«Η ΕΥΔΑΠ θα παραμείνει δημόσια – Το νερό είναι δικαίωμα όλων»
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό και δεσμεύτηκε πως «η ΕΥΔΑΠ θα διασφαλίσει τον δημόσιο χαρακτήρα της, προσφέροντας ποιοτικό, καθαρό και φθηνό νερό». Όπως είπε, «η ΕΥΔΑΠ ανήκει κατά 51% στο ελληνικό Δημόσιο και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», υπογραμμίζοντας ότι «οι μετοχές της επέστρεψαν στο Δημόσιο με απόφαση της κυβέρνησης».
Ο κ. Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι αν δεν ληφθούν μέτρα, η Αττική κινδυνεύει να αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας τα επόμενα χρόνια. «Μπορεί να χιονίσει ή να βρέξει, αλλά η ελπίδα δεν είναι στρατηγική», σημείωσε, προσθέτοντας πως «πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε σενάριο». Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό έχει το μεγάλο έργο “Εύρυτος”, που, όπως είπε, «θα εξασφαλίσει το νερό της Αττικής για τα επόμενα 30 χρόνια».
Το σχέδιο «Εύρυτος» – Η μερική εκτροπή Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη
Την τεχνική παρουσίαση του έργου έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτηρίζοντάς το «το μεγάλο έργο της γενιάς μας». Το έργο «Εύρυτος», ύψους 535 εκατ. ευρώ, προβλέπει μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο. Η μεταφορά αυτή θα εξασφαλίζει περίπου 200 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως.
Ο διαγωνισμός για το έργο αναμένεται να ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2026, με στόχο να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2029, 100 χρόνια μετά την κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνα. Θα γίνει με fast track διαδικασίες, μέσω του άρθρου 55, για να αποφευχθούν καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Το έργο, όπως εξήγησε ο υπουργός, «θα θωρακίσει υδροδοτικά την Αττική για τα επόμενα 25-30 χρόνια», ενώ, σε περίπτωση υπερεπάρκειας, «το νερό θα μπορεί να διοχετευτεί και προς νησιωτικές περιοχές».
Οι προκλήσεις της κλιματικής κρίσης
Σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ την Παρασκευή (31/10), ο κ. Παπασταύρου εξήγησε την αναγκαιότητα του νέου σχεδίου, παρουσιάζοντας ανησυχητικά δεδομένα:
«Μέχρι το 2021 οι ταμιευτήρες ήταν γεμάτοι με 1,2 δισ. κυβικά μέτρα νερού. Από το 2022 και μετά, όμως, παρατηρείται σταθερή μείωση 250 εκατ. κυβικών μέτρων τον χρόνο», είπε. «Η μείωση οφείλεται σε πτώση των βροχοπτώσεων κατά 25%, αύξηση της εξάτμισης κατά 15% και της κατανάλωσης κατά 6% λόγω της κλιματικής κρίσης».
Ο υπουργός επισήμανε ότι «αν δεν βρέξει, η Αττική είναι διασφαλισμένη τουλάχιστον για τέσσερα χρόνια με τα μέτρα που λαμβάνονται ήδη». Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι η χώρα αντιμετωπίζει τεράστια απώλεια νερού, της τάξης του 50%, λόγω αλόγιστης χρήσης και κατακερματισμού των φορέων ύδρευσης. «Έχουμε 740 παρόχους ύδρευσης και άρδευσης χωρίς ενιαίο ρυθμιστή – αυτό αλλάζει τώρα», είπε χαρακτηριστικά.
Επενδύσεις 2,5 δισ. ευρώ και σχέδιο «plan B» με αφαλατώσεις
Στο πλαίσιο του επενδυτικού προγράμματος, η ΕΥΔΑΠ προχωρά σε 7 άξονες στρατηγικής δράσης: εκσυγχρονισμό υποδομών, νέα έργα υδροληψίας, ενεργοποίηση γεωτρήσεων και ενίσχυση των αποθεμάτων.
Ήδη υλοποιούνται παρεμβάσεις στην Υλίκη, ενεργοποίηση γεωτρήσεων σε Μαυροσουβάλα, Ούγγρους και Βοιωτικό Κηφισό, που αναμένεται να συνεισφέρουν 150 εκατ. κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο.
Παράλληλα, υπάρχει και plan B για ακραία σενάρια λειψυδρίας: αφαλατώσεις σε Θίσβη, Νέα Πέραμο και Λαύριο, με συνολική παραγωγή 35 εκατ. κυβικών μέτρων νερού τον χρόνο. Οι μονάδες θα είναι αρθρωτές, ώστε να μπορούν να μεταφερθούν όπου χρειάζεται, ακόμη και σε νησιά. Αν και το σχέδιο θεωρείται ακριβό –το κόστος υπολογίζεται σε 50-75 εκατ. ευρώ–, λειτουργεί ως «υποστηρικτικός μηχανισμός» για την επάρκεια νερού μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο «Εύρυτος».
Νέος ρόλος για ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ – Μεταρρύθμιση στην άρδευση
Η κυβέρνηση δρομολογεί και γεωγραφική επέκταση των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, με υποχρεωτική απορρόφηση μικρών παρόχων ύδρευσης και αποχέτευσης. Παράλληλα, οι δύο οργανισμοί θα αναλάβουν πλέον και την άρδευση στις περιοχές ευθύνης τους. «Είναι το πρώτο βήμα για το νοικοκύρεμα ενός τοπίου με 750 παρόχους», τόνισε ο υπουργός.
Το φθηνότερο νερό στην Ευρώπη
Ο CEO της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, υπογράμμισε πως η ποιότητα του νερού στην Αττική «είναι η καλύτερη στην Ευρώπη και από τις καλύτερες στον κόσμο», ενώ διαβεβαίωσε ότι «η Ελλάδα έχει και θα συνεχίσει να έχει το χαμηλότερο τιμολόγιο νερού στην ΕΕ».
Σε ερώτηση για ενδεχόμενες αυξήσεις, ξεκαθάρισε πως «οι αποφάσεις για τα τιμολόγια ανήκουν στον ανεξάρτητο ρυθμιστή, τη ΡΑΑΕΥ», ενώ ο υπουργός Παπασταύρου απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο επιβολής τέλους λόγω λειψυδρίας.
Σκεπτικισμός από την αντιπολίτευση
Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση θεωρεί τις κυβερνητικές παρεμβάσεις χρονικά καθυστερημένες. Συγκεκριμένα το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε μέσω του Υπεύθυνου ΚΤΕ Περιβάλλοντος Μανώλη Χριστοδουλάκη τις επιφυλάξεις του. Συγκεκριμένα, ο κ. Χριστοδουλάκης άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για την πολιτική της στο νερό, κατηγορώντας την ότι ενεργεί χωρίς στρατηγικό σχέδιο και καθυστερημένα, μετακυλίοντας το κόστος στους πολίτες. Τόνισε ότι η έλλειψη Εθνικής Στρατηγικής και Κεντρικού Δημόσιου Φορέα οδηγεί τη χώρα σε αδιέξοδο, ενώ καταγγέλλει αυξήσεις στους λογαριασμούς ύδατος και εγκατάλειψη της Περιφέρειας. Ζήτησε ακόμη την άμεση ακύρωση των αυξήσεων, δίκαιη τιμολογιακή πολιτική με κοινωνικά κριτήρια και τη δημιουργία Κεντρικού Δημόσιου Φορέα για το Νερό, στη βάση διαφάνειας, κοινωνικής δικαιοσύνης και τεχνοκρατικής επάρκειας.
Στα συνημμένα στο τέλος του κειμένου ολόκληρη η παρουσίαση του στρατηγικού σχεδιασμού της ΕΥΔΑΠ
