Και λογικό είναι να αυξηθούν οι προσπάθειες διάδοσης της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό, όπως εξάλλου κάνουν όσοι λαοί έχουν διεθνείς γλώσσες, οι Άγγλοι με τα Βρετανικά Συμβούλια, οι Γάλλοι, οι Γερμανοί και οι Κινέζοι με τα Ινστιτούτα τους.

Το τι θα πετύχουμε είναι άγνωστο, πάντως ας μη ξεχνάμε την αγγλική έκφραση “It is Greek to me” που σημαίνει το ίδιο με αυτό που λέμε εμείς, είναι Κινέζικα, δηλαδή δεν καταλαβαίνω τίποτα. H έκφραση αυτή αναφέρεται στο έργο του Σαιξπηρ Ιούλιος Καίσαρ, αλλά υπήρχε από την αρχαία Ρώμη για να δείξει τη δυσκολία που είχαν οι ξένοι με τη γλώσσα μας.

Η ελληνική γλώσσα είναι δύσκολη. Πάρα πολύ δύσκολη για τους ξένους που δεν την έχουν διδαχθεί ούτε την ακούνε εδώ, αλλά και για τους Έλληνες που τη διδάσκονται στα σχολεία και την ακούν όλη μέρα στην πατρίδα.

Και επειδή είναι δύσκολη, οι νέοι αλλά και πολλοί μεγαλύτεροι, επικοινωνούν μέσω μηνυμάτων με τα κινητά τους σε Greeklish δηλαδή με λέξεις που έχουν μεν ελληνικό ήχο, αλλά είναι γραμμένες με λατινικούς χαρακτήρες. Γιατί; Γιατί η ελληνική ορθογραφία είναι περίπλοκη. Εκατοντάδες κανόνες και ισάριθμες εξαιρέσεις. Δύσκολη γραμματική.

Και ενώ η γλώσσα μας αναγνωρίζεται διεθνώς, είναι μια γλώσσα που χάνεται μέσα στην Ελλάδα.

Ο τρόπος διδασκαλίας της στα ελληνικά σχολεία - που είναι φτιαγμένα για τους εκπαιδευτικούς και όχι για τους μαθητές - είναι απωθητικός για τους μαθητές. Καταλήγουν, όπως και σε όλα τα άλλα μαθήματα, λόγω του πολύ κακού εκπαιδευτικού συστήματος, να μη μαθαίνουν τη γλώσσα, όπως δε μαθαίνουν μαθηματικά, ούτε τα υπόλοιπα μαθήματα. Οι Έλληνες μαθητές σύμφωνα με τον οργανισμό Πίζα, έχουν πρόβλημα κατανόησης κειμένων, εννοιών και μαθηματικών. Βρίσκονται πάρα πολύ χαμηλά στις αξιολογήσεις, τις οποίες βέβαια οι Έλληνες εκπαιδευτικοί δεν αποδέχονται ως αξιόπιστες, διότι αποκαλύπτουν το χάλι του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Όμως η αλήθεια είναι αυτή και το βλέπουμε καθημερινά μέσα στη χώρα. Οι Έλληνες έχουν πρόβλημα με τη γλώσσα και την εγκαταλείπουν επιλέγοντας τα Greeklish. Όμως ούτε στα ελληνικά, ούτε στα Greeklish καταφέρνουν να επικοινωνήσουν διότι δεν αντιλαμβάνονται τις έννοιες. Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας υπάρχει στα λεξικά, αλλά όχι στις καθημερινές συνομιλίες. Στα σπίτια οι οικογένειες χρησιμοποιούν ένα ελάχιστο λεξιλόγιο. Στα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης λίγο μεγαλύτερο και ενίοτε προστίθενται κάποιοι ειδικοί όροι ανάλογα με την είδηση. Στα άρθρα μας το ίδιο. Χρειάζεται να χρησιμοποιούμε περισσότερες λέξεις; Μάλλον όχι, αν ήταν ανάγκη θα χρησιμοποιούσαμε, εξάλλου λίγοι θα τις καταλάβαιναν. Αναγκαζόμαστε να χρησιμοποιούμε ολοένα λιγότερες και απλούστερες λέξεις για να είναι κατανοητό ένα άρθρο.

Τι πρέπει λοιπόν να γίνει για να διασωθεί η γλώσσα, για να πάψουν οι Έλληνες να επικοινωνούν με Greeklish και τελικά για να μπορούν να κατανοούν έννοιες και σύνθετα ζητήματα σε όλα τα μαθήματα;

Να απλουστευτεί η γλώσσα αλλά και η διδασκαλία της στα σχολεία - όχι στα Πανεπιστήμια, εκεί είναι άλλη υπόθεση. Όπως πρέπει να απλουστευθεί και η διδασκαλία των άλλων μαθημάτων, ώστε να μπορέσουν οι μαθητές να τα καταλάβουν και ίσως να τα μάθουν. Πρέπει δηλαδή να αλλάξει το εκπαιδευτικό σύστημα και να προσαρμοστεί στα δεδομένα της εποχής μας, στις ανάγκες και τις δυνατότητες των μαθητών. Όλων των μαθητών, όχι των αριστούχων.

Η επιτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος δεν μπορεί να κρίνεται από το αν ένας, δύο ή δέκα μαθητές μπήκαν πρώτοι στη Σορβόνη, την Οξφόρδη και το Χάρβαρντ. Κρίνεται από το αν ο μέσος, αν όχι ο τελευταίος μαθητής, έμαθε στοιχειωδώς τη γλώσσα και την αναγκαία για την καθημερινότητα αριθμητική. Από το αν μπορούν όλοι οι απόφοιτοι του ελληνικού σχολείου να καταλάβουν έννοιες και ζητήματα. Και δυστυχώς δεν μπορούν.

Πανηγυρίζουμε για τους αριστούχους μας, αλλά ο μέσος όρος είναι πολύ χαμηλά. Και φυσικά, τους αριστούχους δεν τους έκανε αριστούχους το εκπαιδευτικό σύστημα. Έγιναν αριστούχοι μόνοι τους, επειδή διάβασαν πολύ, επειδή ενδιαφέρθηκαν, επειδή προσπάθησαν. Ίσως και επειδή ένας καθηγητής - εξαίρεση, τους ενέπνευσε και αγάπησαν το μάθημα. Δεν είναι όμως ο κανόνας οι εκπαιδευτικοί που εμπνέουν, είναι οι εξαιρέσεις. Όπως τελικά εξαιρέσεις καταλήγουν να είναι και οι Έλληνες που γνωρίζουν τη γλώσσα, που κατανοούν τις σύνθετες έννοιες, που διαθέτουν ευρύτητα γνώσεων και που αντιλαμβάνονται σύνθετα ζητήματα.

Είναι λοιπόν πράγματι αιτία χαράς και υπερηφάνειας η αναγνώριση της σημασίας της ελληνικής γλώσσας από την UNESCO, και της προσφορά της (στο παρελθόν) στον παγκόσμιο πολιτισμό, αλλά για να τη διατηρήσουμε ζωντανή και να μη γίνει όπως τα λατινικά, μια νεκρή γλώσσα με σπουδαία προσφορά, πρέπει οι εκπαιδευτικοί μας να βρουν τρόπους να την απλοποιήσουν και να τη διδάσκουν με τρόπο που να εξυπηρετεί τους μαθητές, όχι τη δική τους αυθεντία ή τα συμφέροντα τους.