Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, περίπου 3 εκατομμύρια «κόκκινα» δάνεια επηρεάζουν 2,4 εκατομμύρια πολίτες, όπως ανέφερε ο Charles Cohen, ειδικός του Ταμείου σε ζητήματα χρηματοπιστωτικών αγορών. Το μεγάλο αυτό βάρος έχει επιβαρύνει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, με αποτέλεσμα πολλοί δανειολήπτες να μην μπορούν να αποκτήσουν νέα χρηματοδότηση όσο δεν ρυθμίζονται οι παλαιές τους οφειλές.

«Αυτός είναι ένας τεράστιος αριθμός για την ελληνική οικονομία», είπε ο Cohen. «Το σύστημα έχει κάπως υπερφορτωθεί από αυτά. Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι χρειάζονται μεταρρυθμίσεις», τόνισε.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης 2009-2018, ο ελληνικός τραπεζικός τομέας χρειάστηκε στήριξη, έπειτα από σημαντικές απώλειες που υπέστη από τα κρατικά ομόλογα και τη ραγδαία αύξηση των αθετήσεων πληρωμών, σε μια περίοδο όπου η οικονομία βυθιζόταν και η χώρα έφτασε κοντά στην έξοδο από την ευρωζώνη.

Έκτοτε, η οικονομία έχει καταγράψει βελτίωση: οι τράπεζες έχουν επιστρέψει σε ιδιωτικά χέρια και τα δάνεια διάσωσης αποπληρώνονται νωρίτερα από το αναμενόμενο. Παρ’ όλα αυτά, η ανάκαμψη δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς πολλοί πολίτες που επλήγησαν από τις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις την περίοδο της λιτότητας παραμένουν αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα.

«Το βασικό είναι η αποκατάσταση των ισολογισμών των νοικοκυριών», είπε ο Cohen. «Πρέπει να δημιουργηθεί μια κατάσταση όπου ο μέσος Έλληνας να γίνει ξανά ενεργός συμμετέχων στην αγορά στεγαστικών δανείων και μικρών επιχειρηματικών δανείων», σημείωσε.

Στην κορύφωση της κρίσης, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια άγγιξαν σχεδόν το 50% των συνολικών χαρτοφυλακίων των τραπεζών. Το 2019, η Ελλάδα προχώρησε στη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς για αυτά τα δάνεια, καθώς και σε ένα σχήμα προστασίας περιουσιακών στοιχείων, επιτρέποντας στις τράπεζες να τιτλοποιήσουν και να μεταβιβάσουν περίπου 60 δισ. ευρώ σε εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης.

Ωστόσο, η πρόοδος δεν υπήρξε τόσο γρήγορη όσο ανέμεναν οργανισμοί όπως το ΔΝΤ. Οι δικαστικές διαδικασίες μεταξύ τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης και δανειοληπτών συχνά παρατείνονται για χρόνια, επιβραδύνοντας τη διευθέτηση των υποθέσεων.

«Οι φάκελοι είναι κάπως υπερφορτωμένοι, γιατί δεν υπάρχουν απαραίτητα δικαστές εξειδικευμένοι σε αυτού του είδους τα ζητήματα. Έτσι, χρειάζεται πολύς χρόνος για να περάσουν μέσα από το σύστημα», είπε ο Cohen.

Επιπλέον, το γεγονός ότι πολλές μικρές επιχειρήσεις παραμένουν εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης από την περίοδο της κρίσης έχει οδηγήσει τις τράπεζες να κατευθύνουν τη δανειοδότηση κυρίως προς λίγες μεγάλες ελληνικές εταιρείες, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητά τους σε διεθνείς διακυμάνσεις.

«Η χορήγηση δανείων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα», είπε ο Cohen. «Για εμάς, ο κρίσιμος παράγοντας είναι να προσπαθήσουμε να επανακατευθύνουμε τις τράπεζες ώστε να δανείζουν σε αυτούς τους τομείς. Αυτό δεν είναι εύκολο να γίνει».