Ο Φεντόροφ, ένας νεαρός μεταρρυθμιστής του οποίου η απομάκρυνση από το υπουργείο τον περασμένο μήνα προκάλεσε εβδομάδες διαμαρτυριών, υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν διαθέτει ένα συνολικό σχέδιο για το πώς θα κερδίσει τον τετραετή πλέον πόλεμο και ότι η αδυναμία της να καινοτομήσει λειτουργεί εις βάρος της.

Όπως είπε σε συνέντευξή του στο Reuters, τη χώρα εξακολουθούν να κρατούν πίσω η εδραιωμένη διαφθορά και τα δίκτυα πελατειακών σχέσεων, αλλά και η έλλειψη πολιτικής ανεξαρτησίας των κρατικών θεσμών.

«Πιστεύω ότι βρισκόμαστε πλέον σε ένα σημείο καμπής που θα καθορίσει την πορεία του μέλλοντός μας. Όμως φαίνεται πως σταδιακά, αργά, χάνουμε», δήλωσε ο Φεντόροφ, υιοθετώντας μια θέση που αποκλίνει αισθητά από την επίσημη ρητορική του Κιέβου.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να έχει «κάθε πιθανότητα» να κερδίσει, αλλά χρειάζεται επειγόντως ένα σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου.

Το γραφείο του Ουκρανού προέδρου απάντησε στις δηλώσεις Φεντόροφ, επισημαίνοντας ότι όσο βρισκόταν στο υπουργείο Άμυνας εμφανιζόταν θετικός ως προς την εξέλιξη του πολέμου και ότι το μόνο που έχει αλλάξει είναι η προσωπική του θέση.

Οι ελλείψεις σε πυραύλους αναχαίτισης αφήνουν την Ουκρανία εκτεθειμένη

Η Ρωσία σφυροκοπά ουκρανικά εργοστάσια και αποθήκες με δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους κάθε μήνα, τους οποίους η Ουκρανία αδυνατεί σε μεγάλο βαθμό να αναχαιτίσει, καθώς τα διαθέσιμα συστήματα αναχαίτισης εξαντλούνται.

Παρότι η Ρωσία καταγράφει μικρότερα εδαφικά κέρδη σε σχέση με πέρυσι, εξακολουθεί να προελαύνει αργά στο Ντονμπάς, ενώ οι αραιά επανδρωμένες ουκρανικές θέσεις στην πρώτη γραμμή στελεχώνονται σε μεγάλο βαθμό από ανεπαρκώς κινητοποιημένους στρατεύσιμους.

Η Ουκρανία, από την πλευρά της, έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, πλήττοντας σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε διυλιστήρια πετρελαίου και δημιουργώντας ελλείψεις καυσίμων σε ολόκληρη τη Ρωσία.

Ωστόσο, δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου έδειξε ότι το 82% των Ουκρανών πιστεύει πως η χώρα θα κερδίσει τον πόλεμο, αν και η πλειονότητα εκτιμά ότι οι εχθροπραξίες θα συνεχιστούν έως το 2027 ή και αργότερα.

Ο 35χρονος Φεντόροφ απομακρύνθηκε από τη θέση του μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του. Κατά τη διάρκεια της θητείας του είχε ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις στον τομέα των αμυντικών προμηθειών και της επιστράτευσης, γεγονός που τον έφερε σε σύγκρουση με το στρατιωτικό κατεστημένο και πολιτικούς αντιπάλους.

«Η τεχνολογία μπορεί να σταματήσει τους Ρώσους»

Την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε νέο σεισμό στην ουκρανική πολιτική σκηνή, καθώς έγινε ο πρώτος σημαντικός πολιτικός παράγοντας που ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών εν καιρώ πολέμου, κάνοντας λόγο για μια «συστημική» κρίση διακυβέρνησης.

Στη συνέντευξή του τη Δευτέρα, ο Φεντόροφ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ανάπτυξης:

αυτόνομων drones με καθοδήγηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης,

φθηνών πυραύλων αναχαίτισης για την αντιμετώπιση των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων,

και ενός ουκρανικού προγράμματος ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία του πολέμου.

Ουκρανικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να εργάζονται πάνω σε αυτές τις τεχνολογίες. Ο Φεντόροφ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι χρειάζεται μια ενιαία και συντονισμένη στρατηγική, ώστε να αξιοποιηθεί στο μέγιστο η αποτελεσματικότητά τους όταν αναπτυχθούν στο πεδίο.

Το όραμά του είναι μια γραμμή μετώπου καλυμμένη από ηλεκτρονικούς αισθητήρες που θα εντοπίζουν τις εχθρικές δυνάμεις, ενώ drones τόσο στο έδαφος όσο και στον αέρα θα περιορίζουν στο ελάχιστο την ανάγκη παρουσίας ανθρώπων στην πρώτη γραμμή.

«Υπάρχουν ήδη τεχνολογίες που θα μπορούσαν να σταματήσουν εντελώς τους Ρώσους. Όμως η έλλειψη οράματος... σημαίνει ότι δεν τις εφαρμόζουμε», δήλωσε.

Ο Φεντόροφ επέκρινε επίσης τη χαμένη δυναμική και την αναποτελεσματικότητα του ουκρανικού κράτους, υποστηρίζοντας ότι λειτουργεί με «5% αποτελεσματικότητα».

Η διαμάχη για το δημοσιονομικό έλλειμμα

Ο Φεντόροφ υποστηρίζει ότι είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκστρατεία με drones που ξεκίνησε φέτος με στόχο τις ρωσικές υποδομές καυσίμων και τις στρατιωτικές γραμμές ανεφοδιασμού στα κατεχόμενα τμήματα της νότιας Ουκρανίας.

Οι επιθέσεις αυτές, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιούργησαν σημαντικά προβλήματα στις ρωσικές δυνάμεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

Ο ίδιος εκτιμά ότι υπάρχει ακόμη ένα παράθυρο λίγων μηνών για να συνεχιστεί η επιχείρηση, με στόχο να απομονωθεί η κατεχόμενη από τη Ρωσία Κριμαία, προτού η Μόσχα προσαρμοστεί και βρει τρόπους να αντιμετωπίσει τις ουκρανικές τακτικές.

Η εκστρατεία των επιθέσεων αυτών αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην αλλαγή της εικόνας σχετικά με τις προοπτικές της Ουκρανίας στον πόλεμο.

Ο Φεντόροφ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η επιτυχία της εκστρατείας ενισχύθηκε από την απόφασή του να επισπεύσει τις αμυντικές δαπάνες, χρησιμοποιώντας κονδύλια που είχαν προβλεφθεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι —πρώην πολιτικός προστάτης του Φεντόροφ και πλέον αντίπαλός του— δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι η επίσπευση των δαπανών δημιούργησε «τρύπα» 27 δισ. δολαρίων στον προϋπολογισμό του υπουργείου, για την οποία η Ουκρανία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους διεθνείς δωρητές, δεν διαθέτει λύση.

Ο Φεντόροφ απάντησε ότι δεν γνωρίζει από πού προέκυψε το συγκεκριμένο ποσό, υποστηρίζοντας ότι το υπουργείο είχε καταρτίσει ένα σχέδιο δαπανών που βασιζόταν σε εξοικονομήσεις από νέους διαγωνισμούς προμηθειών και σε διεθνή χρηματοδοτική στήριξη.

Όπως αποκάλυψε, όταν ανέλαβε το υπουργείο Άμυνας διαπίστωσε ότι επικεφαλής τμημάτων είχαν διοριστεί κατόπιν πιέσεων ουκρανικών αμυντικών εταιρειών, προκειμένου να προωθούν τα συμφέροντά τους.

«Σύμφωνα με τον δικό μας σχεδιασμό, μέχρι το τέλος του έτους το δημοσιονομικό έλλειμμα θα ήταν περίπου 5 δισ. δολάρια, και γνωρίζαμε από πού θα τα βρίσκαμε», είπε. «Ίσως το σχέδιο άλλαξε και προέκυψαν νέα προγράμματα που απαιτούν έναν τέτοιο προϋπολογισμό».

Η πρόταση για εκλογές εν μέσω πολέμου

Η έκκληση του Φεντόροφ για διεξαγωγή εκλογών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ουκρανία, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά χαμηλό ενδιαφέρον των πολιτών για εκλογές εν μέσω πολέμου.

Ο Ζελένσκι καταδίκασε την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να διαλύσει την Ουκρανία τη στιγμή που δίνει μάχη απέναντι στη Ρωσία.

Από τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022, η Ουκρανία βρίσκεται υπό στρατιωτικό νόμο, ο οποίος απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών για λόγους ασφαλείας.

Ο πρόεδρος άφησε μάλιστα να εννοηθεί ότι ο Φεντόροφ μπορεί να δέχεται πιέσεις από εξωτερικούς παράγοντες για να ζητά εκλογές. Ο πρώην υπουργός το αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Παρότι αναγνωρίζει ότι η διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου θα αντιμετώπιζε τεράστιες οργανωτικές και πρακτικές δυσκολίες, ο Φεντόροφ υποστηρίζει ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να βρει καινοτόμες λύσεις.

Προς το παρόν, πάντως, δηλώνει ότι είναι πολύ νωρίς για να πει αν θα διεκδικήσει ο ίδιος την προεδρία.

Στο μεταξύ, ο Φεντόροφ σκοπεύει να μοιράσει τον χρόνο του ανάμεσα στην προσπάθειά του να συμβάλει στην αποκατάσταση των εκλογικών διαδικασιών στην Ουκρανία και σε εγχειρήματα που αφορούν καινοτόμες στρατιωτικές τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και ένα επενδυτικό ταμείο για το οποίο σχεδιάζει να αναζητήσει κεφάλαια κατά τη διάρκεια επικείμενου ταξιδιού του στις Ηνωμένες Πολιτείες.