Μιλώντας την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες, στο Travel and Tourism Summit 2026 του Euronews, ο Ράμα υποστήριξε ότι η απόφαση για το έργο δεν θα πρέπει να λαμβάνεται με βάση τις κινητοποιήσεις στους δρόμους ή ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, αλλά με βάση τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής μελέτης.
Η επένδυση, ύψους περίπου 1,4 δισ. ευρώ, αφορά τη δημιουργία πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στην περιοχή της Σβέρνιτσας (Zvërnec), στη νοτιοδυτική Αλβανία, και συνδέεται με την Affinity Partners του Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ.
«Να αποφασίσει η επιστήμη»
Ο Αλβανός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την επένδυση, επιμένοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι η τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων και όχι η πολιτική αντιπαράθεση που έχει δημιουργηθεί γύρω από το έργο.
Η αλβανική κυβέρνηση έχει διαβεβαιώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα πραγματοποιηθεί πλήρης αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ότι το έργο θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα περιβαλλοντικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι η τήρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας αποτελεί σημαντική παράμετρο, καθώς η Αλβανία βρίσκεται σε διαδικασία ευρωπαϊκής ένταξης.
Ο Ράμα συνέδεσε την επένδυση με τη γενικότερη οικονομική στρατηγική της κυβέρνησής του, υποστηρίζοντας ότι η Αλβανία χρειάζεται μεγάλης κλίμακας επενδύσεις προκειμένου να ενισχύσει την οικονομία της και να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για «πολύ καλύτερη ζωή, μεγαλύτερους μισθούς και καλύτερες υπηρεσίες».
Οι αντιδράσεις και οι διαδηλώσεις
Το σχέδιο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Αλβανία, κυρίως λόγω της χωροθέτησής του σε περιβαλλοντικά προστατευόμενη περιοχή.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες διαδηλώσεις στα Τίρανα, με περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλους επικριτές να εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή. Σε ορισμένες κινητοποιήσεις διατυπώθηκαν ακόμη και αιτήματα για την παραίτηση του Έντι Ράμα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναφέρει ότι το έργο θα πρέπει να υποβληθεί σε πλήρη περιβαλλοντική αξιολόγηση και να τηρεί την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η αρμόδια Ευρωπαία επίτροπος Μάρτα Κος είχε δηλώσει ότι η αλβανική κυβέρνηση διαβεβαίωσε τις Βρυξέλλες πως θα πραγματοποιηθεί πλήρης μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και θα τηρηθούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dlsmix7hkxi1?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Από τη «Βόρεια Κορέα της Ευρώπης» στον τουρισμό υψηλών προδιαγραφών
Ο Ράμα χρησιμοποίησε την παρουσία του στο συνέδριο του Euronews για να αναφερθεί συνολικά στη θεαματική, όπως την περιέγραψε, μεταμόρφωση της Αλβανίας ως τουριστικού προορισμού.
Περιγράφοντας το παρελθόν της χώρας, την χαρακτήρισε «Βόρεια Κορέα της Ευρώπης», αναφερόμενος στην περίοδο κατά την οποία η Αλβανία ήταν, σύμφωνα με τον ίδιο, «η πιο απομονωμένη χώρα της Ευρώπης».
Αντίθετα, για τη σημερινή εικόνα της χώρας χρησιμοποίησε την έκφραση «λαμπερό μικρό διαμάντι» της Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον Ράμα, σχεδόν 12 εκατομμύρια ξένοι επισκέπτες έχουν ταξιδέψει στην Αλβανία μέσα στη φετινή χρονιά. Ο αριθμός αυτός αναφέρεται και από το Euronews ως συμβατός με τα στοιχεία του ΟΗΕ για τον τουρισμό.
Ωστόσο, ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η επόμενη φάση της τουριστικής ανάπτυξης δεν θα πρέπει να αφορά μόνο την αύξηση του αριθμού των επισκεπτών, αλλά και την αλλαγή του προφίλ του τουρισμού.
Το μοντέλο του «υψηλού επιπέδου» τουρισμού
Ο Ράμα υποστήριξε ότι η μεγάλη αύξηση του τουρισμού μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις στις υποδομές, στο φυσικό περιβάλλον και στις υπηρεσίες, ιδιαίτερα όταν μεγάλο μέρος των επισκεπτών διαθέτει μεσαία ή χαμηλότερη αγοραστική δύναμη.
«Ένα από τα μειονεκτήματα είναι ότι, με έναν τουρισμό που βασίζεται σε επισκέπτες μεσαίου ή χαμηλού εισοδήματος, κινδυνεύουμε να δούμε τη χώρα να υφίσταται μεγάλη πίεση στις υποδομές, στη φύση και στις υπηρεσίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στον αντίποδα, υποστήριξε ότι η Αλβανία δεν έχει αξιοποιήσει ακόμη πλήρως την αγορά των τουριστών υψηλότερου εισοδήματος.
Όπως είπε, οι επισκέπτες υψηλότερου εισοδήματος «μειώνουν την πίεση στη χώρα και εμείς αποκομίζουμε περισσότερα από αυτούς».
«Γι’ αυτό επενδύουμε και στην προσέλκυση επενδυτών που φέρνουν το πολύ υψηλό επίπεδο», πρόσθεσε.
Η στρατηγική αυτή, σύμφωνα με τον Ράμα, δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους ξένους επενδυτές, αλλά περιλαμβάνει ξένα κεφάλαια, συνεργασίες και αλβανικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να προσελκύσει διεθνή ξενοδοχειακά brands υψηλών προδιαγραφών, ενισχύοντας το τουριστικό προϊόν της χώρας.
Στο επίκεντρο η περιβαλλοντική αξιολόγηση
Η επένδυση στη Σβέρνιτσα παραμένει, πάντως, αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης, με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη συμβατότητα του έργου με το καθεστώς προστασίας της περιοχής να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Από την πλευρά της, η αλβανική κυβέρνηση επιμένει ότι η διαδικασία θα πρέπει να κριθεί από την περιβαλλοντική αξιολόγηση και τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
