Στην τριμηνιαία έκθεσή του, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) αναθεωρεί οριακά προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη το 2026, στο 1,9%, ενώ επισημαίνει ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να κατευθύνεται σε παρεμβάσεις που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της οικονομίας.

Ανάπτυξη με υπερδιπλάσιο ρυθμό από την Ευρωζώνη

Σύμφωνα με την έκθεση, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, όταν ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε μόλις στο 0,3%.

Η επίδοση αυτή στηρίχθηκε κυρίως στην ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης και των επενδύσεων. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 0,7%, η δημόσια κατανάλωση κατά 1,6%, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενισχύθηκαν συνολικά κατά 2,4%.

Ιδιαίτερα θετική χαρακτηρίζεται η εικόνα των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, οι οποίες κατέγραψαν άνοδο 12,1%, με αύξηση σε όλες τις βασικές κατηγορίες επενδυτικών δαπανών. Αντίθετα, αρνητική ήταν η συμβολή των εισαγωγών, καθώς η αύξησή τους περιόρισε τον συνολικό ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομίας.

Η Μέση Ανατολή αλλάζει το οικονομικό σκηνικό

Σημαντικό μέρος της έκθεσης αφιερώνεται στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Το ΓΠΚΒ σημειώνει ότι η σύγκρουση αποτέλεσε τον σημαντικότερο εξωγενή κλονισμό για την παγκόσμια οικονομία στις αρχές του 2026, επηρεάζοντας κυρίως τις διεθνείς ενεργειακές αγορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Παρότι εκτιμά ότι οι επιπτώσεις είναι ηπιότερες σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2021-2022, κυρίως λόγω της μειωμένης εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, υπογραμμίζει ότι η αβεβαιότητα παραμένει αυξημένη ως προς τις εξελίξεις στις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό, το διεθνές εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Γραφείο αναθεωρεί την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 στο 1,9%, από 2% που προέβλεπε τον Μάρτιο, διατηρώντας εύρος εκτίμησης μεταξύ 1,7% και 2,1%.

Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).

Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία θα πρέπει να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς επενδύσεων αξιοποιώντας στο μέγιστο βαθμό όλους τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ παράλληλα θα απαιτηθεί η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής.

Παράλληλα, θεωρεί ότι η επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, η ενίσχυση του ανταγωνισμού στις αγορές και η διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση νέων επενδύσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο επαναλαμβάνει τη θέση του ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος δεν θα πρέπει να κατευθύνεται σε μόνιμες καταναλωτικές παροχές, αλλά σε μέτρα που ενισχύουν την παραγωγική βάση της οικονομίας.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η μείωση του κόστους της μισθωτής εργασίας, η ενίσχυση των κινήτρων για συμμετοχή στην αγορά εργασίας και φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού προσανατολισμού.

Πληθωρισμός: Η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης

Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί σημείο προβληματισμού.

Τον Μάιο του 2026 διαμορφώθηκε στο 4,9%, έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη, διατηρώντας σημαντική απόκλιση που, σύμφωνα με την έκθεση, επηρεάζει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Θετική εξέλιξη αποτελεί η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα, ο οποίος περιορίστηκε στο 2,6%, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται υψηλότερα από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Δημοσιονομικά: Πρωτογενές πλεόνασμα και αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ

Η εικόνα των δημόσιων οικονομικών παραμένει ιδιαίτερα θετική.

Για το 2025, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε σε 4,9% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα ανήλθε στο 1,7% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 το ενοποιημένο πρωτογενές αποτέλεσμα εμφάνισε πλεόνασμα 5,9 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 1 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ αποδίδεται τόσο στην ισχυρή τουριστική κίνηση όσο και στη συνεχιζόμενη άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Αγορά εργασίας: Αυξάνεται η απασχόληση, αλλά και η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό

Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 9,5% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 9,3% ένα χρόνο νωρίτερα.

Το ΓΠΚΒ εξηγεί ότι η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά επιδείνωση της αγοράς εργασίας, καθώς συνοδεύεται από αύξηση τόσο της απασχόλησης όσο και της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.

Οι θέσεις πλήρους απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 2,1%, ενώ οι θέσεις μερικής απασχόλησης υποχώρησαν σημαντικά. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, το ισοζύγιο νέων θέσεων εργασίας παρέμεινε θετικό κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Η αξιολόγηση της Κομισιόν

Το ΓΠΚΒ παραπέμπει και στα συμπεράσματα του Εαρινού Πακέτου 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διαπιστώνει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες.

Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών, στα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και στη συνεχή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, εκτιμώντας ότι οι πόροι του έχουν αυξήσει σωρευτικά το ελληνικό ΑΕΠ κατά περίπου 4,5%.

Στεγαστικό: Το μεγάλο «αγκάθι» της έκθεσης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτενής ανάλυση του ΓΠΚΒ για το στεγαστικό ζήτημα, το οποίο χαρακτηρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.

Η έκθεση υποστηρίζει ότι η άνοδος των τιμών κατοικίας δεν εξηγείται μόνο από τη χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα, αλλά κυρίως από το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος παραμένει εκτός αγοράς.

Παρότι η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει περίπου 2,28 εκατομμύρια κενές κατοικίες, πολλές από αυτές δεν μπορούν να αξιοποιηθούν λόγω κληρονομικών ή νομικών εκκρεμοτήτων, κακής κατάστασης, εποχικής χρήσης ή γεωγραφικής αναντιστοιχίας με τη ζήτηση.

Σύμφωνα με το μακροοικονομικό υπόδειγμα του ΓΠΚΒ, η μειωμένη πραγματική διαθεσιμότητα κατοικιών συνέβαλε στην αύξηση των πραγματικών τιμών έως και κατά 19,1% την περίοδο 2018-2025.

Αντίθετα, σε ένα υποθετικό σενάριο σταδιακής επανένταξης ανενεργών κατοικιών στην αγορά, οι πραγματικές τιμές θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κατά 15,5%-24,6% μέσα σε μία εξαετία.

Με βάση τα συμπεράσματα αυτά, το Γραφείο εισηγείται την επιτάχυνση της επίλυσης κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων, την παροχή φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις, τη στοχευμένη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές υψηλής ζήτησης και την ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.