Το El Niño είναι ένα περιοδικό μετεωρολογικό φαινόμενο στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο μεταβάλλει τους ανέμους και χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες των υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό. Οι αλλαγές αυτές στους ανέμους και στις θερμοκρασίες των ωκεανών επηρεάζουν τα καιρικά μοτίβα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το Κέντρο Κλιματικών Προβλέψεων της NOAA εκτιμά ότι υπάρχει 63% πιθανότητα το φαινόμενο να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» El Niño (γνωστό ανεπίσημα ως Super El Niño) και να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα γεγονότα El Niño που έχουν καταγραφεί από το 1950. Ως ένδειξη της βεβαιότητας των επιστημόνων, η NOAA δίνει 100% πιθανότητα το El Niño να συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του φθινοπώρου και εξαιρετικά υψηλές πιθανότητες να διατηρηθεί και τον χειμώνα.
Για να χαρακτηριστεί ως Super El Niño, οι θερμοκρασίες των υδάτων στον τροπικό Ειρηνικό πρέπει να είναι πάνω από 2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τον μέσο όρο. Ορισμένα αξιόπιστα κλιματικά μοντέλα υποδεικνύουν ότι αυτό το όριο ενδέχεται να ξεπεραστεί σημαντικά.
Τους τελευταίους μήνες, μεγάλες ποσότητες ασυνήθιστα θερμού νερού μετακινούνται από τον δυτικό προς τον ανατολικό τροπικό Ειρηνικό, λόγω μεταβολών στους ανέμους. Αυτά τα θερμά νερά, που ταξιδεύουν σε βάθη περίπου 180 έως 300 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αρχίζουν τώρα να ανέρχονται στην επιφάνεια κοντά στη Νότια Αμερική. Παρόμοια φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και σε προηγούμενα έντονα επεισόδια El Niño.
Τα Super El Niño είναι σχετικά σπάνια. Τα πιο πρόσφατα καταγράφηκαν τις περιόδους 2015-2016, 1997-1998 και 1982-1983.
Επειδή το El Niño μεταφέρει μεγάλες ποσότητες θερμικής ενέργειας από τον ωκεανό στην ατμόσφαιρα, επηρεάζει επίσης το παγκόσμιο κλίμα. Προσθέτει επιπλέον θέρμανση πάνω στην ήδη υφιστάμενη τάση υπερθέρμανσης που προκαλείται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων, καθιστώντας σχεδόν βέβαιο ότι το 2027 θα ξεπεράσει το 2024 ως το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί στον πλανήτη.
Το El Niño αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης ακραίων καιρικών και κλιματικών φαινομένων, όπως καύσωνες, πλημμύρες και ξηρασίες, ανάλογα με την περιοχή.
Τυφώνες
Παρότι το El Niño μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την περίοδο των τυφώνων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό, συνήθως περιορίζει τον αριθμό των τυφώνων στον Ατλαντικό Ωκεανό. Όσο ισχυρότερο είναι το El Niño, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να εμφανιστούν αυτές οι επιδράσεις.
Χειμώνας στις ΗΠΑ
Συνήθως παρατηρούνται θερμότερες από το φυσιολογικό συνθήκες στις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ, στον δυτικό Καναδά και στην Αλάσκα, χωρίς αυτό να αποκλείει κατά διαστήματα ψυχρές εισβολές.
Στις νότιες πολιτείες, ο χειμώνας είναι συχνά πιο υγρός και ψυχρότερος, καθώς ένας πιο ενεργός αεροχείμαρρος (jet stream) κατευθύνει περισσότερες καταιγίδες στην περιοχή.
- Η Καλιφόρνια ενδέχεται να βιώσει συχνότερα φαινόμενα «ατμοσφαιρικών ποταμών» (atmospheric rivers), δηλαδή έντονες εισροές υγρασίας που προκαλούν ισχυρές βροχοπτώσεις, αν και είναι δύσκολο να προβλεφθεί ποια τμήματα της πολιτείας θα επηρεαστούν περισσότερο.
Πλημμύρες, καύσωνες και ξηρασίες
Ορισμένες περιοχές, όπως η Αυστραλία και η Ινδονησία, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε ξηρασίες και καύσωνες κατά τη διάρκεια ενός El Niño, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε δασικές πυρκαγιές και προβλήματα υδροδότησης.
- Στην Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία, οι μουσώνες συνήθως εξασθενούν το καλοκαίρι, κάτι που ήδη φαίνεται να συμβαίνει. Οι μειωμένες βροχοπτώσεις μπορούν να επιδεινώσουν τα ακραία κύματα ζέστης.
- Η περιοχή της Καραϊβικής συχνά αντιμετωπίζει ξηρασία κατά τη διάρκεια του El Niño.
- Σε τμήματα της νότιας και ανατολικής Ασίας, οι χειμώνες τείνουν να είναι θερμότεροι και ξηρότεροι από το κανονικό.
- Στη νοτιοανατολική Αφρική, οι συνθήκες ξηρασίας μπορεί να ενταθούν κατά το καλοκαίρι του Νοτίου Ημισφαιρίου (Δεκέμβριος–Φεβρουάριος), ενώ περιοχές κοντά στο Κέρας της Αφρικής ενδέχεται να δεχθούν έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες από τον Οκτώβριο έως τον Ιανουάριο.
- Στη νοτιοανατολική Νότια Αμερική παρατηρούνται συχνά αυξημένες βροχοπτώσεις, ενώ στη νοτιοανατολική Βραζιλία επικρατούν υψηλότερες θερμοκρασίες από το φυσιολογικό.
- Μια εκτεταμένη περιοχή της βόρειας Νότιας Αμερικής και τμημάτων της Κεντρικής Αμερικής τείνει να είναι ξηρότερη από τον μέσο όρο μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου.
- Η βορειοδυτική Νότια Αμερική, συμπεριλαμβανομένου του Περού, είναι επιρρεπής σε έντονες βροχοπτώσεις από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο λόγω των ασυνήθιστα θερμών θαλάσσιων υδάτων.
Ωκεανοί
Τα επεισόδια El Niño μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένα θαλάσσια κύματα καύσωνα και λεύκανση των κοραλλιών, καθώς τα κοράλλια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις αυξημένες θερμοκρασίες των ωκεανών. Τα θαλάσσια αυτά κύματα καύσωνα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα περιφερειακά καιρικά πρότυπα.
Οικονομικές επιπτώσεις
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα ισχυρά El Niño μπορούν να επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη χωρών λόγω φυσικών καταστροφών, διαταραχών στην παραγωγή και διάθεση τροφίμων και άλλων αρνητικών επιπτώσεων.
Ωστόσο, δεν ακολουθούν όλα τα El Niño το ίδιο «σενάριο». Ακόμη και τα πολύ ισχυρά επεισόδια παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες και συχνά επιφυλάσσουν εκπλήξεις.
Υπάρχει επίσης πρόσθετη αβεβαιότητα σχετικά με τις επιπτώσεις αυτού του Super El Niño, επειδή συμβαίνει σε μια εποχή κατά την οποία ο πλανήτης είναι ήδη σημαντικά θερμότερος λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η ήδη αυξημένη θερμοκρασία του πλανήτη θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τα ακραία καιρικά φαινόμενα που σχετίζονται με το El Niño.
Με λίγα λόγια, δεν έχει υπάρξει ποτέ στην ιστορία ένα El Niño — πόσο μάλλον ένα Super El Niño — σε ένα τόσο θερμό κλιματικό υπόβαθρο όσο αυτό που βιώνει σήμερα η Γη.
