Κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης Τύπου με θέμα «Ταμείο Ανάκαμψης - "Ελλάδα 2.0": Η μεγάλη χαμένη ευκαιρία - Η σύγκριση που εκθέτει την κυβέρνηση», ήταν πως το Ταμείο Ανάκαμψης «από μια μεγάλη δυνατότητα για τη χώρα έχει καταλήξει να γίνει μια χαμένη ευκαιρία», ενώ προβάλλει πλέον ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα σημαντικό επενδυτικό κενό μετά την ολοκλήρωσή του.
Ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε πως η προσδοκία ήταν ότι το ΤΑΑ θα αποτελούσε μια κορυφαία αναπτυξιακή δυνατότητα για την ελληνική οικονομία. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, εξαιτίας της απουσίας διαβούλευσης, διαφάνειας και λογοδοσίας, αλλά και της απουσίας σχεδιασμού για πλήθος θεμάτων, όπως οι κοινωνικές κατοικίες, το ΕΣΥ και η λειψυδρία, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αξιοποιήθηκαν όπως θα έπρεπε.
Έθεσε, δε, το ερώτημα προς την κυβέρνηση πώς σχολιάζει το γεγονός ότι κρίσιμα έργα για τη χώρα δεν έγιναν ή άλλαξαν τελικά κατεύθυνση. Ως προς τις αλλαγές στον αρχικό σχεδιασμό, να σημειωθεί πως το ΠΑΣΟΚ έχει τρεις φορές δημοσιεύσει τα έργα και τα ορόσημα που απεντάχθηκαν ή άλλαξαν πορεία: τον Φεβρουάριο και τον Ιούλιο του 2024, καθώς και τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο κ. Παλαιοδήμος σημείωσε πως, σύμφωνα με το μακροοικονομικό σχέδιο της κυβέρνησης, το ΑΕΠ αναμένεται μειούμενο μέχρι το 2028, ενώ και οι αναπτυξιακές επιδράσεις του ΤΑΑ αναμένεται να υποχωρήσουν, όπως φαίνεται από τις προβλέψεις του ΥΠΕΘΟ.
Ο ίδιος σημείωσε πως ανάμεσα στα βασικά εμπόδια είναι:
α) Η περιορισμένη αποτελεσματικότητα για τη διάχυση των πόρων.
β) Ο αποκλεισμός των ΜμΕ.
γ) Η θεσμική και επιχειρησιακή προχειρότητα.
Πού πήγαν τα χρήματα;
Ο κ. Γερουλάνος, από τη μεριά του, σημείωσε πως η διαχείριση του ΤΑΑ έχει γίνει με αδιαφάνεια από την κυβέρνηση, λέγοντας χαρακτηριστικά πως για να προκύψουν τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το ΠΑΣΟΚ «έχει γίνει δουλειά ντετέκτιβ».
Η κυβέρνηση θα ζητήσει να κριθεί στο επίπεδο της απορροφητικότητας, σημείωσε ο ίδιος, τονίζοντας ωστόσο πως αυτό το κριτήριο είναι λάθος.
Το ερώτημα, όπως είπε, είναι πού πήγαν τα χρήματα εν συγκρίσει με το αποτέλεσμα που προέκυψε. Σημείωσε, δε, πως η Ευρώπη επιτρέπει πλέον το «παρκάρισμα» χρημάτων, δηλαδή την απορρόφηση από έργα που αρχικά ήταν εκτός πλάνου, επειδή υπάρχει αγωνία για τη διαχείριση των πόρων με την ολοκλήρωση του προγράμματος να είναι προ των πυλών, πράγμα που δεν συνέβαινε στο παρελθόν.
Επομένως, το ερώτημα δεν είναι πόσα ξόδεψαν, αλλά πώς τα ξόδεψαν, πού πήγαν και τι πήραν τελικά οι πολίτες, τόνισε ο κ. Γερουλάνος.
«Αυτό που θα κάνουμε στη Βουλή», τόνισε ο Παύλος Γερουλάνος, «είναι να ρωτήσουμε, βασισμένοι στα δικά τους λόγια, για κάθε μέτρο που αλλάζει, για κάθε έκπτωση ή απένταξη, το αν ισχύουν και το γιατί. Θα επιμείνουμε στη σύγκριση των ίδιων τους των κειμένων, τι όριζαν ως ολοκλήρωση ενός μέτρου το 2021 και τι τώρα. Είναι ώρα να απολογηθούν για τη μεγάλη χαμένη ευκαιρία», υπογράμμισε ο ίδιος.
Όπως εξήγησε, το ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να συγκρίνει τον σχεδιασμό με την υλοποίηση των έργων, ενώ σημείωσε πως ο σχεδιασμός ήταν εξαρχής προβληματικός, αφού δεν ανταποκρινόταν σε ένα όραμα που θα μπορούσε πράγματι να βοηθήσει την Ελλάδα να προχωρήσει μπροστά. Παράλληλα, στηλίτευσε τον υπερσυγκεντρωτισμό, την έλλειψη σχεδιασμού και την απουσία διαβούλευση ως παράγοντες που εξαρχής υπονόμευσαν το σχέδιο.
Λόγω του κακού σχεδιασμού, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά προβληματικά, τόνισε ο κ. Γερουλάνος, αναφέροντας πως περίπου το 1/3 όσων η κυβέρνηση υποσχέθηκε τελικά υλοποιήθηκε με τον τρόπο που υποσχέθηκε. Συνεπώς, τα 2/3 των μέτρων είναι εκτός του αρχικού στόχου, καθώς η κυβέρνηση αναγκάστηκε να κάνει εκπτώσεις.
Παράλληλα, σε περίπου 5 μέτρα (3%) το τέλος είναι άγνωστο, αφού αφορούν έργα που προστέθηκαν τελευταία στιγμή και δεν υπάρχει ακόμη εικόνα τι θα καταφέρουν σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το 75% των έργων έχει υποστεί αλλαγές (απένταξη ή τροποποίηση), ενώ ο ευρύτερος στόχος που είχε θέσει η κυβέρνηση για το ΤΑΑ – η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου – παραμένει ανεκπλήρωτος.
Όπως υπογράμμισε, δε, ο κ. Γερουλάνος, η Ελλάδα ποτέ δεν είχε πάρει ένα τόσο μεγάλο πακέτο χρημάτων όσο αυτό από το ΤΑΑ.
Στις βασικές ελλείψεις, το ΠΑΣΟΚ συγκαταλέγει, όπως σημειώθηκε, την απουσία διαλόγου για το τι χρειάζεται η χώρα και τη διαμόρφωση ενός συγκροτημένου σχεδίου και οράματος για τις τοπικές οικονομίες και κοινωνίες, που θα αποτελούσαν τη βάση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου.
Ποια έργα απεντάχθηκαν ή άλλαξαν
Μεταξύ άλλων, έχουν απενταχθεί έργα που αφορούν τομείς όπως:
- Έργα ύδρευσης
- Ανάπτυξη δικτύων 5G και υποθαλάσσιων καλωδίων για να συνδεθούν τα νησιά
- Έρευνα για την τεχνολογία
- Ηλεκτρονικά διόδια
- Σιδηροδρομικό δίκτυο
Έργα που έχουν υποστεί μειώσεις στόχων είναι, μεταξύ άλλων, ο ΒΟΑΚ, που θα κοστίσει και σε πρόστιμα, καθώς και η αποθήκευση ενέργειας, αλλά και άλλα έργα που αφορούν στο σιδηροδρομικό δίκτυο.
Τελικά, υπάρχουν ακόμη μεγάλα προβλήματα στο σκέλος των επιχορηγήσεων και των δανείων και ο ρυθμός υλοποίησης των οροσήμων πέφτει αντί – όπως τόνισε ο κ. Γερουλάνος – να πατάμε γκάζι.
Μάλιστα, μια σοβαρή επίπτωση, όπως τονίστηκε, είναι ότι οι καθυστερήσεις αυτές θα αρχίσουν να δημιουργούν προβλήματα σε άλλα έργα που περιμένουν να υλοποιηθούν, καθώς το ΕΣΠΑ θα «φορτωθεί» με τα έργα που δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν μέσω ΤΑΑ.
Να σημειωθεί πως η «Συγκριτική Μελέτη των Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά» του ΠΑΣΟΚ παρουσιάστηκε σήμερα ενόψει της συζήτησης της επίκαιρης επερώτησης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την πορεία του “Ελλάδα 2.0” την ερχόμενη Παρασκευή στη Βουλή.
