Η διαμάχη αφορά την προσπάθεια της ExxonMobil και της Suncor Energy να ακυρώσουν αγωγή που έχουν καταθέσει οι αρχές του Boulder στο Κολοράντο. Οι τοπικές αρχές ζητούν να καταστήσουν τις εταιρείες υπεύθυνες για τη συμβολή τους στην κλιματική αλλαγή, αλλά και για την παραπλάνηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα, όπως σημειώνει το Reuters.

Η υπόθεση θα συζητηθεί ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου την ερχόμενη Δευτέρα, κατά την πρώτη ημέρα της νέας εννεάμηνης δικαστικής περιόδου. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη περίπτωση κατά την οποία εταιρείες του ενεργειακού κλάδου ζητούν από τους δικαστές να μπλοκάρουν αγωγές που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή ή να περιορίσουν την εφαρμογή της ομοσπονδιακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Σχεδόν 60 πολιτείες και τοπικές κυβερνήσεις έχουν καταθέσει παρόμοιες αγωγές, διεκδικώντας συνολικά δισεκατομμύρια δολάρια από εταιρείες ορυκτών καυσίμων, ενώ συνεχίζουν να κατατίθενται και νέες υποθέσεις, σύμφωνα με την Exxon και τη Suncor.

Μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου υπέρ των εταιρειών θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόρριψη πολλών από αυτές τις αγωγές.

Η κυβέρνηση του προέδρου Donald Trump έχει ταχθεί υπέρ της Exxon και της Suncor, υποστηρίζοντας ότι η ομοσπονδιακή νομοθεσία δεν επιτρέπει στις αρχές του Boulder να προχωρήσουν με τις συγκεκριμένες αξιώσεις.

«Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Ζητούνται αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε ο δικηγόρος Deepak Gupta, ο οποίος έχει παραστεί επανειλημμένα ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου. «Και το αντικείμενο της υπόθεσης είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα μπορούσαμε να εξετάζουμε δικαστικά».

Η σύγκρουση για την εξουσία των πολιτειών

Οι υποστηρικτές των πετρελαϊκών εταιρειών υποστηρίζουν ότι, εάν επιτραπεί στο Boulder να προχωρήσει με τις ευρύτερες αξιώσεις του, θα μπορούσε να δοθεί στις πολιτείες εξαιρετικά μεγάλη εξουσία να επιβάλλουν ευθύνες για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται πολύ έξω από τα όριά τους.

Ο Saikrishna Prakash, καθηγητής Νομικής στο University of Virginia, ο οποίος έχει καταθέσει υπόμνημα υπέρ των εταιρειών, υποστηρίζει ότι οι συνέπειες θα ξεπεράσουν κατά πολύ την Exxon και τη Suncor.

«Αν το Boulder μπορεί να καταστήσει υπεύθυνες αυτές τις δύο εταιρείες, πιστεύω ότι θα μπορούσε να κάνει το ίδιο και με χιλιάδες άλλες», δήλωσε σε εκδήλωση για την υπόθεση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η θέση του Boulder ουσιαστικά σημαίνει ότι το Κολοράντο θα μπορούσε να επηρεάζει την παραγωγή ορυκτών καυσίμων σε ολόκληρη τη χώρα, επιβάλλοντας ευθύνη μέσω δικαστικών αξιώσεων.

Το ιστορικό των ενεργειακών εταιρειών στο Ανώτατο Δικαστήριο

Οι ενεργειακές εταιρείες, οι ενώσεις του κλάδου και πολιτείες που τις υποστηρίζουν έχουν καταγράψει σημαντικές επιτυχίες ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σε υποθέσεις που αφορούν την κλιματική ευθύνη και την έκταση της ομοσπονδιακής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Μία σημαντική δικαστική ήττα για τον κλάδο ήρθε το 2007, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι τα αέρια του θερμοκηπίου αποτελούν ατμοσφαιρικούς ρύπους σύμφωνα με τον Clean Air Act και ότι η Environmental Protection Agency (EPA) έχει την αρμοδιότητα να τα ρυθμίζει.

Η καύση ορυκτών καυσίμων απελευθερώνει αέρια του θερμοκηπίου, μεταξύ των οποίων διοξείδιο του άνθρακα, τα οποία παγιδεύουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα και αυξάνουν σταδιακά τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.

Ο ενεργειακός κλάδος πέτυχε σημαντική νίκη το 2011, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο μπλόκαρε τη δυνατότητα πολιτειών και περιβαλλοντικών οργανώσεων να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη βάσει της ομοσπονδιακής νομοθεσίας, ζητώντας δικαστικά επιβεβλημένες μειώσεις των εκπομπών άνθρακα από εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής.

Οι ενάγοντες για το κλίμα στράφηκαν στη συνέχεια σε αγωγές που βασίζονται στη νομοθεσία των επιμέρους πολιτειών. Οι πετρελαϊκές εταιρείες έχουν επανειλημμένα ζητήσει από το Ανώτατο Δικαστήριο να μπλοκάρει ή να ανακατευθύνει αυτό το κύμα αγωγών.

Το 2021, σε υπόθεση που αφορούσε τη Βαλτιμόρη, το Ανώτατο Δικαστήριο τάχθηκε υπέρ των BP, Chevron, Exxon και άλλων ενεργειακών εταιρειών σε ένα διαδικαστικό ζήτημα σχετικά με το εάν τέτοιες υποθέσεις πρέπει να εκδικάζονται σε πολιτειακά ή ομοσπονδιακά δικαστήρια.

Η απόφαση διευκόλυνε τις εταιρείες που επιδιώκουν να μεταφέρουν τις συγκεκριμένες υποθέσεις στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, τα οποία γενικά θεωρούνται ευνοϊκότερο φόρουμ για τις εταιρείες.

Το ίδιο διαδικαστικό ζήτημα έφερε για πρώτη φορά την υπόθεση του Boulder ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου το 2023. Τότε, το Δικαστήριο άφησε σε ισχύ την απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που είχε επιστρέψει την υπόθεση στα πολιτειακά δικαστήρια.

Ο δικαστής Samuel Alito δεν συμμετείχε τότε στην εξέταση της υπόθεσης και έχει εξαιρεθεί και από την τρέχουσα διαδικασία. Σύμφωνα με τις δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων του, κατέχει μετοχές σε αρκετές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά όχι στην Exxon ή τη Suncor.

Στο επίκεντρο οι χρηματικές αποζημιώσεις

Η υπόθεση του Boulder αφορά το κατά πόσο η ομοσπονδιακή νομοθεσία εμποδίζει συγκεκριμένες αξιώσεις που βασίζονται στη νομοθεσία του Κολοράντο και ζητούν χρηματικές αποζημιώσεις για ζημιές που φέρεται να προκλήθηκαν από τις επιπτώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Οι δικαστές έχουν επίσης ζητήσει από τις δύο πλευρές να τοποθετηθούν σχετικά με το εάν το Ανώτατο Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να εξετάσει την υπόθεση σε αυτό το στάδιο.

Οι αρχές της πόλης και της κομητείας του Boulder κατέθεσαν αγωγή εναντίον της Exxon και της Suncor το 2018, κατηγορώντας τις εταιρείες ότι παραπλάνησαν το κοινό σχετικά με τις κλιματικές επιπτώσεις των ορυκτών καυσίμων, ενώ ταυτόχρονα συνέχισαν να προωθούν και να πωλούν τα προϊόντα τους.

Οι εταιρείες αρνούνται ότι έχουν διαπράξει οποιαδήποτε παράνομη πράξη.

Οι ενάγοντες ζητούν χρηματικές αποζημιώσεις —χωρίς να έχουν προσδιορίσει συγκεκριμένο ποσό— για να καλύψουν παρελθοντικά και μελλοντικά κόστη που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, όπως επισκευές υποδομών, περιβαλλοντικές ζημιές, διαχείριση έκτακτων καταστάσεων και επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

«Οι τοπικές κοινότητες αντιμετωπίζουν το αυξανόμενο κόστος της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε ο δήμαρχος του Boulder, Aaron Brockett, μετά την ανακοίνωση ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θα εξετάσει την υπόθεση. «Το Ανώτατο Δικαστήριο θα πρέπει να επιβεβαιώσει το δικαίωμα του Κολοράντο να καταστήσει αυτές τις εταιρείες υπεύθυνες για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει στο Κολοράντο».

Οι εταιρείες ζήτησαν από τα κατώτερα δικαστήρια να απορρίψουν την υπόθεση, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι οι αξιώσεις του Boulder αφορούν έναν τομέα που διέπεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία και τον Clean Air Act.

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Κολοράντο απέρριψε αυτά τα επιχειρήματα πέρυσι, οδηγώντας την Exxon και τη Suncor να προσφύγουν στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.