Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, η απόφαση ελήφθη λόγω της εξαιρετικά ιστορικής σημασίας της συλλογής, καθώς αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο για τον τρόπο με τον οποίο οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί των στρατευμάτων Κατοχής αξιοποιούσαν την εικόνα προκειμένου να διαμορφώσουν αντιλήψεις και στάσεις στην κατεχόμενη Ελλάδα.
Οι φωτογραφίες εντοπίστηκαν το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στον γερμανικό ιστότοπο δημοπρασιών e-bay.de. Ως ιδιοκτήτης εμφανίζεται ο συλλέκτης Tim de Craene, ο οποίος ειδικεύεται σε αναμνηστικά και τεκμήρια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τις διέθεσε προς πώληση μέσω της εταιρείας του, Crain’s Militaria.
Η δημοσιοποίηση των εικόνων σε ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια σε μέσα ενημέρωσης προκάλεσε έντονη κινητοποίηση και αντιδράσεις. Το πρωί της Δευτέρας 16 Φεβρουαρίου, ο συλλέκτης απέσυρε τις δώδεκα συγκεκριμένες φωτογραφίες από τη διαδικτυακή πλατφόρμα. Ωστόσο, εξακολουθεί να διατίθεται προς πώληση ολόκληρη η συλλογή που είχε συγκροτήσει ο τότε υπολοχαγός της Βέρμαχτ Hermann Heuer.
Ο Heuer υπηρετούσε την περίοδο 1943-1944 στο στρατόπεδο της Μαλακάσας και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει –χωρίς να είναι απολύτως σαφές– στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων, οι οποίοι μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Η ευρύτερη φωτογραφική του συλλογή, που περιλαμβάνει στιγμιότυπα από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης όπου υπηρέτησε (όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ελλάδα), περιήλθε στην κατοχή του Tim de Craene.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τις δώδεκα φωτογραφίες που απεικονίζουν τους Έλληνες πατριώτες λίγο πριν από την εκτέλεσή τους ως εξαιρετικά σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Όπως ανέφερε, οι εικόνες αυτές δίνουν ανθρώπινη διάσταση στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό των εκτελεσθέντων και, γι’ αυτό, είναι ανεκτίμητης αξίας. Παράλληλα, επισήμανε ότι και το υπόλοιπο υλικό της συλλογής έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει την κατανόηση του δράματος της κατεχόμενης Ελλάδας και μέσα από το βλέμμα του κατακτητή.
Η ίδια υπογράμμισε ότι ο προπαγανδιστικός μηχανισμός που είχε οργανώσει ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε τα πλέον σύγχρονα για την εποχή μέσα ενημέρωσης, όπως ο κινηματογράφος και η φωτογραφία, για τη δημιουργία σκηνοθετημένων τεκμηρίων «επιτυχίας» και τη διάδοσή τους ως εργαλείο επιρροής.
Όπως σημείωσε η υπουργός, από τη στιγμή που το Υπουργείο Πολιτισμού ενημερώθηκε για την υπόθεση, δόθηκαν άμεσα οδηγίες για τη διερεύνηση της δυνατότητας απόκτησης των φωτογραφιών. Η Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε με τον συλλέκτη, ενώ ομάδα εμπειρογνωμόνων πρόκειται να μεταβεί στην έδρα του, στο Έβεργκεμ του Βελγίου, προκειμένου να εξετάσει από κοντά τη συλλογή και να συζητήσει μαζί του.
Με τον χαρακτηρισμό της συλλογής ως μνημείου, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά πλέον το θεσμικό πλαίσιο που απαιτείται για να διεκδικήσει και να επιδιώξει την απόκτησή της για λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου.
