Στο πλαίσιο αυτό, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς χαιρετίζει την εφαρμογή του νέου καθεστώτος, χαρακτηρίζοντάς το ως την πρώτη ουσιαστική ευρωπαϊκή παρέμβαση απέναντι στη ραγδαία αύξηση των εισαγωγών μέσω διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών, όπως οι Temu, Shein και AliExpress.

Όπως αναφέρει, το μέτρο αποτελεί αποτέλεσμα των διαχρονικών παρεμβάσεων των ευρωπαϊκών και ελληνικών εμπορικών φορέων, ωστόσο δεν αρκεί από μόνο του για να αποκαταστήσει τον θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου που αποστέλλουν προϊόντα από τρίτες χώρες.

Οι στρεβλώσεις στην αγορά

Ο ΕΣΠ υπενθυμίζει ότι μόνο το 2025 εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 5,8 δισεκατομμύρια μικροδέματα, εκ των οποίων περισσότερο από το 90% προερχόταν από την Κίνα. Η εκρηκτική ανάπτυξη του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως σημειώνει, έχει δημιουργήσει σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά, ασκώντας έντονες πιέσεις στις ελληνικές και ευρωπαϊκές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, διευκρινίζει ότι, σύμφωνα με τις έως σήμερα ευρωπαϊκές οδηγίες, το νέο τέλος δεν θα επιβαρύνει υποχρεωτικά τον τελικό καταναλωτή, αλλά θα αποδίδεται μέσω του νέου καθεστώτος ευθύνης των ηλεκτρονικών πλατφορμών και των εγγεγραμμένων πωλητών στο σύστημα IOSS. Το αν το κόστος θα απορροφηθεί από τις ίδιες τις πλατφόρμες ή θα μετακυλιστεί στις τελικές τιμές αποτελεί εμπορική επιλογή κάθε επιχείρησης.

«Το βασικό πρόβλημα παραμένει»

Παρά τη θετική αξιολόγηση του μέτρου, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς επισημαίνει ότι το σημαντικότερο ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει άλυτο.

Όπως τονίζει, εκατομμύρια προϊόντα συνεχίζουν να εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς να διασφαλίζεται στην πράξη ότι πληρούν στον ίδιο βαθμό τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφάλειας, ποιότητας και προστασίας του καταναλωτή που υποχρεούνται να τηρούν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι οι απαιτήσεις για τη σήμανση CE, την ηλεκτρική ασφάλεια, τους περιορισμούς στις επικίνδυνες χημικές ουσίες, την περιβαλλοντική νομοθεσία και τη γενικότερη ασφάλεια των προϊόντων πρέπει να εφαρμόζονται ισότιμα, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης ή το κανάλι πώλησης.

«Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο διαφορετικά επίπεδα ελέγχων: ένα αυστηρό για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και ένα χαλαρό για τα προϊόντα που εισέρχονται μέσω διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών. Η προστασία του καταναλωτή δεν μπορεί να αποτελεί ζήτημα διαφορετικών ταχυτήτων», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η μεγάλη αλλαγή το 2028

Σύμφωνα με τον ΕΣΠ, η πραγματική μεταρρύθμιση θα ολοκληρωθεί με την εφαρμογή της συνολικής ευρωπαϊκής τελωνειακής μεταρρύθμισης το 2028, όταν θα τεθούν σε πλήρη λειτουργία η νέα Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή (EU Customs Authority) και το EU Customs Data Hub.

Οι νέοι αυτοί μηχανισμοί αναμένεται να επιτρέψουν ενιαίους ελέγχους σε όλα τα κράτη-μέλη, αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της υποτιμολόγησης, της απάτης και της διακίνησης προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Ο Σύλλογος καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει ταχύτερα στην εφαρμογή ενιαίων κανόνων για όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, ώστε να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού, ουσιαστική προστασία των καταναλωτών, αποτελεσματικός έλεγχος της ποιότητας και της ασφάλειας των προϊόντων, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια στην ενιαία αγορά.

«Η επιβολή του τέλους των 3 ευρώ είναι ένα πρώτο βήμα. Η πραγματική μεταρρύθμιση θα ολοκληρωθεί μόνο όταν κάθε προϊόν που φτάνει στον Ευρωπαίο καταναλωτή υπόκειται στους ίδιους τελωνειακούς, φορολογικούς και ποιοτικούς κανόνες, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς αθέμιτα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα», καταλήγει.

Τι αλλάζει από την 1η Ιουλίου

Από την 1η Ιουλίου, πάντως, τίθεται σε ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός για ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ που πραγματοποιούνται από τρίτες χώρες μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών.

Το τέλος ανέρχεται σε 3 ευρώ για κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντος και όχι για κάθε δέμα. Αυτό σημαίνει ότι μια παραγγελία με μπλούζα και παπούτσια θα επιβαρύνεται με συνολικό τέλος 6 ευρώ, ενώ όσο αυξάνονται οι διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων τόσο αυξάνεται και η συνολική επιβάρυνση.

Η ρύθμιση αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τις αγορές μικρής αξίας από ασιατικές πλατφόρμες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη χάρη στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές τους.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το νέο κόστος ενδέχεται να οδηγήσει μέρος των καταναλωτών σε αναθεώρηση των αγοραστικών τους επιλογών και να ενισχύσει τις αγορές από ηλεκτρονικά καταστήματα που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν εφαρμόζεται το συγκεκριμένο τέλος.

Οι βασικές διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ

Στο μεταξύ, σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, το μεταβατικό αυτό καθεστώς θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το νέο ενιαίο δασμολογικό σύστημα της ΕΕ, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται με βάση τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος.

Ο ειδικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπό τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.

Σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης, το τέλος δεν επιστρέφεται. Επιστροφή προβλέπεται μόνο στις περιπτώσεις που ορίζονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα είναι ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης.

Η εφαρμογή του νέου τέλους δεν μεταβάλλει το καθεστώς απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις, ενώ δεν επηρεάζονται οι αγορές που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.