Καθώς οι εμπορικοί δασμοί στις ΗΠΑ αυξάνονται ραγδαία υπό τη διακυβέρνηση Τραμπ, πολλές επιχειρήσεις προσφεύγουν στη λεγόμενη τελωνειακή μηχανική (tariff engineering) — μια πρακτική που περιλαμβάνει τροποποιήσεις στα προϊόντα ώστε να υπαχθούν σε κατηγορίες με χαμηλότερους δασμούς.

Όπως αναφέρει το CNBC, η τελωνειακή μηχανική περιλαμβάνει την αλλαγή υλικών, διαστάσεων ή χαρακτηριστικών ενός προϊόντος, έτσι ώστε να ταξινομηθεί με διαφορετικό κωδικό στο εναρμονισμένο σύστημα ταξινόμησης (Harmonized System Code). Αυτό μπορεί να σημαίνει εκατομμύρια σε εξοικονομήσεις. «Δεν υπάρχει τίποτα εγγενώς παράνομο στο να σχεδιάζεις στρατηγικά ένα προϊόν ώστε να υπάγεται σε ευνοϊκότερη τελωνειακή κατηγορία», σημειώνει ο τελωνειακός δικηγόρος John Foote.

Μάλιστα, η πρακτική αυτή δεν είναι σημερινή αφού το 1882, ένας εισαγωγέας προσέθεσε μελάσα στη ζάχαρη για να τη σκουρύνει και να μην θεωρηθεί «λευκή ζάχαρη» με υψηλό δασμό με το Ανώτατο Δικαστήριο να επικυρώνει την πρακτική.

Η τελωνειακή μηχανική είναι εύκολη για τομείς όπως ένδυση, υπόδηση, FMCG αλλά πολύ δύσκολη για τομείς όπως αυτοκινητοβιομηχανία, ιατροτεχνολογικά, ηλεκτρονικά, λέει ο Andrew Wilson, αναλυτής της Supplino Inc, αφού όπως τονίζει: «Ακόμη και μια μικρή αλλαγή μπορεί να απαιτήσει 12-24 μήνες για δοκιμές και πιστοποιήσεις».

Ήδη κάποιες εταιρείες έχουν προχωρήσει σε «τελωνειακή μηχανική» σε προϊόντα τους με χαρακτηριστικότερες τις:

• Columbia Sportswear: Προσθέτει μικρές τσέπες με φερμουάρ σε γυναικεία πουκάμισα, αλλάζοντας την κατηγορία ένδυσης και μειώνοντας δασμούς.
• Converse (Nike): Χρησιμοποιεί τσόχα αντί για καουτσούκ στις σόλες των All Stars, ώστε να ταξινομούνται ως “παντόφλες” και όχι “αθλητικά”.
• Snuggie: Το κουβερτοφόρεμα χαρακτηρίστηκε «κουβέρτα» και όχι «ρούχο» από το δικαστήριο, μειώνοντας τον τελωνειακό δασμό στο μισό.
• Καρφίτσες με ζιργκόν: Με την προσθήκη κυβικών ζιργκόν, ένα απλό εποχικό είδος χαρακτηρίζεται «κόσμημα», μειώνοντας τον δασμό από 14% σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.

Το όριο μεταξύ στρατηγικής και απάτης

Οι αλλαγές πρέπει να είναι «εμπορική πραγματικότητα» και όχι προσχηματικές. Σε κάποιες περιπτώσεις, π.χ., όπως αυτή της Ford Motor, τα πράγματα γίνονται πιο ασαφή. Η εταιρεία εισήγαγε το Transit Connect ως επιβατικό όχημα για να πληρώσει χαμηλότερο δασμό 2,5%, αλλά αφαίρεσε τα καθίσματα και το πουλούσε ως φορτηγό, αποφεύγοντας τον κανονικό δασμό 25%. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έκρινε πέρυσι ότι η πρακτική αυτή συνιστά παραπλανητική ταξινόμηση.

Το εργαλείο των «δεσμευτικών αποφάσεων»

Η Τελωνειακή Υπηρεσία των ΗΠΑ (CBP) προσφέρει στις εταιρείες τη δυνατότητα να ζητήσουν επίσημη δεσμευτική γνωμοδότηση για την τελωνειακή ταξινόμηση ενός προϊόντος πριν από την εισαγωγή. Αν και χρήσιμο, το εργαλείο έχει ρίσκο: αν η απόφαση είναι αρνητική, η εταιρεία δεσμεύεται και δεν μπορεί πλέον να κινηθεί χαμηλά.