Η έκθεση αναδεικνύει το αυξανόμενο ανθρώπινο κόστος που συνδέεται με τη χρήση ναρκωτικών, επισημαίνοντας ότι τουλάχιστον 7.600 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από υπερβολική δόση σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Νορβηγίας και της Τουρκίας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, χαρακτήρισε τα στοιχεία ιδιαίτερα ανησυχητικά, υπογραμμίζοντας ότι αποτυπώνουν με σαφήνεια τις κοινωνικές και υγειονομικές επιπτώσεις της εξάπλωσης των ναρκωτικών ουσιών στην Ευρώπη.
Από την πλευρά της, η εκτελεστική διευθύντρια της EUDA, Λορέιν Νόλαν, τόνισε ότι οι αγορές ναρκωτικών μεταβάλλονται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς, με αποτέλεσμα η σύνθεση και η ισχύς των ουσιών που κυκλοφορούν στους ευρωπαϊκούς δρόμους να γίνεται ολοένα πιο απρόβλεπτη.
Όπως σημείωσε, πολλοί χρήστες ενδέχεται να καταναλώνουν εξαιρετικά ισχυρές ουσίες χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική τους σύνθεση, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για την υγεία και τη ζωή τους.
Μία νέα ψυχοτρόπος ουσία κάθε εβδομάδα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχής εμφάνιση νέων ψυχοτρόπων ουσιών στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 καταγράφηκαν για πρώτη φορά 50 νέες ψυχοδραστικές ουσίες στην Ευρώπη, γεγονός που αντιστοιχεί περίπου στην εμφάνιση μίας νέας ουσίας κάθε εβδομάδα.
Συνολικά, η EUDA παρακολουθεί πλέον 1.050 διαφορετικές ψυχοτρόπες ουσίες μέσω των μηχανισμών επιτήρησής της, αριθμός που καταδεικνύει τη συνεχή μεταβολή και πολυπλοκότητα της αγοράς ναρκωτικών.
Ανησυχία για την κάνναβη και τα συνθετικά κανναβινοειδή
Η υπηρεσία επισημαίνει ότι η αυξανόμενη διαφοροποίηση των προϊόντων κάνναβης δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται η νόθευση προϊόντων κάνναβης με ισχυρά συνθετικά κανναβινοειδή, καθώς και η αυξημένη κυκλοφορία ημισυνθετικών παραγώγων τους.
Οι ουσίες αυτές διατίθενται ολοένα και συχνότερα μέσω ηλεκτρονικών τσιγάρων ή βρώσιμων προϊόντων, γεγονός που εγείρει προβληματισμό για την προσέλκυση νέων και νεαρών χρηστών, οι οποίοι ενδέχεται να υποτιμούν τους κινδύνους.
Στο μικροσκόπιο τα νέα συνθετικά οπιοειδή
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στα νέα συνθετικά οπιοειδή, τα οποία θεωρούνται από τις πιο επικίνδυνες κατηγορίες ουσιών λόγω της εξαιρετικά υψηλής δραστικότητάς τους.
Μόνο το 2025 καταγράφηκαν επτά νέα συνθετικά οπιοειδή μέσω του ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης (EWS), μεταξύ των οποίων ουσίες της κατηγορίας των νιταζενίων και των ορφινών.
Η EUDA υπενθυμίζει ότι το συγκεκριμένο σύστημα λειτουργεί από το 1997 και έχει σχεδιαστεί για να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει έγκαιρα τις απειλές που προκύπτουν από νέες ψυχοδραστικές ουσίες.
Αυξάνεται η χρήση κεταμίνης στους νέους
Σημαντική αναφορά γίνεται και στην κεταμίνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται ευρέως ως αναισθητικό στην ιατρική, αλλά παρουσιάζει αυξανόμενα φαινόμενα κατάχρησης.
Παρότι η συνολική κατανάλωσή της παραμένει σχετικά περιορισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η χρήση της εξαπλώνεται σε περιβάλλοντα νεολαίας και σε χώρους νυχτερινής διασκέδασης, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τις αρχές δημόσιας υγείας.
Η κοκαΐνη παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής
Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η κοκαΐνη εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα ναρκωτικά στην Ευρώπη.
Εκτιμάται ότι περίπου 4,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας 15 έως 64 ετών έκαναν χρήση κοκαΐνης κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, γεγονός που καταδεικνύει τη διατήρηση της υψηλής ζήτησης παρά τις προσπάθειες περιορισμού της διακίνησης.
Νέες μέθοδοι διακίνησης και πιο κατακερματισμένες αποστολές
Στο πεδίο της παράνομης διακίνησης, οι εγκληματικές οργανώσεις φαίνεται να προσαρμόζονται διαρκώς στα μέτρα ελέγχου των αρχών.
Σύμφωνα με την EUDA, οι διακινητές χρησιμοποιούν πλέον μικρότερα και λιγότερο ελεγχόμενα λιμάνια, ταχύπλοα σκάφη, ημικαταδυόμενα μέσα, drones και εξελιγμένες τεχνικές απόκρυψης, με στόχο να αποφεύγουν τον εντοπισμό.
Παράλληλα, αυξάνονται οι εισαγωγές κάνναβης από χώρες όπως ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε μικρότερο βαθμό καταγράφονται ροές και από την Ταϊλάνδη.
Όσον αφορά την κοκαΐνη, οι συνολικές κατασχέσεις μειώθηκαν στους 330 τόνους το 2024 από 419 τόνους το 2023. Ωστόσο, ο αριθμός των επιμέρους κατασχέσεων αυξήθηκε στις 97.000 από 95.000 το προηγούμενο έτος.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί τους αναλυτές της EUDA στο συμπέρασμα ότι τα κυκλώματα διακίνησης επιλέγουν πλέον μικρότερες και πιο κατακερματισμένες αποστολές, μειώνοντας τον κίνδυνο μεγάλων απωλειών σε περίπτωση εντοπισμού από τις αρχές.
Η υπηρεσία καταλήγει ότι η συνεχής εμφάνιση νέων ουσιών, η αυξημένη πολυκατανάλωση και οι ολοένα πιο ευέλικτες μέθοδοι διακίνησης συνθέτουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον, καθιστώντας αναγκαίες τις επενδύσεις στην πρόληψη, τη θεραπεία, τη μείωση της βλάβης και την κοινωνική επανένταξη των χρηστών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
