Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, στις 09:00, με το υπουργείο να καλεί κοινωνικούς εταίρους και ενδιαφερόμενους να υποβάλουν παρατηρήσεις και προτάσεις επί των διατάξεων.
Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση της προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων και η αύξηση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στην Ελλάδα, με έμφαση σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για την ανάπτυξη της οικονομίας.
Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει τη χορήγηση κινήτρων για επενδύσεις που μπορούν να συμβάλουν στον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, την καινοτομία, τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας, την απασχόληση εξειδικευμένου προσωπικού και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στην περιφέρεια.
Ποιοι κλάδοι μπορούν να ενταχθούν
Με το σχέδιο νόμου δημιουργείται ειδικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια.
Στο καθεστώς μπορούν να υπαχθούν επενδύσεις στους εξής τομείς:
- Μεταποίηση και βιομηχανική παραγωγή
- Έρευνα, εφαρμοσμένη καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη
- Βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή
- Βιοτεχνολογία
- Αμυντική βιομηχανία και αεροναυπηγική
- Εφοδιαστική αλυσίδα και αποθήκευση (logistics)
- Υγεία – Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης
- Κοινωνική πρόνοια – Κέντρα παροχής υπηρεσιών οίκων ευγηρίας
Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει διαδικασίες για την αξιολόγηση, έγκριση, έλεγχο και πιστοποίηση των επενδυτικών σχεδίων και προβλέπει μηχανισμό ενίσχυσης των ΑΞΕ σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
Κανόνες για τη χορήγηση των ενισχύσεων
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπουν συγκεκριμένους κανόνες για τη σώρευση κρατικών ενισχύσεων. Επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στο νέο καθεστώς μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να υπαχθούν και σε άλλα καθεστώτα ενισχύσεων ή να λάβουν δάνεια που περιλαμβάνουν στοιχεία κρατικής στήριξης.
Ωστόσο, το συνολικό ύψος των ενισχύσεων για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες δεν μπορεί να υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια και τις μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Παράλληλα, προβλέπεται έλεγχος για την αποτροπή τεχνητής κατάτμησης επενδυτικών σχεδίων, ενώ στην περίπτωση συνδυασμού με συγκεκριμένες μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης εφαρμόζονται οι κανόνες του ενωσιακού δικαίου περί κρατικών ενισχύσεων.
Οι ενισχύσεις θα πρέπει επίσης να λειτουργούν ως πραγματικό κίνητρο για την υλοποίηση της επένδυσης. Για τον λόγο αυτό, ο δικαιούχος θα πρέπει να έχει υποβάλει αίτηση υπαγωγής πριν από την έναρξη των εργασιών του επενδυτικού σχεδίου.
Επιπλέον, βάσει της αρχής Deggendorf, δεν μπορούν να ενταχθούν επιχειρήσεις για τις οποίες εκκρεμεί διαδικασία ανάκτησης προηγούμενων ενισχύσεων που έχουν κριθεί παράνομες και ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά.
Επενδύσεις από €10 εκατ. έως €50 εκατ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ύψος των επενδυτικών σχεδίων που θα μπορούν να ενταχθούν στο νέο καθεστώς.
Το επιλέξιμο κόστος κάθε επένδυσης θα πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 10 εκατ. ευρώ, ενώ δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 50 εκατ. ευρώ. Το ακριβές ελάχιστο και μέγιστο ύψος θα εξειδικεύεται στην εκάστοτε απόφαση προκήρυξης, ανάλογα και με το μέγεθος του φορέα.
Ετήσια προκήρυξη του καθεστώτος
Το καθεστώς Άμεσων Ξένων Επενδύσεων προβλέπεται να προκηρύσσεται μία φορά κάθε χρόνο, με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης.
Η σχετική προκήρυξη θα καθορίζει, μεταξύ άλλων, τον στόχο του καθεστώτος, τον συνολικό προϋπολογισμό και την προέλευση της δημόσιας χρηματοδότησης, το ύψος των επενδύσεων, τα είδη των επενδυτικών σχεδίων και τη μορφή των κινήτρων.
Θα καθορίζονται επίσης οι επιλέξιμες δαπάνες και τα ποσοστά ενίσχυσης, τα κριτήρια αξιολόγησης, η απαιτούμενη ελάχιστη βαθμολογία, τα δικαιολογητικά, οι διαδικασίες ελέγχου και πιστοποίησης, καθώς και οι υποχρεώσεις των δικαιούχων κατά την υλοποίηση και μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης.
Ποιοι μπορούν να λάβουν τα κίνητρα
Δικαιούχοι θα μπορούν να είναι φορείς που χρηματοδοτούν, στηρίζουν ή συμμετέχουν σε νέες επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Ελλάδα, καθώς και υφιστάμενες αλλοδαπές επιχειρήσεις που ιδρύουν νέο υποκατάστημα στη χώρα.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης.
Ως «νέες» επιχειρήσεις ορίζονται εκείνες που έχουν ιδρυθεί έως και 12 μήνες πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής.
Παράλληλα, μέτοχοι των φορέων επενδύσεων μπορούν να είναι φυσικά πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού ή νομικά πρόσωπα με έδρα εκτός Ελλάδας.
Ποιοι αποκλείονται
Από το καθεστώς εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις για τις οποίες εκκρεμεί διαδικασία ανάκτησης παράνομων κρατικών ενισχύσεων, καθώς και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν εκκρεμότητες ή έχουν καταδικαστεί για παραβάσεις της εργατικής και κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
Εξαιρούνται επίσης οι προβληματικές επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Δεν μπορούν ακόμη να υπαχθούν επιχειρήσεις που δεν δεσμεύονται να μην μετεγκαταστήσουν την επιχειρηματική εγκατάσταση για διάστημα δύο ετών μετά την ολοκλήρωση της αρχικής επένδυσης.
Τέλος, εκτός καθεστώτος παραμένουν επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται με πρωτοβουλία και για λογαριασμό του Δημοσίου στο πλαίσιο συμβάσεων εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.
