Η ενδιάμεση έκθεση που παρουσιάστηκε από πάνελ 45 Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι διεξάγουν τεχνική έρευνα για τα αίτια του συμβάντος, καταγράφει τα πραγματικά περιστατικά και τονίζει τον πρωτοφανή χαρακτήρα του.

«Πρόκειται για την πρώτη τέτοιου είδους βλάβη στην Ευρώπη και, απ’ όσο γνωρίζουμε, πιθανόν και στον κόσμο», δήλωσε ο Ντάμιαν Κορτίνας, πρόεδρος του συμβουλίου του ENTSO-E, του ευρωπαϊκού δικτύου διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως εξήγησε, πουθενά δεν έχει αναφερθεί αντίστοιχο περιστατικό διακοπής λόγω αλλεπάλληλων επεισοδίων υπέρτασης.

Το μπλακ άουτ της 28ης Απριλίου

Η γενική διακοπή σημειώθηκε στις 12:33 τοπική ώρα (13:33 ώρα Ελλάδας) και επηρέασε ολόκληρη την Ιβηρική χερσόνησο. Εκατομμύρια πολίτες βρέθηκαν χωρίς ηλεκτρισμό, ενώ διακόπηκαν η πρόσβαση στο διαδίκτυο και οι τηλεπικοινωνίες, προκαλώντας χάος σε πόλεις και χωριά της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.

Σύμφωνα με την έκθεση, μισή ώρα πριν από τη διακοπή σημειώθηκαν δύο περιστατικά διακυμάνσεων στην ισχύ, την ένταση και τη συχνότητα του ηλεκτρικού ρεύματος, που επηρέασαν ιδιαίτερα τα δίκτυα Ισπανίας και Πορτογαλίας.

Ακολούθησε φαινόμενο υπερβολικής τάσης, το οποίο προκάλεσε αλλεπάλληλες απώλειες παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, σειρά θερμοηλεκτρικών και ανανεώσιμων σταθμών αποσυνδέθηκαν, οδηγώντας τελικά σε γενικευμένη κατάρρευση του συστήματος. Οι ακριβείς αιτίες αυτών των αστοχιών παραμένουν άγνωστες.

Η ηλεκτρική τάση συγκρίνεται με την πίεση του νερού σε μια μάνικα: είναι η δύναμη που ασκούν τα κινούμενα ηλεκτρόνια. Όταν η τάση ξεπεράσει τα επιτρεπτά όρια, το σύστημα ηλεκτροδότησης κινδυνεύει με σοβαρές βλάβες και διακοπές.

Η ενδιάμεση έκθεση βασίστηκε σε τεράστιο όγκο δεδομένων, η συλλογή των οποίων καθυστέρησε, καθώς ορισμένοι φορείς δεν είχαν παραχωρήσει εγκαίρως τα στοιχεία τους στον διαχειριστή του ισπανικού δικτύου. Αρκετές πληροφορίες εξακολουθούν να λείπουν.

Η τελική έκθεση των ειδικών, που θα περιλαμβάνει την ανάλυση των πρωταρχικών αιτίων και τις προτεινόμενες λύσεις, αναμένεται το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Επιπτώσεις και ανησυχίες

Το περιστατικό ανέδειξε τα όρια αντοχής των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας απέναντι σε σπάνια και ακραία φαινόμενα. Για τους ειδικούς, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς συνέβη το συγκεκριμένο μπλακ άουτ, αλλά και πώς μπορεί να θωρακιστεί η ευρωπαϊκή ηλεκτρική υποδομή ώστε να αποφευχθούν παρόμοια γεγονότα στο μέλλον.