Οι αλλαγές βασίζονται σε τρεις βασικούς άξονες: Την ψηφιοποίηση και διαλειτουργικότητα με τον συμβολαιογράφο να αποτελεί κεντρικό συντονιστή, την ευελιξία στην φορολογία και την κατάργηση περιττών δικαιολογητικών.

Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιδιώκει να απελευθερώσει την αγορά ακινήτων, μειώνοντας γραφειοκρατία και κόστος, και ταυτόχρονα να δώσει πραγματική διέξοδο σε κληρονομιές και κατασχεμένα ακίνητα που μέχρι σήμερα «πάγωναν» εκτός αγοράς.

Ο συμβολαιογράφος κεντρικός συντονιστής των μεταβιβάσεων

Κεντρικό στοιχείο των αλλαγών είναι η αναβάθμιση του ρόλου του συμβολαιογράφου, ο οποίος μετατρέπεται σε «one stop shop» για όλη τη διαδικασία μεταβίβασης. Μέσω διασύνδεσης με κρίσιμους φορείς του Δημοσίου όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο, η ΑΑΔΕ και το Κτηματολόγιο, ο συμβολαιογράφος θα συλλέγει ψηφιακά όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, θα διεκπεραιώνει τις φορολογικές δηλώσεις και θα συντονίζει όλες τις πληρωμές που σχετίζονται με τη μεταβίβαση.

Παράλληλα, δημιουργείται ειδικός ακατάσχετος λογαριασμός, μέσω του οποίου θα καταβάλλεται το τίμημα της πώλησης και όλα τα σχετικά έξοδα. Ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί και θα αποδίδει φόρους, οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, καθώς και τα δικαιώματα του Κτηματολογίου, χωρίς πρόσθετες ενέργειες από τους εμπλεκόμενους.

Φόρος κληρονομιάς: Πληρωμή από το τίμημα της πώλησης

Μία από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις αφορά τα κληρονομημένα ακίνητα. Ο φόρος κληρονομιάς πλέον θα μπορεί να καλύπτεται απευθείας από το τίμημα της πώλησης. Το συμβόλαιο συντάσσεται χωρίς να απαιτείται προκαταβολική εξόφληση του φόρου ή πιστοποιητικό εξόφλησης. Ο συμβολαιογράφος παρακρατεί το αντίστοιχο ποσό και το αποδίδει στην ΑΑΔΕ, υποβάλλοντας παράλληλα τη σχετική δήλωση κατά την υπογραφή του συμβολαίου. Με αυτό τον τρόπο αίρεται ένα κρίσιμο εμπόδιο για ιδιοκτήτες που μέχρι σήμερα αδυνατούσαν να πωλήσουν λόγω έλλειψης ρευστότητας.

Ξεμπλοκάρισμα κατασχεμένων ακινήτων

Το νέο πλαίσιο δίνει λύση και στις μεταβιβάσεις κατασχεμένων ακινήτων. Στο εξής, η μεταβίβαση μπορεί να ολοκληρωθεί οριστικά, εφόσον ένα μέρος του τιμήματος παρακρατείται και αποδίδεται στην ΑΑΔΕ, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και το ποσό της πώλησης. Έως τώρα, ακόμη και ολοκληρωμένες πωλήσεις ήταν ευάλωτες σε ακυρώσεις, γεγονός που αποθάρρυνε αγοραστές και «πάγωνε» την αγορά.

Κατάργηση υποχρεωτικού τοπογραφικού σε εντός σχεδίου περιοχές

Καταργείται η υποχρέωση σύνταξης νέου τοπογραφικού διαγράμματος για μεταβιβάσεις σε περιοχές εντός σχεδίου όπου υπάρχουν κυρωμένες πράξεις εφαρμογής και λειτουργεί το Κτηματολόγιο. Το κτηματολογικό φύλλο περιλαμβάνει ήδη το απαραίτητο τοπογραφικό υπόβαθρο, ενώ τα κρίσιμα πολεοδομικά στοιχεία προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου. Μέχρι σήμερα, η απαιτούμενη σύνταξη νέου τοπογραφικού και η βεβαίωση μηχανικού αύξαναν κόστος και καθυστερήσεις χωρίς ουσιαστικό όφελος.