Όπως μεταδίδει το CNBC, η Ρωσία ετοιμάζεται να αυξήσει τους φόρους για επιχειρήσεις και καταναλωτές, καθώς το Κρεμλίνο αναζητά τρόπους να στηρίξει τις στρατιωτικές δαπάνες, την ώρα που η οικονομία, επικεντρωμένη στον πόλεμο, δείχνει σημάδια κόπωσης.

Η δέσμευση της ρωσικής κυβέρνησης στον συνεχιζόμενο πόλεμο με την Ουκρανία τέθηκε ξανά υπό το μικροσκόπιο τη Δευτέρα, όταν το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2026. Οι δαπάνες δείχνουν ότι οι στρατιωτικές δαπάνες θα παραμείνουν σχεδόν σταθερές τον επόμενο χρόνο, χρηματοδοτούμενες μέσω αυξήσεων φόρων, εν μέσω όλο και πιο απαισιόδοξων προβλέψεων για την ανάπτυξη.

Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό αυτή την εβδομάδα, το Υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας δήλωσε ότι, προκειμένου «να χρηματοδοτηθούν η άμυνα και η ασφάλεια», προτείνει μια σειρά από φορολογικές αυξήσεις, τις οποίες χαρακτήρισε ως εναλλακτική στην αύξηση του δανεισμού και ως μέσο για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο προβλέπεται στο 1,6% του ΑΕΠ το 2026.

Πιο συγκεκριμένα, οι αξιωματούχοι του υπουργείου δήλωσαν ότι σχεδιάζουν να αυξήσουν τον ΦΠΑ από 20% σε 22%, ενώ το όριο τζίρου πάνω από το οποίο μια μικρή επιχείρηση υποχρεούται να πληρώνει ΦΠΑ θα μειωθεί από τα 60 εκατομμύρια ρούβλια (περίπου 738.000 δολάρια) στα 10 εκατομμύρια ρούβλια (περίπου 123.000 δολάρια). Προτείνεται επίσης ένας νέος φόρος 5% για τα τυχερά παιχνίδια.

Οι προτεινόμενες φορολογικές αυξήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,3% το 2026, σύμφωνα με την κυβέρνηση — μακριά από την ανάπτυξη 4,1% που καταγράφηκε το 2024 και αρκετά χαμηλότερη από τις προηγούμενες προβλέψεις για 2,5% φέτος και 2,4% για το 2025.

Ο προκαταρκτικός προϋπολογισμός —που πρέπει να εγκριθεί από την Κρατική Δούμα (ρωσικό κοινοβούλιο)— δείχνει ότι οι στρατιωτικές δαπάνες θα μειωθούν ελαφρώς το 2026, στα 13 τρισεκατομμύρια ρούβλια, από το μετασοβιετικό ρεκόρ των 13,5 τρισεκατομμυρίων ρούβλια φέτος, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών που εξασφάλισε το Reuters την προηγούμενη εβδομάδα.

Το βάρος πέφτει στον ρωσικό λαό

Ο ρωσικός λαός ουσιαστικά καλείται να πληρώσει για τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, σχολίασαν αναλυτές σχετικά με τις προτάσεις του προϋπολογισμού, προειδοποιώντας ότι η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο χαμηλής ανάπτυξης.

«Καθώς η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται και τα έσοδα μειώνονται, η Μόσχα δεν μπορεί πλέον να ενισχύσει το δημοσιονομικό κίνητρο που τροφοδότησε την προηγούμενη πολεμική ανάπτυξη. Αντί γι’ αυτό, υιοθετεί μέτρα λιτότητας που απειλούν να στραγγαλίσουν περαιτέρω την πολιτική οικονομία», σημείωσε ο Alexander Kolyandr, ανώτερος ερευνητής στο Center for European Policy Analysis.

«Η χρηματοοικονομική στρατηγική της Μόσχας για τον πέμπτο χρόνο του πολέμου είναι ξεκάθαρη... το Κρεμλίνο θα προσπαθήσει να τα βγάλει πέρα χωρίς σημαντική αύξηση των δαπανών, μετακυλώντας το κόστος του πολέμου σε ολόκληρη την κοινωνία», ανέφερε.

Ο νέος προϋπολογισμός επιβεβαιώνει ότι «ο ρωσικός λαός πληρώνει για τον πόλεμο», υπογράμμισε η Alexandra Prokopenko, ερευνήτρια στο Carnegie Russia Eurasia Center.

Σημειώνοντας ότι ο προϋπολογισμός για το 2026 μοιάζει όλο και περισσότερο με συμβιβασμό μεταξύ του «στρατοπέδου του πολέμου» και των οικονομολόγων, τόνισε: «Ο λογαριασμός θα πληρωθεί από τον ρωσικό λαό, ο οποίος αντιμετωπίζει νέες αυξήσεις φόρων».

Επισήμανε ακόμη πως η ονομαστική μείωση των στρατιωτικών δαπανών το 2026 «σίγουρα δεν αποτελεί ένδειξη ότι το Κρεμλίνο σκοπεύει να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία».

«Οι δαπάνες στην κατηγορία "εθνική άμυνα" ενδέχεται να μειώνονται από τα 13,4 τρισεκατομμύρια ρούβλια φέτος στα 12,6 τρισεκατομμύρια το 2026 (μείωση 4,2%), όμως οι δαπάνες στην παρακείμενη κατηγορία — “εθνική ασφάλεια και επιβολή του νόμου” — αυξάνονται από 3,46 τρισ. σε 3,91 τρισ. ρούβλια: αύξηση 13%», παρατήρησε η Prokopenko.

Στο επίκεντρο ο πληθωρισμός

Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, που ξεκίνησε το 2022, προκάλεσε ριζικές αλλαγές στην οικονομία της χώρας, με τις αυξημένες κυβερνητικές δαπάνες για την άμυνα και τη στρατιωτική βιομηχανία να οδηγούν σε ανάπτυξη αλλά και σε πληθωρισμό, ο οποίος επιδεινώθηκε περαιτέρω από τις κυρώσεις, τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, την αύξηση των μισθών και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι αυξήσεις στις τιμές, ειδικά βασικών αγαθών όπως το βούτυρο και το κρέας, έχουν πλήξει τους Ρώσους καταναλωτές. Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας έχει προσπαθήσει να περιορίσει τον πληθωρισμό με υψηλά επιτόκια, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις και λειτουργώντας, παραδόξως, ως πρόσθετο εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός έφτασε στο 8,1% τον Αύγουστο, ενώ το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας διαμορφώνεται στο 17%.

Ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ, δέχθηκε πιεστικές ερωτήσεις από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS αυτή την εβδομάδα σχετικά με τη λογική πίσω από την αύξηση των φόρων σε καταναλωτές και επιχειρηματίες. Δήλωσε ότι αυτοί είναι προτιμότεροι από τον αυξημένο δανεισμό, ο οποίος θα επιδείνωνε τον πληθωρισμό.

«Μια ανεξέλεγκτη αύξηση του δημόσιου χρέους θα οδηγούσε σε επιτάχυνση του πληθωρισμού και, κατ’ επέκταση, σε αύξηση του βασικού επιτοκίου. Αντιθέτως, η απόφαση να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός μέσω φορολογικών αυξήσεων δίνει στην Κεντρική Τράπεζα περιθώριο να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική. Το βασικό επιτόκιο είναι κρίσιμο για την αύξηση των επενδύσεων και της οικονομικής ανάπτυξης», ανέφερε ο Σιλουάνοφ.

Όταν ρωτήθηκε εάν ο αμυντικός προϋπολογισμός θα αυξηθεί, υπαινίχθηκε ότι η εθνική ασφάλεια θα αποτελέσει μεγαλύτερη προτεραιότητα για την κυβέρνηση, με τις δαπάνες για άμυνα και ασφάλεια να προσαρμόζονται ώστε να καλύψουν «πρόσθετα καθήκοντα και προκλήσεις».

Αυτά, σύμφωνα με τον ίδιο, περιλαμβάνουν την ανάπτυξη συστημάτων κατά των drones, την προστασία κρίσιμων υποδομών και συνοριακών περιοχών, την ενίσχυση της ασφάλειας στις μεταφορές και την κυβερνοασφάλεια. «Συνολικά, οι δαπάνες για το 2026 παραμένουν σε επίπεδο συγκρίσιμο με το 2025, αλλά υψηλότερο από αυτό του 2024», σημείωσε ο υπουργός.