Παράλληλα, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, η αυξανόμενη ατεκνία και οι κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το πρόβλημα, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της κοινωνίας, αφού, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο πληθυσμός της χώρας έχει μειωθεί σχεδόν κατά μισό εκατομμύριο από το 2011.

Πιο αναλυτικά, ανάλυση από το Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δείχνει ότι το φυσικό ισοζύγιο της χώρας (γεννήσεις μείον θανάτους) είναι αρνητικό αδιάλειπτα από το 2011. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων, ο πληθυσμός μειώθηκε κατά περίπου 500.000 άτομα, εξαιτίας τόσο της χαμηλής γεννητικότητας όσο και της αρνητικής μετανάστευσης.

Το 2023, καταγράφηκαν μόλις 72.300 γεννήσεις, δηλαδή σχεδόν οι μισές από τον μέσο όρο της μεταπολεμικής περιόδου (1951-1970). Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται στις χώρες της Ε.Ε. με τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας, μόλις 1,3–1,4 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης των γενεών που είναι 2,07 παιδιά. Επιπλέον, σχεδόν το 23% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών, με τους ηλικιωμένους να ξεπερνούν κατά ένα εκατομμύριο τα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών.

Η μείωση του πληθυσμού ξεκίνησε το 2011, αφού πριν υπήρχε θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο, κυρίως λόγω της μαζικής εισόδου αλλοδαπών μεταξύ 1991 και 2010. Αυτή η εισροή νέων ανθρώπων συνέβαλε στο να επιβραδυνθεί η γήρανση του πληθυσμού, να αυξηθεί η γεννητικότητα και να τονωθεί η δημογραφική δυναμικότητα. Όμως, η χρηματοπιστωτική κρίση άλλαξε τα δεδομένα και από το 2011 έως το 2021 οι μεταναστευτικές ροές ήταν αρνητικές, καθώς πολλοί οικονομικοί μετανάστες και νέοι Έλληνες εγκαταλείπουν τη χώρα.

Η μελέτη της επίκουρης καθηγήτριας Ιφιγένειας Κοκκάλη υπογραμμίζει ότι η φυγή των νέων δεν οφείλεται μόνο σε δημογραφικούς παράγοντες, αλλά και στην αναζήτηση καλύτερης εργασίας στο εξωτερικό, αξιοκρατίας και προοπτικών. Επιπλέον, η στεγαστική κρίση καθυστερεί την ανεξαρτητοποίηση των νέων, αναβάλλει γάμους και τεκνοποίηση, μειώνοντας περαιτέρω τις πιθανότητες δημιουργίας οικογένειας. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση της ατεκνίας, με περίπου 1 στους 5 ανθρώπους των γενεών γύρω στο 1980 να μην αποκτά παιδί.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το σημερινό πλαίσιο ζωής στην Ελλάδα είτε ωθεί τους νέους στην φυγή είτε στην ατεκνία. Χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους αριθμούς, αλλά και το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας, καθώς η δημογραφική της δυναμική εξαντλείται.