Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μόνιμη αποκλιμάκωση των τιμών στο ράφι και η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών, με το μέτρο να τίθεται σε εφαρμογή από τις 31 Αυγούστου και να παραμένει ενεργό έως το τέλος του 2026.
Το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας
Σύμφωνα με το ΑΠΕ_ΜΠΕ, με βάση τον σχεδιασμό της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), οι επιχειρήσεις θα υποβάλουν τις προτάσεις τους ανά προϊόν και συγκεκριμένα ανά κωδικό barcode.
Η διαδικασία προβλέπει τα εξής στάδια:
- 27 Ιουλίου: Έναρξη υποβολής δεσμευτικών προτάσεων από τις επιχειρήσεις.
- 28 Ιουλίου: Αξιολόγηση των προτάσεων από την Αρχή.
- 29 Ιουλίου: Ενημέρωση των αλυσίδων σούπερ μάρκετ για τους κωδικούς προϊόντων που θα ενταχθούν στην πρωτοβουλία.
- 3 Αυγούστου: Υποβολή των τελικών προτάσεων.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να δηλώσουν αναλυτικά για κάθε προϊόν την υφιστάμενη τιμή, τη νέα μειωμένη τιμή, το ποσοστό της έκπτωσης και τη χρονική διάρκεια εφαρμογής της μείωσης.
Μειώσεις στις κανονικές τιμές – όχι προσωρινές προσφορές
Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος είναι ότι οι μειώσεις δεν θα αφορούν προωθητικές ενέργειες ή προσωρινές προσφορές, αλλά τις πραγματικές και κανονικές τιμές ραφιού.
Ως τιμή αναφοράς θα χρησιμοποιηθεί η κανονική τιμή κάθε προϊόντος στις 27 Αυγούστου. Από εκεί και μετά, οποιαδήποτε νέα προσφορά ή έκπτωση θα υπολογίζεται πάνω στη μειωμένη τιμή που θα έχει διαμορφωθεί μέσω της πρωτοβουλίας.
Τα προϊόντα που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα πρέπει να παραμείνουν σε αυτό για τουλάχιστον δύο μήνες, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι μειώσεις δεν θα είναι πρόσκαιρες.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στο «καλάθι» των μειώσεων
Η πρωτοβουλία δίνει προτεραιότητα σε κατηγορίες προϊόντων με υψηλή συμμετοχή στις καθημερινές αγορές των νοικοκυριών.
Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται:
- νωπό κρέας,
- γαλακτοκομικά προϊόντα,
- αυγά,
- ζυμαρικά,
- όσπρια,
- άλευρα,
- έλαια,
- βρεφικό γάλα,
- πάνες,
- προϊόντα πρωινού,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά,
- είδη προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ υπογραμμίζει ότι η συμμετοχή θα πρέπει να αφορά προϊόντα με σημαντική εμπορική κίνηση και ευρεία κατανάλωση και όχι προϊόντα περιορισμένης κυκλοφορίας.
Ενημέρωση καταναλωτών μέσω ειδικής πλατφόρμας
Οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται για τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, ενώ στα καταστήματα θα τοποθετηθεί ενιαία σήμανση στα ράφια, ώστε οι καταναλωτές να εντοπίζουν εύκολα τα προϊόντα με μειωμένες τιμές.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η σαφής σήμανση και η ψηφιακή ενημέρωση θα βοηθήσουν στη διαφάνεια της αγοράς και θα επιτρέψουν στους καταναλωτές να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές.
Πώς ξεκίνησε η πρωτοβουλία
Το σχέδιο για την αποκλιμάκωση των τιμών ξεκίνησε μετά τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου.
Ακολούθησε εξειδίκευση του μέτρου σε νέα σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Η πρόσκληση συμμετοχής που απέστειλε η ΑΑΕΑ&ΠΚ προς τους παραγωγικούς και εμπορικούς φορείς θέτει συγκεκριμένους κανόνες, με στόχο οι μειώσεις να είναι πραγματικές και να μετακυλίονται στους καταναλωτές.
16 δικλίδες για την προστασία του ανταγωνισμού
Παράλληλα, η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει θεσπίσει 16 δικλίδες ασφαλείας προκειμένου να αποφευχθούν πρακτικές που θα μπορούσαν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό.
Μεταξύ των περιορισμών περιλαμβάνεται η απαγόρευση ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων σχετικά με:
- τιμές,
- ποσοστά μειώσεων,
- κόστη,
- εμπορικές στρατηγικές.
Όπως επισημαίνει η Αρχή, η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί από το κατά πόσο οι μειώσεις θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και θα οδηγήσουν σε ουσιαστική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του κόστους βασικών αγαθών.
Από τις 31 Αυγούστου, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ, όπου οι καταναλωτές θα μπορούν να διαπιστώσουν στην πράξη το εύρος των μειώσεων και το πραγματικό όφελος από τη νέα πρωτοβουλία.
