Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 και πραγματοποιείται για 25η συνεχόμενη χρονιά, καταγράφει αύξηση 11,5% στο συνολικό χαρτοφυλάκιο, με τις ελληνικές τράπεζες να περνούν πλέον στην πρώτη γραμμή της αγοράς.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιστροφή αυτή δεν είναι συγκυριακή. Οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν αύξηση 34% στα συνολικά ναυτιλιακά χαρτοφυλάκιά τους, ενώ η αύξηση στα εκταμιευμένα δάνεια έφθασε σχεδόν το 19%.

Ακόμη πιο ενδεικτική της δυναμικής τους είναι η εκρηκτική άνοδος των δεσμευμένων αλλά μη εκταμιευμένων δανείων, που αυξήθηκαν κατά περίπου 88% σε σχέση με το 2024.

Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως σαφής ένδειξη για τη συνέχεια. Τα commitments δεν αποτυπώνουν το παρελθόν αλλά το μέλλον της αγοράς, και στην προκειμένη περίπτωση δείχνουν ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη «κλειδώσει» σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης για τα επόμενα χρόνια, κυρίως σε έργα νέων πλοίων.

ΑΛΛΑΓH ΙΣΟΡΡΟΠΙΩΝ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ

Σε επίπεδο κατάταξης, η αλλαγή ισορροπιών είναι ξεκάθαρη. Για πρώτη φορά, οι τρεις πρώτες θέσεις μεταξύ των τραπεζών που χρηματοδοτούν την ελληνική ναυτιλία καταλαμβάνονται από ελληνικά ιδρύματα, με την Εθνική Τράπεζα να περνά στην πρώτη θέση, σημειώνοντας αύξηση 53% στο σύνολο των εκθέσεών της.

Η Eurobank και η Τράπεζα Πειραιώς ακολουθούν, επίσης με ισχυρή ανάπτυξη, ενώ η Alpha Bank διατηρεί σταθερή ανοδική πορεία. Συνολικά, τέσσερις ελληνικές τράπεζες βρίσκονται πλέον στην πρώτη πεντάδα της αγοράς, γεγονός που αποτυπώνει τη μετατόπιση του κέντρου βάρους της χρηματοδότησης προς το εσωτερικό της χώρας.

Η συνολική εικόνα της αγοράς επιβεβαιώνει την ένταση αυτής της μεταβολής. Το σύνολο της ναυτιλιακής χρηματοδότησης προς ελληνικά συμφέροντα ανήλθε σε περίπου 59,7 δισ. δολάρια, καταγράφοντας αύξηση 11,5% σε σχέση με το 2024.

Πρόκειται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ανάπτυξης, η οποία έρχεται μετά από μια μακρά περίοδο απομόχλευσης και αποχώρησης τραπεζών από τον κλάδο. Ενδεικτικά, τα τελευταία 15 χρόνια χαρακτηρίστηκαν από σημαντική μείωση της όρεξης για asset-based χρηματοδότηση, ιδιαίτερα από ευρωπαϊκές τράπεζες, γεγονός που είχε περιορίσει τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων.

Η άνοδος του 2025 δείχνει ότι η τάση αυτή αντιστρέφεται, αλλά με διαφορετικούς όρους: λιγότερες τράπεζες, μεγαλύτερη συγκέντρωση και αυξημένος ρόλος των τραπεζών που διαθέτουν εξειδίκευση και στενή σχέση με τον κλάδο.

Ο δείκτης Petrofin για τη ναυτιλιακή χρηματοδότηση ενισχύθηκε στις 361 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2016, επιβεβαιώνοντας την αυξημένη συμμετοχή των τραπεζών στη χρηματοδότηση της ναυτιλίας.

Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία της χρονιάς είναι η αύξηση των συνολικών commitments κατά 32%.

Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα των Ελλήνων πλοιοκτητών, οι οποίοι, σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, επέλεξαν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση σε πρώιμο στάδιο. Η τάση αυτή οδήγησε σε έντονη ζήτηση για τραπεζικό δανεισμό, ιδίως για παραγγελίες νεότευκτων πλοίων. Το ποσοστό των δεσμεύσεων που κατευθύνεται σε νέες ναυπηγήσεις αυξήθηκε στο 58%, από 54,5% το 2024, επιβεβαιώνοντας ότι η ανανέωση στόλου παραμένει βασική στρατηγική επιλογή.

Η αύξηση του ελληνικού orderbook είναι ενδεικτική. Το 2025 καταγράφηκε σημαντική άνοδος τόσο στον αριθμό πλοίων όσο και στη χωρητικότητα, ενώ οι παραδόσεις επιταχύνθηκαν. Παράλληλα, ενισχύθηκε και η δραστηριότητα αγοραπωλησιών, με αύξηση του όγκου συναλλαγών και μείωση της μέσης ηλικίας του στόλου.

Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ - ΤΙ ΕΚΑΝΑΝ ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Στο επίπεδο της δομής της αγοράς, παρατηρείται αυξανόμενη συγκέντρωση. Οι δέκα μεγαλύτερες τράπεζες συγκεντρώνουν πλέον το 70% της συνολικής χρηματοδότησης, ενώ οι είκοσι πρώτες καλύπτουν το 88% της αγοράς.

Η συγκέντρωση αυτή συνοδεύεται από μείωση του αριθμού των τραπεζών, που περιορίστηκε σε 47, κυρίως λόγω συγχωνεύσεων και αποχωρήσεων.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η ναυτιλιακή χρηματοδότηση γίνεται πιο εξειδικευμένη και λιγότερο «μαζική», με έμφαση σε τράπεζες που διαθέτουν τεχνογνωσία και αντοχή σε κυκλικές διακυμάνσεις.

Οι διεθνείς τράπεζες εμφανίζουν μικτή εικόνα. Οι τράπεζες χωρίς παρουσία στην Ελλάδα κατέγραψαν πτώση 4,3%, ενώ εκείνες με παρουσία στην ελληνική αγορά σημείωσαν αύξηση περίπου 9%. Ωστόσο, η συνολική τους ανάπτυξη παραμένει περιορισμένη, καθώς αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό τόσο από τις ελληνικές τράπεζες όσο και από εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.

Οι διεθνείς τράπεζες στρέφονται κυρίως σε:
• μεγάλα χρηματοδοτικά σχήματα
• κοινοπρακτικά δάνεια (syndications)
• χρηματοδοτήσεις στόλων

Σε αντίθεση, οι ελληνικές τράπεζες διεκδικούν πλέον απευθείας χρηματοδοτήσεις, ακόμη και σε μεγάλα projects, χωρίς την ανάγκη εκτεταμένων συνεργασιών. Παράλληλα, ο ανταγωνισμός από μη τραπεζικά κεφάλαια παραμένει ισχυρός. Τα leasing schemes, κυρίως από Κίνα και Ιαπωνία, καθώς και τα private credit funds, προσφέρουν υψηλότερα LTV και μεγαλύτερη ευελιξία.

Η παρουσία τους περιορίζει την επέκταση των τραπεζών, αλλά ταυτόχρονα διαμορφώνει ένα πιο σύνθετο και ανταγωνιστικό περιβάλλον χρηματοδότησης.

Η ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙOΤΗΤΑΣ

Το 2025 χαρακτηρίστηκε και από έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Η αλλαγή της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ προς πιο προστατευτική κατεύθυνση, οι εντάσεις με την Κίνα και η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιούργησαν ένα ασταθές πλαίσιο. Η πιθανότητα επιβολής κυρώσεων σε πλοία που συνδέονται με κινεζική χρηματοδότηση οδήγησε αρκετές εταιρείες σε αναζήτηση εναλλακτικών πηγών κεφαλαίου, κυρίως από δυτικές τράπεζες.

Παράλληλα, η αβεβαιότητα ενίσχυσε τη στρατηγική πρόωρης εξασφάλισης χρηματοδότησης, γεγονός που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την αύξηση των commitments. Παρά τις πιέσεις αυτές, η ναυτιλία επέδειξε ανθεκτικότητα. Οι ναύλοι και οι αξίες των πλοίων παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, υποστηριζόμενοι από:
• Αυξημένα tonne-miles
• Μεγαλύτερες διαδρομές
• Καθυστερήσεις στα λιμάνια
• Μειωμένη αποδοτικότητα στόλου

Η ανθεκτικότητα αυτή διατηρεί την ελκυστικότητα του κλάδου για χρηματοδότες, παρά το ασταθές περιβάλλον.

ΤΙ ΝΑ ΑΝΑΜΕΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Η εικόνα που διαμορφώνεται για τα επόμενα χρόνια είναι σύνθετη. Οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να συνεχίσουν την επέκτασή τους, αξιοποιώντας τη βελτίωση της πιστοληπτικής τους
ικανότητας και τη στενή σχέση με τον κλάδο.

Οι διεθνείς τράπεζες θα κινηθούν πιο συγκρατημένα, ενώ τα μη τραπεζικά κεφάλαια θα συνεχίσουν να διεκδικούν μερίδιο αγοράς.

Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν:
• ενδεχόμενη ύφεση λόγω ενεργειακού κόστους
• γεωπολιτικές εντάσεις
• πιθανή διόρθωση αξιών πλοίων

Η εξέλιξη των παραμέτρων αυτών θα καθορίσει τον ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Reporter Magazine Ιουλίου 2026