Την ίδια στιγμή, σημαντική πρόκληση παραμένει και η αντιμετώπιση του φαινομένου των παράνομων βραχυχρόνιων μισθώσεων, το οποίο δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.

Τα ζητήματα αυτά αναδείχθηκαν, μεταξύ άλλων, στο 9ο Περιφερειακό Συνέδριο που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων στις 9 Μαρτίου στην Καβάλα. Εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου και της επιχειρηματικής κοινότητας υπογράμμισαν ότι η περιοχή, παρά τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και τη σύνθετη τουριστική της ταυτότητα, καταγράφει σταθερή ενίσχυση του τουριστικού της αποτυπώματος, αν και όπως τονίστηκε έχει πολύ δρόμο να διανύσει, μέχρι να φτάσει τα επίπεδα που έχουν οι “ώριμοι” προορισμοι της νότιας νησιωτικής Ελλάδας.

Τα δεδομένα

Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ, το 2024 η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης κατέγραψε περίπου 1,44 εκατ. επισκέψεις, έναντι 1,28 εκατ. το 2023, σημειώνοντας αύξηση +12,7%. Πρόκειται για την τρίτη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο επισκεπτών μεταξύ των ελληνικών περιφερειών, σε μια χρονιά κατά την οποία ο εθνικός μέσος όρος αύξησης διαμορφώθηκε στο +8,9%.

Αντίστοιχη δυναμική καταγράφηκε και στα τουριστικά έσοδα, τα οποία ανήλθαν σε 386 εκατ. ευρώ το 2024 από 326 εκατ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας αύξηση περίπου +18,3%, επίδοση σημαντικά υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο αύξησης (+4,3%).

Παρά τη θετική πορεία του τουρισμού, το μερίδιο της Περιφέρειας στο συνολικό τουριστικό προϊόν της Ελλάδας παραμένει σχετικά μικρό, ενώ οι προκλήσεις είναι πολλές.

Διεύρυνση του τουριστικού προϊόντος

Παρά τη θετική πορεία, η ισχυρή παρουσία του οδικού τουρισμού – σε συνδυασμό με τη γερμανική αγορά – εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της τουριστικής κίνησης της περιοχής.

Όπως επεσήμανε ο πρόεδρος των Ξενοδόχων Καβάλας, Αντώνης Μιτζάλης, καταγράφονται σημάδια κόπωσης στις αγορές προέλευσης της νοτιοανατολικής Ευρώπης, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διεύρυνση των αγορών και την ενίσχυση της διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση της πολυθεματικής ταυτότητας της περιοχής. Η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα σε πολλαπλές μορφές τουρισμού: από τον θαλάσσιο και παραθεριστικό τουρισμό σε προορισμούς όπως η Καβάλα και η Θάσος, έως τον πολιτιστικό και αρχαιολογικό τουρισμό με επίκεντρο τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων.

Παράλληλα, αναπτύσσονται δυναμικά και άλλες μορφές τουρισμού, όπως ο θρησκευτικός και ο οικοτουρισμός. Ο θρησκευτικός τουρισμός συνδέεται με τη διαδρομή του Αποστόλου Παύλου στη βόρεια Ελλάδα κατά τη δεύτερη αποστολική του περιοδεία (περ. 49–50 μ.Χ.), προσελκύοντας ήδη το ενδιαφέρον επισκεπτών από ασιατικές αγορές που φτάνουν στην περιοχή μέσω Κωνσταντινούπολης.

Την ίδια στιγμή, σημαντικές προοπτικές παρουσιάζει και ο οικοτουρισμός, αξιοποιώντας τα ιδιαίτερα οικοσυστήματα και τις προστατευόμενες περιοχές της Περιφέρειας, όπως το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου.

Υποδομές και φορολογικές επιβαρύνσεις

Σημαντικό ζήτημα για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού στην περιοχή αποτελεί και η κατάσταση των υποδομών. Ενδεικτικά, η αναβάθμιση των τελωνείων στους Κήπους και στις Καστανιές, μια συνολική επένδυση της τάξης των 25 εκατ. ευρώ, που κάνει η Περιφέρεια. θεωρείται κρίσιμη για τη διευκόλυνση της πρόσβασης επισκεπτών από τις βαλκανικές χώρες.

Παράλληλα, οι εκπρόσωποι του κλάδου υπογράμμισαν την ανάγκη δημιουργίας κινήτρων για την προσέλκυση νέων τουριστικών επενδύσεων.

Στην εξίσωση προστίθεται και το αυξημένο φορολογικό βάρος που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, λόγω επιβαρύνσεων όπως το τέλος διαμονής και το τέλος παρεπιδημούντων. Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Θάσου, Μαργαρίτης Μπαμπατζίκης, δεν μπορεί οι επιβαρύνσεις να είναι ίδιες για προορισμούς με εντελώς διαφορετικό τουριστικό αποτύπωμα. «Δεν μπορεί να ισχύουν τα ίδια για τη Σαντορίνη και για τη Σαμοθράκη – το μόνο κοινό που έχουν είναι ότι είναι νησιά και ξεκινούν από το γράμμα Σκαι έχουν κι ένα Α στη συνέχεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επίσης, έθεσε εμφατικά το ζήτημα των υποδομών σε λιμάνια και οδικούς άξονες. “Δεν μπορεί ο επισκέπτης να έχει αυτήν την εικόνα στα τελωνεία” τόνισε και εστίασε στην ανάγκη αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών, ώστε να μην υπόκεινται στις χερσαίες ζώνες τους, σε μακρές αναμονές, μέσα στον καύσωνα, οι επισκέπτες. Παράλληλα χαρακτήρισε απαραίτητη την σύνδεση της Εγνατίας με σύγχρονο άξονα με το λιμάνι της Κεραμωτής και τη Θάσο.

Σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή και τις ανάγκες υποδομών ο Δήμαρχος Νέστου και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αν. Μακεδονίας και Θράκης, Σάββας Μιχαηλίδης, τόνισε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση με εντατική προσπάθεια επιχειρεί να διαμορφώσει μοντέλο ισόρροπης ανάπτυξης μεταξύ εξορύξεων (μια και την περιοχή υπάρχουν 39 λατομικές επιχειρήσεις μαρμάρου) αλλά και τουρισμού, με έμφαση στην κάλυψη των πολλαπλών αναγκών σε διάφορα επίπεδα, όπως π.χ. οδοποιια. Εστίασε, ωστόσο, στο θέμα των αστικών αποβλήτων, που όπως τόνισε είναι μείζον και στο οποίο έχουν καταγραφεί καθυστερήσεις από την κεντρική διοίκηση.

Η Περιφέρεια

Στο πλαίσιο του 9ου Περιφερειακού Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, επίσης, που πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα, στην αίθουσα της Μεγάλης Λέσχης, ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλος Τοψίδης, παρουσίασε την ολοκληρωμένη στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης της Περιφέρειας, με τίτλο: «Όραμα, Προτεραιότητες και Προοπτικές» κάνοντας λόγο για επενδυτικό πλάνο σε υποδομές που φτάνει τα 150 εκατ. ευρώ.

Ο κ. Τοψίδης υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια επενδύει σε ένα μοντέλο που υπερβαίνει τα στενά όρια του μαζικού τουρισμού, προβάλλοντας την ΑΜ-Θ ως έναν πολυθεματικό και αυθεντικό προορισμό. Βασικοί στόχοι είναι:

• Η ένταξη της Περιφέρειας στον χάρτη νέων διεθνών αγορών

• Η ενίσχυση της τουριστικής κίνησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (12μηνος τουρισμός) μια δράση που συνοδεύεται και από δημιουργία ή αναβάθμιση υποδομών (για παράδειγμα το Χιονοδρομικό Κέντρο Φαλακρού)

• Η δίκαιη διάχυση των επισκεπτών σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η επερχόμενη παρουσίαση του νέου branding, το οποίο τοποθετεί την περιοχή ως την «Αυθεντική Ελλάδα», εστιάζοντας στη φυσική ομορφιά, την πολιτιστική κληρονομιά και τη γαστρονομία.

Ενίσχυση συνδεσιμότητας και υποδομών

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αεροπορική σύνδεση των αεροδρομίων Καβάλας και Αλεξανδρούπολης. Μετά τη συμμετοχή στο διεθνές φόρουμ Routes 2025, αναμένονται νέες πτήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο εντός Μαρτίου, ενώ ήδη ενισχύονται οι συνδέσεις με τη γερμανική αγορά (Eurowings).
Αναλυτικά, το αναπτυξιακό πρόγραμμα υποδομών ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβάνει:

• Την Αναβάθμιση των συνοριακών σταθμών στους Κήπους και τις Καστανιές Έβρου

• Αστικές αναπλάσεις και έργα Πολιτισμού και βιώσιμης κινητικότητας

• Την Πολιτιστική Διαδρομή της Εγνατίας Οδού

• Τη λειτουργία του DMMO (Οργανισμός Διαχείρισης Προορισμού) για τον σύγχρονο συντονισμό των δράσεων

• Παρουσία της Περιφέρειας ΑΜ-Θ σε συνεργασία με τους Δήμους της ΑΜ-Θ, στις πιο σημαντικές εκθέσεις Τουρισμού στην Ευρώπη

«Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης διαθέτει σήμερα μια ισχυρή ομάδα στον τομέα του τουρισμού και συνεργάτες με υψηλή εξειδίκευση. Επενδύει συστηματικά στη γνώση, στη μελέτη και στον στρατηγικό σχεδιασμό. Και κυρίως μετατρέπει τον σχεδιασμό σε πράξη», όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά από τον Περιφερειάρχη κ. Τοψίδη.

«Στόχος μας είναι η ανάπτυξη που δημιουργεί αξία για την κοινωνία και αφήνει μακροχρόνιο αποτύπωμα», τόνισε κλείνοντας ο κ. Τοψίδης, επισημαίνοντας ότι η Περιφέρεια ΑΜ-Θ εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση εξωστρέφειας και δυναμικής παρουσίας στον ευρωπαϊκό χάρτη.

Το ζήτημα των παράνομων Airbnb

Μία από τις σημαντικότερες, επίσης, προκλήσεις, αφορά την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Όπως επισημάνθηκε στο συνέδριο, λόγω της εγγύτητας με τα σύνορα, πολίτες γειτονικών χωρών – κυρίως από τη Βουλγαρία – αγοράζουν ακίνητα στην περιοχή και στη συνέχεια τα εκμισθώνουν σε ομοεθνείς τους χωρίς να διαθέτουν Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ), χρησιμοποιώντας πλατφόρμες του εξωτερικού.

Η πρακτική αυτή, η οποία παρακάμπτει τη νομοθεσία που απαιτεί την κατοχή ΑΜΑ για τη διάθεση ακινήτων μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και οδηγεί σε απώλεια φορολογικών εσόδων για το Δημόσιο.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΞ, Γιάννη Χατζή, το φαινόμενο τείνει να λάβει χαρακτηριστικά οργανωμένου συστήματος. Εκτιμάται μάλιστα ότι στην περιοχή 2.500 έως 3.000 κατοικίες διατίθενται παράνομα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ συνολικά υπολογίζεται ότι λειτουργούν περίπου 10.200 κλίνες σε τέτοιου τύπου καταλύματα.