Τι σημαίνει το shutdown

Σε περίπτωση μη έγκρισης των σχετικών κονδυλίων, οι περισσότερες κρατικές υπηρεσίες υποχρεούνται να αναστείλουν τη λειτουργία τους. Εξαιρούνται μόνο όσες σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια, την προστασία ζωής και περιουσίας και την οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον τομέα της υγείας: αν και τα επιδόματα κοινωνικής ασφάλισης (Social Security) συνεχίζουν να καταβάλλονται, οι υπάλληλοι που επεξεργάζονται νέες αιτήσεις τίθενται σε αναστολή, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις.

Ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ

Το σημερινό αδιέξοδο φέρει τη σφραγίδα του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχοντας επιστρέψει … θριαμβευτικά στον Λευκό Οίκο μετά την επικράτησή του στις περσινές εκλογές, επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τον τρόπο λειτουργίας του αμερικανικού κράτους.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει πως, αν δεν υπάρξει συμφωνία, είναι διατεθειμένος να «καθαρίσει» τη δημόσια διοίκηση, απομακρύνοντας μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους που θεωρεί προσκείμενους στους Δημοκρατικούς.

Ήδη παρατηρείται κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και παραιτήσεων στον ομοσπονδιακό τομέα, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος επιδιώκει να επιβάλει ένα μοντέλο λειτουργίας του δημοσίου με όρους ιδιωτικής οικονομίας.

Το σενάριο του shutdown δεν είναι πρωτόγνωρο για τον Τραμπ: κατά την πρώτη του θητεία είχε οδηγήσει σε αντίστοιχο αδιέξοδο, ζητώντας τότε κονδύλια για το περιβόητο τείχος στα σύνορα με το Μεξικό. Σήμερα, ωστόσο, οι στόχοι του είναι ευρύτεροι – θέλει να χρησιμοποιήσει την αναστολή λειτουργίας ως μοχλό πίεσης, ώστε να καταργήσει ή περιορίσει πολιτικές πρωτοβουλίες των Δημοκρατικών.

Πολιτικοοικονομικές επιπτώσεις

Προς το παρόν, το ενδεχόμενο shutdown δεν έχει άμεσο αντίκτυπο στην Ευρώπη, ωστόσο οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει την ισοτιμία του δολαρίου και τη διεθνή χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Εσωτερικά, η κρίση επιτείνει την πολιτική πόλωση, ενώ ο Τραμπ δείχνει αποφασισμένος να επεκτείνει τον έλεγχό του και σε άλλους θεσμούς.

Σύγκρουση με τη Fed και τη Δικαιοσύνη

Η αντιπαράθεση του προέδρου με τη Federal Reserve και τον επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, παραμένει έντονη. Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει, χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής, να αποπέμψει τη Λίζα Κουκ, μέλος του Δ.Σ. της Fed, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα αντικαταστήσει τον Πάουελ μόλις λήξει η θητεία του.

Η προσπάθειά του να υποτάξει τη νομισματική πολιτική στις πολιτικές του επιδιώξεις έχει προκαλέσει ανησυχία στις αγορές, αλλά και στο πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον.

Παράλληλα, ο Τραμπ διατηρεί καθοριστική επιρροή στη Δικαιοσύνη, χάρη στους πολυάριθμους διορισμούς του στο Ανώτατο Δικαστήριο, διαμορφώνοντας ένα δικαστικό σώμα φιλικό προς τις συντηρητικές του θέσεις, ήδη από την πρώτη του θητεία.

Οι Δημοκρατικοί σε κρίση ταυτότητας

Την ίδια στιγμή, οι Δημοκρατικοί παραμένουν αποδυναμωμένοι, προσπαθώντας ακόμη να συνέλθουν από την εκλογική ήττα του 2024. Εγκλωβισμένοι σε εσωτερικές διαμάχες και αναλύσεις για τα λάθη της κυβέρνησης και κυρίως του προεκλογικού αγώνα των Μπάιντεν – Χάρις, αδυνατούν να διαμορφώσουν ενιαία στρατηγική απέναντι στη νέα πολιτική πραγματικότητα.

Επομένως, η κατάσταση στο εσωτερικό των ΗΠΑ παραμένει πολωμένη και τεταμένη, ενώ ορισμένες κεκτημένα του παρελθόντος φαίνεται ολοένα και περισσότερα να… επαναπροσδιορίζονται υπό τους όρους του Τραμπ. Η κρίση του shutdown περιορίζεται μεν σε πρώτη φάση στο εσωτερικό αμερικανικό πολιτικό τοπίο, ωστόσο αν αυτή κρατήσει περισσότερο δεν αποκλείεται να επηρεαστούν η Ευρώπη και το παγκόσμιο εμπόριο που ήδη πλήττεται από την επιθετική δασμολογική πολιτική του Ρεπουμπλικανού μεγιστάνα.

Πάντως οι αγορές παραμένουν μέχρι στιγμής ανεπηρέαστες από το shutdown. Αντιθέτως οι δείκτες της Wall Street εξακολουθούν να κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σπάζοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Αυτή η εικόνα ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι η αγορά έχει συνηθίσει τις προσπάθειες του Τραμπ να τις "σοκάρει".