύμητες σεξουαλικές προσεγγίσεις, φωτογραφίες γεννητικών οργάνων και μισογυνιστικά μηνύματα. Όταν προσπάθησε να αναφέρει τα περιστατικά, διαπίστωσε, όπως κατέθεσε, ότι τα διαθέσιμα εργαλεία είτε δεν λειτουργούσαν αποτελεσματικά είτε δεν ήταν εύκολα προσβάσιμα.
Η κατάθεση του Béjar είναι μόνο η αρχή. Στη δίκη αναμένεται να καταθέσουν ο Ζάκερμπεργκ, ο Mosseri, άλλα στελέχη της Meta, αλλά και ειδικοί στην ψυχική υγεία και τον εθισμό των παιδιών. Εκατοντάδες εσωτερικά έγγραφα και emails της εταιρείας έχουν ήδη ενταχθεί στη δικογραφία.
Το ερώτημα που καλείται τελικά να απαντήσει το δικαστήριο είναι αν η Meta έκανε όσα μπορούσε για να προστατεύσει τους ανήλικους χρήστες της ή αν η ασφάλειά τους έμεινε πίσω από έναν βασικό στόχο: να παραμένουν όσο το δυνατόν περισσότερο στις πλατφόρμες.
