Ουσιαστικά η ρήτρα διαφυγής θέτει εκτός δημοσιονομικών ζυγισμάτων του Συμφώνου Σταθερότητας τις δαπάνες για τα εξοπλιστικά. Με άλλα λόγια επιτρέπει σε 16 κράτη-μέλη –ανάμεσά τους και η Ελλάδα– που υπέβαλαν σχετικό αίτημα, πρόσθετες εξοπλιστικές δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ χωρίς αυτές να επηρεάζουν το έλλειμμα. Ωστόσο, οι σχετικές επιβαρύνσεις θα καταγράφονται στο δημόσιο χρέος.

Η ρήτρα θα ισχύσει από το 2025 έως το 2028, με δυνατότητα παράτασης ενός ακόμη έτους, και θα συνοδεύεται από ετήσιο έλεγχο εφαρμογής.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Με την Ελλαδα να είναι στην αφετηρία του νέου 12ετούς Μακροπρόθεσμου Προγραμμάτος Αμυντικού Εξοπλισμού (2025–2036), ή ρήτρα διαφυγής είναι σημαντική.

Σημειώνεται ότι φέτος προβλέπεται αύξηση των αμυντικών δαπανών από 2,2% του ΑΕΠ φέτος σε 2,3% το 2025 και 2,5% το 2026. Καθώς, δε, ως έτος βάσης για τις στρατιωτικές δαπάνες λαμβάνεται οχι το 2021 - όταν οι ελληνικές αμυντικές δαπάνες ξεπερνούσαν το 3% του ΑΕΠ– αλλά το 2024.μ, η αύξηση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο περίπου 500 εκατ. ευρώ.

Αυτό το ποσό προστίθεται στο 1 δισ. ευρώ που έχει δημιουργηθεί από τη συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών και των πρόσθετων εσόδων από τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής. Ουσιαστικά χτίζεται μια βάση ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μέτρα που θα ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Πάντως όπως αναφέρει η Κομισιόν η ρήτρα δεν αποτελεί ευκαιρία χαλάρωσης μιας και μετρά στο χρέος.

Να σημειωθεί ότι με βάση υπολογισμούς η επίπτωση από την αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής θα είναι 1,2% του ΑΕΠ στο έλλειμμα και 1,8% στο χρέος έως το 2028. Αυτό σημαίνει για να παραμείνει η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα απαιτείται εγρήγορση

Γι' αυτό η Κομισιόν αναφέρει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να προχωρήσει σε ετήσιες δημοσιονομικές παρεμβάσεις ύψους 0,2% του ΑΕΠ (500 εκατ. ευρώ) για τέσσερα έτη ή, εναλλακτικά, 0,1% για επτά έτη, εφόσον επιλεγεί μεγαλύτερος χρονικός ορίζοντας στο επόμενο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα.