• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Γλωσσική Εντροπία
11:04 - 09 Φεβ 2026

Γλωσσική Εντροπία

Στις πολλαπλές δοκιμασίες, γλωσσικού κυρίως αλλά και αισθητικού χαρακτήρα στις οποίες μας υποβάλλει η έκθεσή μας στο δημόσιο λόγο, ήρθε να προστεθεί πρόσφατα και ο αποτρόπαιος νεολογισμός «το Ελληνικό FBI» (!). Ως να μην έφταναν τα cliché «πύρινη λαίλαπα», «επέλαση του χιονιά» και άλλες ηχηρές δημοσιογραφικές κενολογίες, το «Ελληνικό FBI», έχοντας πιθανόν ξεκινήσει από τη διατύπωση κάποιου αδαούς αστυνομικού συντάκτη, αφού υιοθετήθηκε και πήρε επίσημη «θεώρηση» από τα πρωθυπουργικά χείλη, βρίσκει σιγά – σιγά τη θέση του στα δελτία ειδήσεων της Ελληνικής Τηλεόρασης και πολλών άλλων «σοβαρών» τηλεοπτικών σταθμών.

Αλήθεια, πόσο θεσμικά και ιστορικά αδαής πρέπει να είναι κάποιος για να δίνει αυτήν την ονομασία σε μια αστυνομική δομή η οποία, προφανώς, δεν θα μπορούσε να έχει σχέση με την ελληνική κρατική οργάνωση, που βέβαια δεν έχει ομοσπονδιακό χαρακτήρα; Όμως αυτό το κρούσμα ασχετοσύνης δεν είναι παρά μόνο η πιο πρόσφατη επίθεση γλωσσικής βαρβαρότητας την οποία υφιστάμεθα. Έχουν προηγηθεί και πολιτογραφηθεί στην καθομιλουμένη, με συνήθη αφετηρία άστοχες δημοσιογραφικές παρομοιώσεις και παραλληλισμούς, πλείστες όσες εκφράσεις του ίδιου τύπου, όπως «αθηναϊκή Ριβιέρα…», « Έλληνας Εσκομπάρ…» κ.ά.

Και ενώ η πρωτότυπος Ριβιέρα υστερεί, ομολογουμένως, της αθηναϊκής κατά τη…δυσοσμία της τελευταίας όταν υπάρχει νεροποντή, ενώ οι κατά καιρούς Έλληνες Εσκομπάρ υπερέχουν του πραγματικού μόνο κατά την περίμετρο της κοιλίτσας, το φαινόμενο της επικράτησης τέτοιων εκφράσεων πιστοποιεί ότι δεν πρόκειται απλώς για άστοχες παρομοιώσεις αλλά ίσως είναι βαθύτερης αιτιολογίας αλλοίωση του ίδιου του τρόπου με τον οποίο επικοινωνούμε μεταξύ μας: δεν είναι μόνο η άγνοια των κανόνων και των πειθαρχιών της ελληνικής γλώσσας. Μαρτυρεί και την προσπάθεια η μεταφορά της πληροφορίας να γίνει με τον ταχύτερο τρόπο, παραπέμποντας σε λίγο ως πολύ οικείες εικόνες και προσλαμβάνουσες, για να διαμορφώσει μέσω αυτών μια θετική ή αρνητική προδιάθεση χωρίς να εξηγήσει την ουσία της πληροφορίας στον δέκτη: το FBI, από τις ταινίες που έχουμε δει και τα ακούσματα που έχουμε, είναι μια αποτελεσματική αστυνομική δομή, άρα και το ελληνικό FBI είναι κάτι καλό, η δική μας αξιολόγηση προκαταλαμβάνεται. Ενώ ο …..απαισιότατος Εσκομπάρ αυτόματα προσθέτει μελανά χρώματα στον Έλληνα ομόλογό του, ακόμη και αν ο τελευταίος δεν έχει το δολοφονικό παρελθόν του γνήσιου Εσκομπάρ.

Αντίστοιχα η, δύσβατη το θέρος, παραλιακή, όταν σερβίρεται ως «Αθηναϊκή Ριβιέρα» εξορκίζει τις δύσοσμες μνήμες και το κυκλοφοριακό χάος που κάποιος μπορεί να έχει συνδέσει με αυτήν. Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των αδόκιμων ευφημισμών, είναι μια ματαιοδοξία που θυμίζει το «και η μυλωνού τον άντρα της με τους πραματευτάδες». Και μπορεί σε κάποιο βαθμό να βγάζει και μια ασυνείδητη υπερ-αναπλήρωση ενός υφέρποντος αισθήματος κατωτερότητας, κάτι που δεν αξίζει στη σημερινή Ελλάδα!

Πώς αλλιώς να εξηγήσει κάποιος την επικράτηση εκφράσεων που χρησιμοποιούνται σήμερα για να κωδικοποιήσουν την επικοινωνία σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων, όπως:
• «Μην αγχώνεσθε», όταν δεν προκύπτει ότι ο προς ον απευθύνεται η παραίνεση είναι σε κατάσταση άγχους
• «Εννοείται…» ως αυτόματη αντίδραση σε ερώτημα του οποίου η απάντηση ουδόλως είναι προφανής
• «τέλεια» για κάτι που λέγεται ή αναφέρεται στο διάλογο και που δεν δικαιολογεί τέτοιον ενθουσιασμό.

Ο υπογράφων δεν διεκδικεί δάφνες ενός νέου … Μπαμπινιώτη. Ισχυρίζεται όμως, κάνοντας χρήση της μαχόμενης λογικής, ότι αυτές οι κοτσάνες δεν είναι απλά γλωσσικά φαινόμενα αλλά μαρτυρούν σοβαρότερες στρεβλώσεις της συλλογικής νοοτροπίας μας που σωστό είναι να μας απασχολήσουν σοβαρά, ως σύμπτωμα αυξημένης γλωσσικής εντροπίας της κοινωνίας μας. Διότι ως γνωστόν «γλώττα λανθάνουσα…».

Τελευταία τροποποίηση στις 10/02/2026 - 09:52