Η συγκεκριμένη μορφή απάτης χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς τα μηνύματα έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να παραπέμπουν σε αυθεντικές ενημερώσεις των Αρχών. Μάλιστα, περιλαμβάνουν λεπτομέρειες που αποσκοπούν στο να ενισχύσουν την αξιοπιστία τους, όπως ημερομηνία, ώρα και σημείο της υποτιθέμενης παράβασης, αριθμό φακέλου, αναφορές σε διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ακόμη και την ταχύτητα με την οποία φέρεται να κινούνταν το όχημα.
Αφού δημιουργήσουν την εντύπωση ότι πρόκειται για πραγματική παράβαση, οι επιτήδειοι επιχειρούν να ασκήσουν πίεση στον παραλήπτη, παρουσιάζοντας την πληρωμή ως επείγουσα. Συγκεκριμένα, προσφέρουν έκπτωση έως και 50% στο υποτιθέμενο πρόστιμο, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό θα καταβληθεί άμεσα, και στη συνέχεια παραπέμπουν τον πολίτη, μέσω συνδέσμου, σε ιστοσελίδα που εμφανίζεται ως επίσημη.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ηλεκτρονική απάτη τύπου phishing, με βασικό στόχο την υποκλοπή στοιχείων τραπεζικών καρτών, κωδικών e-banking και άλλων προσωπικών δεδομένων.
Η «έκπτωση» που μπορεί να προδώσει την απάτη
Ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών και στέλεχος της Τροχαίας, Νίκος Ρήγας, μιλώντας στο ΕΡΤnews, προειδοποιεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και αναδεικνύει ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει ως άμεση ένδειξη απάτης: την υποτιθέμενη έκπτωση στο πρόστιμο.
Όπως εξηγεί, με βάση τον ισχύοντα Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν προβλέπονται εκπτώσεις στα πρόστιμα. Επομένως, ένα μήνυμα που ενημερώνει τον πολίτη ότι μπορεί να καταβάλει μικρότερο ποσό εφόσον πληρώσει άμεσα θα πρέπει να θεωρείται ύποπτο.
Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι απατεώνες εμφανίζουν ένα πρόστιμο ύψους 310 ευρώ και υποστηρίζουν ότι αυτό μπορεί να μειωθεί στα 150 ευρώ, εφόσον ο παραλήπτης προχωρήσει στην πληρωμή μέχρι μια συγκεκριμένη «τελευταία ημέρα».
Σε άλλη εκδοχή του μηνύματος, δεν αναγράφεται καν συγκεκριμένο ποσό. Ο παραλήπτης πληροφορείται ότι το όχημά του έχει δήθεν ελεγχθεί και καλείται να πατήσει σε έναν σύνδεσμο, προκειμένου να ενημερωθεί για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την υποτιθέμενη παράβαση.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο κοινός παρονομαστής είναι η προσπάθεια να οδηγηθεί ο πολίτης σε σύνδεσμο που δεν θα πρέπει να ανοίξει.
Πώς στήνεται η παγίδα
Η μεθοδολογία των δραστών βασίζεται στην ανησυχία που μπορεί να προκαλέσει σε έναν πολίτη η ενημέρωση για μια υποτιθέμενη τροχαία παράβαση και η πιθανότητα επιβολής προστίμου. Ταυτόχρονα, η προσφορά για άμεση εξόφληση με μειωμένο ποσό δημιουργεί ένα επιπλέον αίσθημα πίεσης, ώστε ο παραλήπτης να αντιδράσει γρήγορα, χωρίς να προλάβει να ελέγξει εάν το μήνυμα είναι γνήσιο.
Όπως επισημαίνει ο Νίκος Ρήγας, η Τροχαία δεν πρόκειται να ζητήσει από πολίτη να πληρώσει άμεσα ένα πρόστιμο μέσω συνδέσμου, ούτε να του ζητήσει με αυτόν τον τρόπο να επιβεβαιώσει τραπεζικά στοιχεία.
Κατά συνέπεια, ένα SMS που ζητά άμεση πληρωμή, περιέχει ηλεκτρονικό σύνδεσμο και ταυτόχρονα υπόσχεται έκπτωση αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι ο παραλήπτης θα πρέπει να αντιμετωπίσει το μήνυμα με ιδιαίτερη επιφύλαξη.
Η επίσημη ενημέρωση μέσω της Θυρίδας Πολίτη
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει προειδοποιήσει ότι οι δημόσιοι φορείς δεν αποστέλλουν SMS που περιέχουν συνδέσμους και ζητούν από τους πολίτες είτε να προχωρήσουν άμεσα σε πληρωμή προστίμων είτε να καταχωρίσουν ευαίσθητα προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία.
Όσοι θέλουν να ελέγξουν εάν υπάρχει πράγματι βεβαιωμένη παράβαση στο όνομά τους θα πρέπει να συνδέονται οι ίδιοι στην προσωπική τους Θυρίδα Πολίτη στο gov.gr ή στο Gov.gr Wallet, αντί να ακολουθούν συνδέσμους που περιλαμβάνονται σε μηνύματα.
Ειδικά για τις παραβάσεις που καταγράφονται από τις νέες κάμερες, η σχετική ενημέρωση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στη Θυρίδα Πολίτη.
Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν τακτικά την προσωπική τους θυρίδα και να μην χρησιμοποιούν συνδέσμους που περιλαμβάνονται σε SMS ή email για να ενημερωθούν σχετικά με πιθανές παραβάσεις.
Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
Σε περίπτωση παραλαβής ενός τέτοιου μηνύματος, το πρώτο και βασικό βήμα είναι να μην πατηθεί ο σύνδεσμος. Παράλληλα, οι πολίτες δεν θα πρέπει να καταχωρίζουν σε ιστοσελίδα στην οποία οδηγήθηκαν μέσω του μηνύματος στοιχεία τραπεζικής κάρτας, κωδικούς e-banking, PIN ή οποιαδήποτε άλλα προσωπικά δεδομένα.
Αυξημένη προσοχή απαιτείται όταν ένα μήνυμα:
- εμφανίζεται ως μήνυμα δημόσιας υπηρεσίας,
- ζητά άμεση πληρωμή,
- περιέχει ηλεκτρονικό σύνδεσμο,
- υπόσχεται έκπτωση στο πρόστιμο,
- ζητά τραπεζικά ή προσωπικά στοιχεία.
Ο ασφαλέστερος τρόπος για να ελεγχθεί εάν υπάρχει πραγματική παράβαση είναι η απευθείας είσοδος στις επίσημες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, χωρίς τη χρήση του συνδέσμου που περιλαμβάνεται στο ύποπτο μήνυμα.
Οι Αρχές διερευνούν τις συγκεκριμένες υποθέσεις, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επιχειρήσεις για τον εντοπισμό των δραστών. Σε πρόσφατη υπόθεση στα Σπάτα, οι εμπλεκόμενοι φέρεται να χρησιμοποιούσαν ακίνητο βραχυχρόνιας μίσθωσης ως βάση για την αποστολή παραπλανητικών μηνυμάτων.
Το βασικό μήνυμα προς τους πολίτες είναι ότι ένα SMS δεν θα πρέπει να θεωρείται αυθεντικό απλώς και μόνο επειδή περιλαμβάνει λεπτομέρειες για μια υποτιθέμενη τροχαία παράβαση. Η αναφορά σε ημερομηνία, ώρα, τοποθεσία, αριθμό φακέλου ή διατάξεις του ΚΟΚ μπορεί να αποτελεί μέρος της προσπάθειας των απατεώνων να κάνουν το μήνυμα περισσότερο πειστικό και να οδηγήσουν τον παραλήπτη στην παγίδα.
