Η περίοδος αυτή έρχεται σε συνέχεια της «Black Friday» και των εορτών, όπου κάπως κινήθηκε η αγορά εν μέσω μιας ιδιαίτερης δύσκολης συγκυρίας για τον κλάδο αλλά και συμπίεσης της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Οι εκτιμήσεις και φέτος, πάντως, παραπέμπουν, σε μια συνολική αξία των πωλήσεων, πάνω από 6 δισ. ευρώ, αυξημένη, με «καύσιμο» και από τον πληθωρισμό.
Πάντως, έστω και μια «πληθωριστική» ενίσχυση των πωλήσεων μπορεί να «δώσει οξυγόνο» σε σχέση με το μεγάλο ζητούμενο της ρευστότητας, ειδικά για τις ΜμΕ, καθώς η εικόνα στον κλάδο, με βάση στελέχη του, παραμένει εξίσου ανησυχητική.
Στο μεταξύ, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, σημειώνει ότι οι ετήσιες πωλήσεις στο λιανικό εμπόριο δείχνουν σημάδια σταθεροποίησης, με μια εκτιμώμενη αύξηση της τάξης του 5%. Όπως τονίζει, με αντίστοιχο θετικό πρόσημο προσδοκούν οι έμποροι να ξεκινήσει και το 2026, με αιχμή τις χειμερινές τακτικές εκπτώσεις. Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, οι αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών την περίοδο των χειμερινών εκπτώσεων είναι σε μεγάλο βαθμό παγιωμένες και εστιάζουν κυρίως σε προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες.
«Όλα δείχνουν πως οι χειμερινές εκπτώσεις, παρά την οικονομική κόπωση των εορτών, θα ανταποκριθούν στις προσδοκίες εμπόρων και καταναλωτών και θα έχουμε φέτος μια αγοραστική κίνηση σε λίγο καλύτερα επίπεδα από πέρυσι, με στόχο ο τζίρος στη λιανική το δίμηνο, Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2026, να ξεπεράσει τα 6 δις ευρώ του αντίστοιχου περυσινού διμήνου». Αυτό επισημαίνει ο κ. Κορκίδης, προσθέτοντας ότι απαιτείται ανανέωση και έξυπνη αξιοποίηση του θεσμού ώστε να αποκτήσει εκ νέου ενδιαφέρον και να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην ακρίβεια.
Όπως, επίσης, δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών και του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου, Μάκης Σαββίδης, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει περιορισμένη, αν και η επάρκεια προϊόντων είναι δεδομένη και οι εκπτώσεις, ιδιαίτερα στην ένδυση και την υπόδηση, αναμένεται να είναι ιδιαίτερα υψηλές. «Οι εκπτώσεις αποτελούν ένα κρίσιμο τεστ αντοχών και προσαρμοστικότητας για την αγορά», τονίζει.
Η εικόνα της ΕΛΣΤΑΤ
Πάντως, αύξηση 4,2% σημείωσε ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο της χώρας τον Οκτώβριο εφέτος, καθώς οι πωλήσεις κινήθηκαν καθοδικά μόνο στα καύσιμα. Ειδικότερα, άνοδος του τζίρου καταγράφηκε σε: Βιβλία- Χαρτικά-Λοιπά είδη (12,3%), Έπιπλα- Ηλεκτρικά είδη- Οικιακό εξοπλισμό (9,7%), Ένδυση- Υπόδηση (9,6%), Φαρμακευτικά- Καλλυντικά (8,9%), Μεγάλα καταστήματα τροφίμων (4%), Πολυκαταστήματα (2,7%) και Τρόφιμα- Ποτά- Καπνό (0,2%). Στον αντίποδα, μείωση σημειώθηκε σε Καύσιμα και λιπαντικά αυτοκινήτων (2,5%).
Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης όγκου (κύκλος εργασιών σε σταθερές τιμές) παρουσίασε αύξηση 4,2% τον Οκτώβριο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2024, ενώ σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025 σημείωσε αύξηση 1,7%. Ο εποχικά διορθωμένος γενικός δείκτης παρουσίασε αύξηση 2,5% τον Οκτώβριο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025.
Ο γενικός δείκτης κύκλου εργασιών (κύκλος εργασιών σε τρέχουσες τιμές) παρουσίασε αύξηση 5,3% τον Οκτώβριο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Οκτωβρίου 2024, ενώ σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025 σημείωσε αύξηση 2%.
Ωστόσο, ο εποχικά διορθωμένος γενικός δείκτης παρουσίασε αύξηση 2,5% τον Οκτώβριο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025.
Μόλις το 10% των επιχειρήσεων έχει πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Επιπλέον, παρά τη σχετικά υψηλή απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ, μόνο το 9,5% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων καταφέρνει να επωφεληθεί, ενώ η πρόσβαση στο Ταμείο Ανάκαμψης χαρακτηρίζεται σχεδόν αδύνατη για τη συντριπτική πλειονότητα αυτών. Επιπρόσθετα, τα όποια αποθέματα ρευστότητας για το μικρό λιανεμπόριο “ροκανίζουν” τα ασφαλιστικά βάρη καθώς οι ασφαλιστικές εισφορές αυξήθηκαν κατά 18,5% την τελευταία τετραετία αλλά και τα φορολογικά βάρη, όπως η προκαταβολή φόρου.
Αλλαγές στο πλαίσιο
Πάντως σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται ο θεσμός των εκπτώσεων, σύμφωνα με τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών (ΕΣΑ), ο οποίος ζητά άμεση αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές. Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωση, η φετινή εμπορική σεζόν δεν εξελίχθηκε θετικά, ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις των περιφερειακών αγορών, καθιστώντας τις εκπτώσεις την «τελευταία ελπίδα ρευστοποίησης των αποθεμάτων».
Οι φετινές εκπτώσεις, όπως υπογραμμίζεται, αναμένεται να είναι μεγάλες – σε πολλές περιπτώσεις άνω του 50% – και, όπως τονίζεται, πραγματικές. Ο ΕΣΑ καλεί τους καταναλωτές να αξιοποιήσουν την ευκαιρία, στηρίζοντας παράλληλα τα καταστήματα των τοπικών αγορών, διότι διατηρούν ζωντανές τις πόλεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και δίνουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να ανανεώσουν τα αποθέματά τους.
Ωστόσο, ο σύλλογος εκτιμά ότι «το βασικό εργαλείο ρευστοποίησης κινδυνεύει» καθώς, όπως εξηγεί, από το 2022 με την ψήφιση του νόμου 4965, απελευθερώθηκαν πλήρως οι προσφορές, κι έχει διαμορφωθεί –όπως υποστηρίζει – ένα άναρχο περιβάλλον διαρκών εκπτώσεων και προσφορών με συνέπεια την σταδιακή αποδυνάμωση και υπονόμευση του ίδιου του θεσμού των εκπτώσεων, με τον καταναλωτή να βρίσκεται σε μόνιμη σύγχυση και την αξία των προϊόντων να απαξιώνεται.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών αναφέρει ότι «έχει ζητήσει, επανειλημμένα, συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό, χωρίς μέχρι στιγμής ανταπόκριση», προκειμένου να συζητηθεί συγκεκριμένη πρόταση αλλαγών χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Όπως γνωστοποιεί ο σύλλογος, προτείνει τον περιορισμό των προσφορών σε δύο ανά σεζόν για κάθε επιχείρηση – μία στη μέση της σεζόν και μία στο τέλος των εκπτώσεων – καθώς και τη θέσπιση ενός συντεταγμένου τριημέρου προσφορών στο τέλος Νοεμβρίου (Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή), «ώστε η Black Friday να περιοριστεί χρονικά και να μη διαρκεί, όπως σήμερα, σχεδόν δυόμισι μήνες». Παράλληλα, ζητείται απόλυτος και διαρκής έλεγχος στο διαδίκτυο, μετά την αλλαγή του πλαισίου, για την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών.
Σύμφωνα με τον ΕΣΑ, χωρίς σαφείς κανόνες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δέχονται ασφυκτική πίεση από πανίσχυρους παίκτες της αγοράς, τόσο από μεγάλες αλυσίδες με φυσική παρουσία όσο και από κυρίαρχες ψηφιακές πλατφόρμες. «Όταν όλα είναι σε προσφορά όλο τον χρόνο, δεν υπάρχει έκπτωση», τονίζεται χαρακτηριστικά, με τον σύλλογο να ζητά από την πολιτεία να σταθεί σύμμαχος.
