«Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου 2026 προέτρεψαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει στοχευμένα μέτρα σε όλες τις συνιστώσες των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τη μείωση του κόστους και της βραχυπρόθεσμης αστάθειας. Αυτές οι δράσεις θα πρέπει να διατηρήσουν τα μακροπρόθεσμα επενδυτικά σήματα και να διασφαλίσουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά», αναφέρει η Eurelectric που σημειώνει ότι υπάρχουν άμεσες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική ελάφρυνση των τελικών τιμών — χωρίς να διαταραχθεί η λειτουργία της αγοράς.

Όπως αναφέρει η Eurelectric, που εκπροσωπεί τις εταιρείες ηλεκτρισμού της Ευρώπης, οι λογαριασμοί ρεύματος δεν καθορίζονται μόνο από τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά. Στην πραγματικότητα, όπως σημειώνει, αποτελούνται από τρία βασικά στοιχεία: το κόστος προμήθειας ενέργειας, τα τέλη δικτύου και τους φόρους ή λοιπές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται από το κράτος . Ιδιαίτερα το τελευταίο σκέλος θεωρείται καθοριστικό για το τελικό ύψος των χρεώσεων.

Συνολικά, το μήνυμα είναι σαφές: η μείωση των λογαριασμών δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές στην αγορά, αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις στη φορολογία, μεγαλύτερη διαφάνεια και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.

Αναλυτικά, η Eurelectric επισημαίνει ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ηλεκτρική ενέργεια επιβαρύνεται φορολογικά δυσανάλογα σε σχέση με το φυσικό αέριο — περίπου 1,4 φορές περισσότερο ανά μονάδα ενέργειας. Αυτό, όπως τονίζεται, όχι μόνο αυξάνει το κόστος για τα νοικοκυριά, αλλά λειτουργεί και ως αντικίνητρο για τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό, προτείνονται τρεις βασικοί άξονες πολιτικής:

Μείωση φόρων και επιβαρύνσεων

Τα κράτη-μέλη έχουν ήδη τη δυνατότητα, βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, να περιορίσουν τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια στα ελάχιστα επιτρεπτά επίπεδα. Ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στην τσέπη των καταναλωτών.

Μεταφορά βαρών από το ρεύμα στα ορυκτά καύσιμα

Αντί για επιδοτήσεις, προτείνεται η ανακατανομή φόρων από την ηλεκτρική ενέργεια προς καύσιμα όπως το φυσικό αέριο. Η προσέγγιση αυτή θεωρείται δημοσιονομικά ουδέτερη, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τα κίνητρα για εξηλεκτρισμό και μείωση των εκπομπών .

Στοχευμένες απαλλαγές

Η μείωση ή απαλλαγή από φόρους για ευάλωτες ομάδες ή για συγκεκριμένες χρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας — όπως η ηλεκτρική θέρμανση — μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και να ενθαρρύνει επενδύσεις σε καθαρότερες τεχνολογίες.

Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στους λογαριασμούς. Οι λεγόμενες «μη ενεργειακές» χρεώσεις — δηλαδή κόστη που δεν σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή ή μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας — θα πρέπει να αφαιρεθούν, ώστε οι καταναλωτές να κατανοούν καλύτερα τι πληρώνουν και γιατί.

Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η μείωση των τιμών συνδέεται και με τη λειτουργία της αγοράς. Το ευρωπαϊκό μοντέλο τιμολόγησης βασίζεται στην οριακή τιμή — δηλαδή στην ακριβότερη μονάδα παραγωγής που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι, σε περιόδους όπου το φυσικό αέριο καθορίζει την τιμή, το συνολικό κόστος αυξάνεται για όλους .

Με βάση την Eurelectric η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η μείωση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο μπορούν να περιορίσουν αυτές τις αυξήσεις, οδηγώντας σε πιο σταθερές και χαμηλότερες τιμές στο μέλλον.