Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 382 επιχειρήσεις από εννέα βασικούς κλάδους της οικονομίας, καταγράφει με σαφήνεια ένα πλέγμα τεσσάρων βασικών εμποδίων που επηρεάζουν καθοριστικά τη βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή δυναμική των μικρομεσαίων: το αυξημένο κόστος, τη γραφειοκρατία, την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.
Πίεση από κόστος και περιορισμένα περιθώρια προσαρμογής
Κεντρικό εύρημα αποτελεί το υψηλό λειτουργικό κόστος, με το 71% των επιχειρήσεων να δηλώνει ότι δεν μπορεί να μετακυλίσει τις αυξήσεις στον τελικό καταναλωτή. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε συνεχή συμπίεση των περιθωρίων κέρδους, σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις από τις τιμές πρώτων υλών και την ενέργεια παραμένουν έντονες.
Συγκεκριμένα, το 65% των επιχειρήσεων αναφέρει τις αυξήσεις στις πρώτες ύλες ως τον βασικό παράγοντα επιβάρυνσης, ενώ το 51% επισημαίνει το ενεργειακό κόστος ως κρίσιμο πρόβλημα. Παράλληλα, το 69% καταγράφει σημαντική άνοδο στο κόστος πρώτων υλών την τελευταία διετία, ενώ πάνω από τις μισές επιχειρήσεις δηλώνουν ότι έχουν περιορίσει τη δραστηριότητά τους λόγω ενεργειακών επιβαρύνσεων.
Γραφειοκρατία και ψηφιακές υποχρεώσεις
Το 74% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι η γραφειοκρατία επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή λειτουργία τους, με ένα σημαντικό μέρος να αφιερώνει πάνω από δέκα ώρες τον μήνα σε διοικητικές υποχρεώσεις.
Παρά την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, οι πλατφόρμες συμμόρφωσης όπως το myDATA και το ΕΡΓΑΝΗ εξακολουθούν να δημιουργούν πρόσθετο βάρος, με μόλις το 13% των επιχειρήσεων να τις αξιολογεί ως αποτελεσματικές. Οι επιχειρηματίες ζητούν απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και συνολική μείωση του διοικητικού κόστους.
Χρηματοδότηση με εμπόδια και αυστηρά κριτήρια
Σημαντικό εμπόδιο παραμένει η πρόσβαση σε κεφάλαια, καθώς το 77% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τραπεζική χρηματοδότηση. Από όσους υπέβαλαν σχετικό αίτημα τα τελευταία δύο χρόνια, περίπου το ένα τέταρτο είδε το αίτημά του να απορρίπτεται, κυρίως λόγω υψηλών επιτοκίων και αυστηρών πιστοδοτικών κριτηρίων.
Οι επιχειρήσεις ζητούν πιο ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία και καλύτερη ενημέρωση για προγράμματα στήριξης, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας.
Έλλειψη προσωπικού και αναντιστοιχία δεξιοτήτων
Το 74% των επιχειρήσεων αναφέρει έλλειψη κατάλληλου προσωπικού, ενώ για το 62% το πρόβλημα επηρεάζει άμεσα την παραγωγική τους ικανότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, η δυσκολία εύρεσης εργαζομένων έχει οδηγήσει σε περιορισμό δραστηριοτήτων.
Η έρευνα επισημαίνει επίσης την αναντιστοιχία δεξιοτήτων, με το 30% να κάνει λόγο για έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Η ανάγκη για σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας αναδεικνύεται ως κρίσιμη προτεραιότητα.
Οι επιχειρήσεις ζητούν συνολικά ένα πιο σταθερό και λειτουργικό επιχειρηματικό περιβάλλον, με λιγότερη γραφειοκρατία, δικαιότερη φορολογία και ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Παράλληλα, δίνεται έμφαση σε προγράμματα κατάρτισης, ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων και δράσεις για την αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού.
Σύμφωνα με τη διοίκηση του ΒΕΑ, τα ευρήματα της έρευνας αποτελούν σαφή ένδειξη ότι η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες έντονης πίεσης και χρειάζεται στοχευμένες παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της και της αναπτυξιακής της προοπτικής.
