Σύμφωνα με το Politico, οι Σοσιαλιστές δήλωσαν ευθέως ότι είναι έτοιμοι να ζητήσουν από την Κομισιόν την απόσυρση της πρότασης του Ιουλίου, ζητώντας μια νέα, «καλύτερη» εκδοχή που θα λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες τους. Αντίστοιχη στάση φαίνεται να υιοθετεί και το ΕΛΚ, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για το ίδιο το κόμμα της προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ο πυρήνας της διαμάχης
Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει τη συγχώνευση δύο εκ των σημαντικότερων χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ, τα αγροτικά κονδύλια και τις περιφερειακές ενισχύσεις – σε ένα ενιαίο ταμείο που θα τελεί υπό τον έλεγχο των εθνικών κυβερνήσεων.
Το σχέδιο αυτό συγκεντρώνει τα πυρά τόσο των συντηρητικών όσο και των σοσιαλιστών. Το ΕΛΚ υποστηρίζει ότι θα οδηγήσει σε «κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αγροτικής αγοράς» και εν τέλει σε μείωση της στήριξης προς τους αγρότες, οι οποίοι αποτελούν βασικό εκλογικό ακροατήριο για το κόμμα. Από την πλευρά τους, οι Σοσιαλιστές θεωρούν ότι η πρόταση δεν κατευθύνει επαρκείς πόρους σε κοινωνικά έργα και πολιτικές στήριξης ευάλωτων ομάδων.
Η κριτική αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται και από το ίδιο το ΕΛΚ, στο οποίο ανήκει η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν. Το γεγονός αυτό εκθέτει πολιτικά την πρόεδρο της Κομισιόν, η οποία πριν από λίγους μήνες επέζησε οριακά από πρόταση μομφής στο Ευρωκοινοβούλιο και καλείται να αντιμετωπίσει δύο νέες παρόμοιες πρωτοβουλίες την ερχόμενη εβδομάδα.
Την ίδια στιγμή, η φιλοευρωπαϊκή ομάδα Renew Europe, που στηρίζει κρίσιμα τη σημερινή πλειοψηφία της Φον ντερ Λάιεν, εμφανίζεται διχασμένη. Στο παρελθόν έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τη συγχώνευση των ταμείων, ωστόσο δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα ζητήσει επισήμως απόσυρση της πρότασης.
Οι επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ
Εάν το Κοινοβούλιο επιμείνει στην απόσυρση, οι διαπραγματεύσεις για τον νέο προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 κινδυνεύουν να τιναχτούν στον αέρα. Τυπικά, η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει τα αιτήματα, όμως κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε σοβαρά εμπόδια, καθώς η τελική έγκριση του προϋπολογισμού απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη των ευρωβουλευτών.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει για ακόμη μία φορά στην επιφάνεια τα βαθιά πολιτικά ρήγματα στο εσωτερικό της ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την αβεβαιότητα για την πορεία των διαπραγματεύσεων που θα καθορίσουν τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες της Ένωσης για την επόμενη δεκαετία.
