Εξετάζοντας τις κύριες συνιστώσες του πληθωρισμού στην ευρωζώνη , οι υπηρεσίες έχουν τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Οκτώβριο (3,4%, σε σύγκριση με 3,2% τον Σεπτέμβριο), ακολουθούμενες από τα τρόφιμα, τα αλκοολούχα ποτά και τον καπνό (2,5%, σε σύγκριση με 3,0% τον Σεπτέμβριο), τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (0,6%, σε σύγκριση με 0,8% τον Σεπτέμβριο) και την ενέργεια (-1,0%, σε σύγκριση με -0,4% τον Σεπτέμβριο).
Υπενθυμίζεται ότι με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, περιορίστηκε σημαντικά ο ρυθμός ανόδου του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, φέτος, καθώς καταγράφηκε αύξηση 1,9%, από αύξηση 2,9% τον Αύγουστο και έναντι αύξησης επίσης 2,9% τον Σεπτέμβριο πέρυσι. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται πρωτίστως στη μείωση των τιμών στην ενέργεια (π.χ. ηλεκτρισμός -3,7% και φυσικό αέριο -10,2%), αλλά και σε κάποια είδη διατροφής (π.χ. ελαιόλαδο -37,1%). Ωστόσο, ξεχωρίζουν οι ανατιμήσεις σε καφέ (19,8%), σοκολάτες (22,2%), κρέατα (8,4%), ψάρια (6,2%), ένδυση και υπόδηση (5,2%), ενοίκια κατοικιών (9,9%), μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο (12,6%), πακέτο διακοπών (6,7%) και ασφάλιστρα υγείας (7%). Ενώ, σε μηνιαία σύγκριση, υπάρχουν νέες αυξήσεις τιμών σε μοσχάρι (2%), αρνί και κατσίκι (2,8%), νωπά λαχανικά (2,1%) και ενοίκια κατοικιών (0,5%).
Βέβαια, παρά τις προσδοκίες για ανάσχεση του ρυθμού ανόδου, υπάρχουν ενεργά τα “σημάδια” ανησυχίας από το μέτωπο των αγροτικών προϊόντων, της στέγης αλλά και της ενέργειας καθώς μπαίνει ο χειμώνας. Έτσι, με βάση τη μηνιαία ανάλυση της Τραπέζης Πειραιώς για τον Οκτώβριο, ανοδικά κινήθηκε ο δείκτης των αγροτικών προϊόντων τον Οκτώβριο κατά 1,16%, ενώ μικρότερη ήταν η ενίσχυση στον αντίστοιχο δείκτη εμπορευμάτων (+0,82%). Ως πιθανοί λόγοι της παραπάνω απόκλισης μπορούν να αναφερθούν η υπερβάλλουσα ζήτηση.
Με βάση, επίσης, την Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Οκτώβριο, που δημοσιεύτηκε πριν λίγες μέρες, ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται ελαφρώς κατά το τελευταίο διάστημα, όμως κινείται ακόμη συνολικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και εξακολουθεί να επηρεάζει τις προσδοκίες των νοικοκυριών. Όπως, δε, αναφέρεται, η εφαρμογή των μέτρων οικονομικής πολιτικής που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ αναμένεται να επηρεάσει σε θετική κατεύθυνση τις προσδοκίες των νοικοκυριών από την αρχή του επόμενου έτους.
Κι όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, “και αυτόν τον μήνα οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με διαφορά από τους επόμενους, με τους καταναλωτές στην Εσθονία με επίπεδο δείκτη –30,7 και την Ρουμανία (-30,5) να ακολουθούν. Οι επιμέρους δείκτες για την γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα, αλλά και τα οικονομικά των νοικοκυριών επιδεινώνονται.
Η «Μαύρη Παρασκευή»
Πάντως, ελπίδες για αναχώματα γεννά η “Μαύρη Παρασκευή” - black Friday, που φέτος “πέφτει” στις 28 Νοεμβρίου. Χαρακτηριστικό είναι ότι τρεις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου στον κλάδο των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών αλλά και των οικιακών συσκευών ξεκίνησαν τις προεξαγγελτικές τους τηλεοπτικές καμπάνιες με στόχο να “ανεβάσουν” τα “γράδα” της προσμονής στους καταναλωτές. Βέβαια, με βάση και τις σχετικές ανακοινώσεις οι προσφορές θα εκταθούν, όπως συμβαίνει, και κάθε χρονιά, και πέρα του 24ώρου της Black Friday. Έτσι, οι προσφορές αναμένεται να συνεχίστούν και το Σάββατο, ενώ την Κυριακή 30 Νοεμβρίου τα καταστήματα θα είναι ανοιχτά.Ακολουθεί η Cyber Monday (1/12), με τις μεγάλες εκπτώσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Το ΥΠΑΝ
Στο μεταξύ, με βάση το ΥΠΑΝ, η Ελλάδα κινείται σε σχετικά καλύτερο επίπεδο με άλλες χώρες. Όπως αναφέρεται, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΟΣΑ για τον Σεπτέμβριο 2025, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 1,4%, έναντι 3,5% στον μέσο όρο της ΕΕ και 5% στις χώρες του ΟΟΣΑ. Αυτό τοποθετεί την Ελλάδα στη χαμηλότερη θέση στην ΕΕ και στην τέταρτη χαμηλότερη θέση ανάμεσα στις 38 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είχε χαμηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ΕΕ στους 13 από τους τελευταίους 16 μήνες, ενώ για τρεις συνεχόμενους μήνες τον χειμώνα – Δεκέμβριος 2024, Ιανουάριος και Φεβρουάριος 2025 – ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στη χώρα μας ήταν αρνητικός, κάτι που είχε να συμβεί από το 2021.
Οι αιτίες
Δεν είναι τυχαίο ότι με βάση δημοσίευμα του ΑΠΕ, κυρίαρχο θέμα για την ακρίβεια είναι η διεθνής εικόνα αλλά και οι εριβαλλοντικοί και άλλοι ευρωπαϊκοί περιορισμοί – όπως οι κανόνες για την παραγωγή βοδινού κρέατος – επηρεάζουν το κόστος σε ολόκληρη την αγορά. Και η ακρίβεια, φυσικά, δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα – όπου η Ελλάδα τα πάει αισθητά καλύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – αλλά και άλλους τομείς που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών: την ενέργεια, τη στέγη, τις μεταφορές.
Αυτό άλλωστε δείχνουν και τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τον πληθωρισμό σε ετήσια βάση (Σεπτέμβριος 2025 με Σεπτέμβριο 2024) για την Ελλάδα. Σε σύνολο 1,9%, η «συνεισφορά» των τροφίμων είναι στο 0,3%, με την ενέργεια και τα λοιπά αγαθά και υπηρεσίες να συμπληρώνουν την εικόνα.
Κάθε αύξηση τιμών, όμως, μικρή ή μεγάλη, παραμένει μια επιπλέον επιβάρυνση για το πορτοφόλι του νοικοκυριού. Και η άνοδος του κόστους ζωής, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου τα ενοίκια έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, έχει δυσκολέψει την καθημερινότητα πολλών οικογενειών, κυρίως στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Με βάση, δε, τα όσα αναφέρονται από το ΥΠΑΝ. η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού είναι αναμφίβολα θετική· ειδικά μέσα σε ένα τόσο ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον. Αλλά αυτό που μετράει στο τέλος της ημέρας είναι να το νιώσει ο πολίτης στην τσέπη του. Και αυτό κάνει ακόμη πιο αναγκαία τη συνέχιση των πολιτικών που συγκρατούν το κόστος ζωής και ενισχύουν τον υγιή ανταγωνισμό – ώστε το θετικό αποτέλεσμα να περάσει από τους δείκτες στην πραγματική ζωή, στο πορτοφόλι και στην καθημερινότητα κάθε ελληνικού νοικοκυριού.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και η δημιουργία της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς από το Υπουργείο Ανάπτυξης, που θα λειτουργεί στα πρότυπα της - πετυχημένης - ΑΑΔΕ. Με 300 νέους ελεγκτές και με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που θα αξιοποιούν και το «υπερόπλο» της τεχνητής νοημοσύνης, θα συγκεντρώσει κάτω από μία ενιαία δομή όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς με στόχο τον πιο αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς, με διαφάνεια και ταχύτητα.
Μεταρρυθμίσεις, ενημέρωση των πολιτών, έλεγχοι, πρόστιμα, συμφωνίες μείωσης τιμών· όλα μαζί φέρνουν αποτέλεσμα στο να συγκρατείται σε χαμηλά επίπεδα ο πληθωρισμός των τροφίμων, καθώς και των βασικών ειδών διαβίωσης.
