Γιατί μια βιομηχανία που περιορίζει την παραγωγή, αναβάλλει επενδύσεις και χάνει ανταγωνιστικότητα μπορεί να παραμένει «ζωντανή», όπως είπε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, αλλά δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης.Και η διαφορά με τους ευρωπαίους ανταγωνιστές γίνεται ολοένα πιο έντονη. Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέοντα, βιομηχανίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξασφαλίζουν ηλεκτρική ενέργεια κοντά στα 50 ευρώ/MWh, όταν στην Ελλάδα η χονδρεμπορική τιμή μπορεί να φθάνει κοντά στα 200 ευρώ/MWh.

«Ο Ιταλός έχει 50 ευρώ και ο Έλληνας 200», ανέφερε χαρακτηριστικά στη Ναυτεμπορική, σημειώνοντας ότι με το φυσικό αέριο στα 83 ευρώ/MWh η χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρισμού διαμορφώνεται στην περιοχή των 200 ευρώ/MWh.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι η επόμενη επένδυση

Η μεγαλύτερη ανησυχία της βιομηχανίας δεν αφορά τόσο την αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης όσο την απόφαση για την επόμενη επένδυση.Μια υφιστάμενη επιχείρηση μπορεί να μειώσει παραγωγή, να περιορίσει δαπάνες και να αναζητήσει τρόπους να απορροφήσει ένα μέρος της επιβάρυνσης.

Μια νέα επένδυση, όμως, απαιτεί ορίζοντα.Και αυτός ο ορίζοντας απουσιάζει όταν μια επιχείρηση δεν γνωρίζει σε ποια επίπεδα θα βρίσκεται το ενεργειακό της κόστος σε έναν ή δύο χρόνους. «Δώσε κάτι σταθερό να βλέπει ο άλλος ότι για τρία χρόνια εγώ βάζω πρόγραμμα επενδύσεων, να κάνω επενδύσεις, να προχωρήσω, να αναπτυχθώ», τόνισε ο κ. Κοντολέων.

Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο για την ΕΒΙΚΕΝ: όχι μια πρόσκαιρη επιδότηση, αλλά ένα προβλέψιμο ενεργειακό κόστος που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν.

Η ανάγκη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν συνδεθεί με τον στόχο αύξησης της συμμετοχής της μεταποίησης στο ΑΕΠ.Σήμερα η μεταποίηση αντιστοιχεί περίπου στο 9% του ελληνικού ΑΕΠ, ενώ ο στόχος είναι να φθάσει στο 12%.

«Πώς θα πάει;», διερωτήθηκε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται τέταρτη από το τέλος στην Ευρώπη, πάνω μόνο από τη Μάλτα, το Λουξεμβούργο και την Κύπρο.

700 ενεργοβόρες επιχειρήσεις στο στόχαστρο

Σύμφωνα, επίσης, με την ΕΒΙΚΕΝ, περίπου 700 ενεργοβόρες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, με την ενέργεια να μπορεί να αντιπροσωπεύει έως και το 30% του κόστους παραγωγής.Για τις επιχειρήσεις αυτές, η τιμή του ηλεκτρισμού δεν αποτελεί μια ακόμη παράμετρο του κόστους. Αποτελεί παράγοντα που μπορεί να καθορίσει εάν ένα προϊόν θα παραμείνει ανταγωνιστικό ή θα βγει εκτός αγοράς.

Το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.Η ελληνική βιομηχανία δεν μπορεί να μετακυλίσει εύκολα το αυξημένο κόστος στον πελάτη, όταν ανταγωνίζεται επιχειρήσεις από χώρες όπου το ενεργειακό κόστος είναι σημαντικά χαμηλότερο.

Το παράδειγμα της χαλυβουργίας είναι χαρακτηριστικό. Το ελληνικό προϊόν ανταγωνίζεται το ιταλικό και το ισπανικό στην ίδια διεθνή αγορά.«Εάν δεν είσαι ανταγωνιστικός, δεν πουλάς», σημείωσε ο κ. Κοντολέων.

Με άλλα λόγια, το υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δεν μετατρέπεται αυτόματα σε υψηλότερη τιμή πώλησης. Μετατρέπεται σε μικρότερο περιθώριο, απώλεια ανταγωνιστικότητας και, τελικά, πίεση στην παραγωγή.

Το CISAF και ο ορίζοντας της τριετίας

Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η σημασία του ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF, στο οποίο η ΕΒΙΚΕΝ επενδύει σημαντικές προσδοκίες.Όπως εξήγησε ο κ. Κοντολέων, το πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στήριξης των ενεργοβόρων επιχειρήσεων για τρία χρόνια.Προβλέπεται έκπτωση 50% επί της εμπορικής τιμής για το 50% της κατανάλωσης, κάτι που αντιστοιχεί ουσιαστικά σε έκπτωση περίπου 25% επί της συνολικής κατανάλωσης.

Για τη βιομηχανία, όμως, το κρίσιμο στοιχείο είναι η προβλεψιμότητα.Εάν μια επιχείρηση γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό το ενεργειακό της κόστος για τρία χρόνια, μπορεί να καταρτίσει επενδυτικό πρόγραμμα, να προχωρήσει σε νέες παραγωγικές μονάδες και να σχεδιάσει την επέκτασή της.

Και η στήριξη δεν είναι χωρίς αντάλλαγμα. Το 50% των χρημάτων που θα λάβει η επιχείρηση θα πρέπει, εντός δύο ετών, να κατευθυνθεί σε νέες ΑΠΕ, αποθήκευση ή έργα ενεργειακής εξοικονόμησης.

Έτσι, το ευρωπαϊκό μοντέλο επιχειρεί να συνδέσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας με την πράσινη μετάβαση.

Γερμανία, Βουλγαρία και η μάχη των 50 ευρώ

Το πρόβλημα για την Ελλάδα είναι ότι ο ανταγωνισμός δεν περιμένει.Ο κ. Κοντολέων αναφέρθηκε στη Γερμανία, αλλά και στη Βουλγαρία, όπου η βιομηχανία είχε εγγυημένη τιμή 62,5 ευρώ/MWh και, σύμφωνα με ενημέρωση της ΕΒΙΚΕΝ από ελληνικά εργοστάσια που δραστηριοποιούνται στη γειτονική χώρα, η τιμή μειώθηκε στα 50 ευρώ/MWh.Η σύγκριση είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.

Στη Βουλγαρία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, η βιομηχανία αντιστοιχεί περίπου στο 15% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 9% στην Ελλάδα.Η διαφορά δεν είναι απλώς αριθμητική. Αποτυπώνει δύο διαφορετικές συνθήκες ανταγωνισμού.

«Πάμε να υπογράψουμε και στα 115 ευρώ»

Η ανάγκη για σταθερότητα αποτυπώθηκε και στην αναφορά του κ. Κοντολέοντα στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας για τους οικιακούς καταναλωτές.

«Ευπρόσδεκτο να το δώσει και στη βιομηχανία. Το δεχόμαστε σήμερα. Πάμε να υπογράψουμε. Με 115 ευρώ», ανέφερε. Ακόμη και μια τιμή της τάξης των 115 ευρώ/MWh θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσει βάση για συμφωνία, εφόσον προσέφερε το στοιχείο που σήμερα λείπει: ορατότητα.

Από την επιβίωση στην ανάπτυξη

Εάν, πάντως, όπως είπε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, η Ελλάδα θέλει να αυξήσει τη συμμετοχή της μεταποίησης στο ΑΕΠ από το 9% στο 12%, χρειάζεται μια βιομηχανία που δεν θα προσπαθεί απλώς να επιβιώσει, αλλά θα έχει λόγο να επενδύσει.Και αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα πίσω από τη φράση του Αντώνη Κοντολέοντα: «Εμείς θα επιβιώσουμε. Ξέρουμε τη δουλειά μας. Θα συρρικνωθούμε. Κάτι θα κάνουμε. Το θέμα είναι: η χώρα πάει μπροστά έτσι;».