Το έγγραφο, το οποίο έχει στη διάθεσή του το Nordic Monitor, αποκαλύπτει ότι έχουν δοθεί εντολές σε πολλές τουρκικές υπηρεσίες να καταρτίσουν συμφωνία Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με τη νέα ηγεσία στη Συρία. Στόχος είναι να διασφαλιστούν τα συμφέροντα τόσο της Τουρκίας όσο και του ψευδοκράτους στην Κύπρο, σημειώνει το δημοσίευμα.
«Με τη μεταβίβαση της εξουσίας σε μια μεταβατική κυβέρνηση, καταβάλλονται προσπάθειες σε συντονισμό με τους αρμόδιους θεσμούς μας για τον καθορισμό του θαλάσσιου ορίου με τη Συρία και την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας πέραν των χωρικών υδάτων, με τρόπο που να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας», έγραψε ο Φιντάν στην επιστολή, με ημερομηνία 16 Ιουνίου και αποδέκτη το Γραφείο του Προέδρου της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
Στην ίδια επιστολή, ο Φιντάν τονίζει, επίσης, ότι η Τουρκία παραμένει δεσμευμένη στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων του ψευδοκράτους σε κάθε μελλοντική συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Δαμασκό.
Η επιστολή αποτελεί την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση ότι έχουν ήδη ξεκινήσει προετοιμασίες για την επίτευξη θαλάσσιας συμφωνίας, παρά τις προηγούμενες δημόσιες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Μεταφορών, ο οποίος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η Άγκυρα εξέταζε το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συμφωνίας ως μελλοντική πιθανότητα.
Ο Φιντάν απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς ότι η Τουρκία είχε δεσμευτεί να μην επιδιώξει συμφωνία για θαλάσσια οριοθέτηση με τη Συρία κατά τη διάρκεια της συνάντησής του, στις 12 Ιανουαρίου 2025 στο Ριάντ, με την Κάγια Κάλας, την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Μια τουρκο-συριακή συμφωνία για τη θαλάσσια οριοθέτηση θα μπορούσε να μεταβάλει ριζικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε πεδίο περιφερειακών εντάσεων. Η ανακάλυψη πλούσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στον πυθμένα της θάλασσας έχει οδηγήσει σε επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις από διάφορα παράκτια κράτη, με την Τουρκία να βρίσκεται στο επίκεντρο διαφορών που περιλαμβάνουν την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο, υπογραμμίζει το δημοσίευμα.
Δεδομένου του περίπλοκου ιστορικού της περιοχής και των αλληλεπικαλυπτόμενων διεκδικήσεων ΑΟΖ, οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Συρίας θα μπορούσε να κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση μεταξύ της Άγκυρας και των κρατών-μελών της ΕΕ, Ελλάδας και Κύπρου, φέρνοντας τις Βρυξέλλες αντιμέτωπες με μια ακόμη κρίση στις σχέσεις τους με την εδώ και χρόνια προβληματική υποψήφια προς ένταξη χώρα.
Η Τουρκία φαίνεται να εκμεταλλεύεται μια στρατηγική ευκαιρία στη μετα-Άσαντ Συρία, η οποία πλέον κυβερνάται από τον Άχμαντ αλ-Σαράα, με τον οποίο Τούρκοι αξιωματούχοι διατηρούσαν μακρόχρονη, αν και μυστική, συνεργασία, σημειώνει το Nordic Monitor. Από την έναρξη του συριακού εμφυλίου πολέμου το 2011, η Άγκυρα είχε στηρίξει και εξοπλίσει διάφορες τζιχαντιστικές ομάδες με σκοπό την ανατροπή του Άσαντ.
Η Τουρκία είχε προσπαθήσει και στο παρελθόν να επιτύχει συμφωνία για θαλάσσια οριοθέτηση με την κυβέρνηση Άσαντ, αλλά αυτές οι προσπάθειες ναυάγησαν με την έκρηξη της συριακής κρίσης το 2011.
Η Τουρκία έχει από καιρό εκφράσει την έντονη αντίθεσή της στις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία με την Αίγυπτο το 2003, τον Λίβανο το 2007 και το Ισραήλ το 2010, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές παραβιάζουν τα δικαιώματα του ψευδοκράτους. Η Άγκυρα έχει επίσης ασκήσει σφοδρή κριτική στην απόφαση της Λευκωσίας να παραχωρήσει άδειες εξερεύνησης για υπεράκτια κοιτάσματα υδρογονανθράκων.
Η Τουρκία φαίνεται να ακολουθεί μια παρόμοια στρατηγική με αυτή που εφάρμοσε με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης, η οποία οδήγησε στην αμφιλεγόμενη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019
